Website/Ứng dụng đang trong quá trình thử nghiệm
Đăng nhập để hưởng những đặc quyền dành riêng cho thành viên
Nội dung
07/06/2026
0 lượt xem
0.0/5(0)Kích thước chữ
Xơ gan cổ trướng là một cụm từ thường gây lo lắng cho nhiều người khi nghe thấy. Để giúp bạn có cái nhìn đúng đắn, khoa học và vơi bớt nỗi lo lắng, các chuyên gia y tế sẽ giải đáp cụ thể về bản chất và nguy cơ lây nhiễm của căn bệnh này ngay dưới đây.
Bệnh xơ gan cổ trường là biến chứng nặng từ xơ gan
Nói một cách đơn giản nhất, xơ gan cổ trướng (hay còn gọi là xơ gan giai đoạn cuối/xơ gan mất bù) là tình trạng gan đã bị tổn thương quá nặng. Các tế bào gan khỏe mạnh lúc này hầu như đã bị thay thế hoàn toàn bằng các mô sẹo (mô xơ). Do đó, gan bị biến dạng và không còn khả năng thực hiện các chức năng cơ bản của nó như thải độc hay lọc máu nữa.
Cổ trướng trong xơ gan là tình trạng tích tụ dịch lỏng trong ổ bụng do gan suy yếu và tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Đây là biến chứng nghiêm trọng đánh dấu bệnh đã bước vào giai đoạn cuối, cần được theo dõi y tế chuyên sâu để giảm nhẹ triệu chứng.
Biến chứng cổ trướng ở bệnh nhân xơ gan được hình thành do sự phối hợp của nhiều cơ chế bệnh sinh phức tạp, bao gồm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, giảm albumin máu và giữ muối nước.
Ở bệnh nhân xơ gan, cấu trúc gan bị phá hủy bởi các mô xơ và các nốt tái tạo. Điều này làm cản trở dòng máu đi qua gan, gây tăng áp lực trong hệ tĩnh mạch cửa.
Khi áp lực thủy tĩnh tăng:
Dịch từ lòng mạch thoát ra ngoài.
Dịch dần tích tụ trong khoang phúc mạc.
Hình thành cổ trướng.
Đây được xem là cơ chế trung tâm trong quá trình hình thành cổ trướng.
Gan là cơ quan sản xuất albumin chính của cơ thể. Khi gan bị xơ:
Khả năng tổng hợp albumin giảm.
Áp lực keo trong lòng mạch giảm.
Nước dễ thoát ra khoảng kẽ và ổ bụng.
Hậu quả là tình trạng phù và cổ trướng ngày càng nặng hơn.
Ở bệnh nhân xơ gan có sự tăng sản xuất các chất giãn mạch, đặc biệt là nitric oxide.
Tình trạng này gây:
Giãn mạch máu nội tạng.
Giảm thể tích tuần hoàn hiệu dụng.
Cơ thể hiểu nhầm là đang thiếu máu.
Từ đó kích hoạt các cơ chế giữ nước và muối.
Khi thể tích tuần hoàn hiệu dụng giảm, cơ thể sẽ kích hoạt:
Hệ renin – angiotensin – aldosterone (RAA)
Hệ thần kinh giao cảm
Hormone chống bài niệu ADH
Kết quả:
Thận giữ natri và nước.
Tăng thể tích dịch ngoại bào.
Dịch tiếp tục thoát vào ổ bụng.
Điều này khiến cổ trướng tiến triển ngày càng nặng.
Gan xơ tạo ra lượng bạch huyết lớn hơn bình thường. Khi hệ bạch huyết không dẫn lưu kịp:
Dịch bạch huyết rò rỉ vào ổ bụng.
Làm tăng lượng dịch cổ trướng.
Xơ gan cổ trướng khiến dịch tràn ra gây nên bụng to
Bản thân bệnh xơ gan cổ trướng không lây từ người sang người qua tiếp xúc thông thường (bắt tay, ôm hôn, ăn uống, dùng chung bát đũa). Bạn hoàn toàn có thể yên tâm trò chuyện, ăn uống chung, ôm ấp hoặc chăm sóc người bệnh mà không lo bị lây căn bệnh này.Tuy nhiên, khả năng lây nhiễm phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra bệnh.
Y học chia nguyên nhân làm hai nhóm:
Nếu người bệnh bị xơ gan cổ trướng xuất phát từ việc nhiễm virus viêm gan B hoặc viêm gan C, thì những con virus này hoàn toàn có thể lây sang người khác thông qua 3 con đường:
Đường máu (dùng chung kim tiêm, bấm móng tay, bàn chải đánh răng có dính máu, xăm mình không an toàn...).
Đường tình dục không có biện pháp bảo vệ.
Lây từ mẹ sang con trong lúc sinh.
Lưu ý: Khi một người bị lây virus, họ sẽ bị viêm gan cấp tính hoặc mạn tính trước. Nếu không được điều trị, sau một thời gian rất dài (từ 10 đến 30 năm), bệnh mới âm thầm tiến triển thành xơ gan cổ trướng, chứ không phải lây một phát là bị báng bụng ngay.
Nếu người bệnh bị xơ gan cổ trướng do các yếu tố dưới đây, bệnh hoàn toàn cô lập và không có một nguy cơ lây lan nào cả:
Do uống quá nhiều rượu bia: Chất cồn phá hủy tế bào gan theo năm tháng.
Do gan nhiễm mỡ tiến triển: Gặp ở người béo phì, tiểu đường, mỡ máu cao khiến gan bị viêm và xơ hóa.
Do bệnh tự miễn hoặc nhiễm độc: Cơ thể tự tấn công gan, hoặc do lạm dụng các loại thuốc Tây, thuốc Nam, thuốc Bắc không rõ nguồn gốc.
Xơ gan cổ trướng là giai đoạn gan không thể phục hồi lại như cũ, việc điều trị lúc này rất khó khăn, chủ yếu là giảm đau đớn và kéo dài sự sống. Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh từ sớm là vô cùng quan trọng:
Đi khám và tiêm phòng: Tất cả các thành viên trong gia đình nên đi xét nghiệm máu xem mình có bị nhiễm virus viêm gan B, C hay không. Nếu chưa bị và chưa có kháng thể viêm gan B, hãy đi tiêm vắc-xin ngay.
Thay đổi lối sống: Hạn chế tối đa rượu bia, ăn uống lành mạnh để tránh gan nhiễm mỡ.
Không tự ý dùng thuốc: Tránh xa các loại thuốc truyền miệng, thuốc "mát gan" không rõ nguồn gốc vì chúng có thể làm gánh nặng của gan thêm trầm trọng.
Hiểu đúng về bệnh sẽ giúp chúng ta không còn tâm lý hoang mang, kỳ thị người bệnh, từ đó có thể chăm sóc người thân một cách an toàn và khoa học nhất.
Nguồn tham khảo:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/xo-gan-co-truong-la-gi-dieu-tri-benh-xo-gan-co-truong-nhu-nao-vi
https://hongngochospital.vn/vi/benh-xo-gan-co-truong
https://benhvienthucuc.vn/hoi-dap-chuyen-gia/gan-mat/xo-gan-co-truong-la-gi-va-tien-luong-song-duoc-bao-lau
