Bị Xơ Gan Nên Uống Sữa Gì?

Xơ gan là bệnh lý mạn tính khiến mô gan khỏe mạnh dần bị thay thế bằng mô sẹo, làm suy giảm chức năng gan và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng. Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và hạn chế tình trạng suy dinh dưỡng. Vậy người bị xơ gan nên uống sữa gì để bổ sung dưỡng chất mà vẫn phù hợp với tình trạng bệnh?

Người bị xơ gan có nên uống sữa không?

Người bị xơ gan vẫn có thể uống sữa nếu không bị dị ứng hoặc có chống chỉ định cụ thể. Sữa là nguồn cung cấp protein, năng lượng, canxi cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.

Ở người xơ gan, khả năng dự trữ và sử dụng năng lượng của cơ thể có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng và mất khối lượng cơ. Bổ sung sữa phù hợp có thể mang lại những lợi ích như:

• Cung cấp protein: Hỗ trợ duy trì khối lượng cơ và hạn chế tình trạng suy mòn cơ.

• Bổ sung năng lượng: Giúp người bệnh đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng khi ăn uống kém.

• Cung cấp canxi và vitamin D: Hỗ trợ sức khỏe xương, đặc biệt ở người có nguy cơ loãng xương.

• Đa dạng hóa thực đơn: Giúp bổ sung dinh dưỡng thuận tiện giữa các bữa ăn.

Tuy nhiên, sữa không có khả năng chữa khỏi xơ gan hoặc phục hồi các mô gan đã bị xơ hóa.

Sữa không giúp hồi phục mô gan đã bị tổn thương ở xơ gan

Các loại sữa tốt cho người bị xơ gan

1. Sữa tươi không đường

Sữa tươi không đường là lựa chọn phù hợp với nhiều người mắc xơ gan nếu dung nạp tốt. Loại sữa này cung cấp protein, canxi và các dưỡng chất cần thiết mà không chứa đường bổ sung.

Protein trong sữa bao gồm casein và whey, góp phần duy trì khối lượng cơ. Đây là yếu tố quan trọng vì người xơ gan có nguy cơ mất cơ cao hơn bình thường.

Nên ưu tiên sữa đã được thanh trùng hoặc tiệt trùng. Có thể lựa chọn sữa nguyên kem hoặc ít béo tùy nhu cầu năng lượng và tình trạng dinh dưỡng.

2. Sữa ít béo hoặc tách béo

Sữa ít béo và sữa tách béo cung cấp protein, canxi nhưng chứa ít chất béo hơn sữa nguyên kem.

Nhóm sữa này có thể phù hợp với người xơ gan đồng thời bị thừa cân, béo phì hoặc cần kiểm soát lượng chất béo trong chế độ ăn.

Tuy nhiên, người đang sụt cân, suy dinh dưỡng hoặc ăn uống kém không nên tự ý chuyển sang sữa tách béo vì có thể làm giảm lượng năng lượng hấp thụ. Việc lựa chọn cần dựa trên thể trạng thực tế.

3. Sữa đậu nành không đường

Sữa đậu nành là nguồn protein thực vật có thể sử dụng thay thế sữa động vật. Loại sữa này phù hợp với người không dung nạp lactose hoặc muốn đa dạng nguồn đạm trong thực đơn.

Ngoài protein, đậu nành còn chứa chất béo không bão hòa và các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học.

Người bệnh nên chọn sữa đậu nành không đường, ưu tiên sản phẩm được bổ sung canxi và vitamin D. Cần kiểm tra hàm lượng protein trên nhãn vì giá trị dinh dưỡng giữa các sản phẩm có thể khác nhau.

4. Sữa không chứa lactose

Một số người bị xơ gan có thể đồng thời gặp tình trạng không dung nạp lactose, gây đầy hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy sau khi uống sữa thông thường.

Trong trường hợp này, sữa không chứa lactose có thể là lựa chọn phù hợp hơn, giúp bổ sung protein và canxi mà hạn chế khó chịu đường tiêu hóa.

Cần lưu ý rằng sữa không chứa lactose không đồng nghĩa với sữa không đường. Người mắc đái tháo đường vẫn cần kiểm tra tổng lượng carbohydrate trên bao bì.

5. Sữa dinh dưỡng giàu năng lượng và protein

Người xơ gan bị suy dinh dưỡng, sụt cân hoặc khó đáp ứng nhu cầu ăn uống có thể cần sử dụng sản phẩm dinh dưỡng bổ sung dạng uống.

Những sản phẩm này thường cung cấp năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất với hàm lượng được thiết kế cho mục tiêu dinh dưỡng cụ thể.

Một số công thức còn được bổ sung axit amin chuỗi nhánh (BCAA). Tuy nhiên, không phải người xơ gan nào cũng cần sữa giàu BCAA hoặc sản phẩm chuyên biệt cho bệnh gan.

Người bệnh nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi lựa chọn để tránh bổ sung không phù hợp.

Người bị xơ gan nên uống sữa dinh dưỡng có BCAA

Người bị xơ gan nên lựa chọn sữa như thế nào?

Không có loại sữa nào tốt nhất cho tất cả người bệnh. Việc lựa chọn cần dựa trên tình trạng sức khỏe:

• Người xơ gan ổn định: Có thể uống sữa không đường, sữa ít béo hoặc sữa đậu nành nếu dung nạp tốt.

• Người suy dinh dưỡng, sụt cân: Có thể cần sữa giàu năng lượng và protein theo hướng dẫn của chuyên gia.

• Người có cổ trướng, phù: Cần kiểm tra hàm lượng natri trong sữa. Nếu được chỉ định hạn chế dịch, lượng sữa uống cũng phải được tính vào tổng lượng dịch hằng ngày.

• Người mắc đái tháo đường: Ưu tiên sữa không thêm đường, kiểm soát lượng carbohydrate và theo dõi đường huyết.

• Người mắc bệnh thận kèm theo: Cần được tư vấn riêng về lượng protein, kali, phospho và dịch.

Cách uống sữa phù hợp với người bị xơ gan

Để bổ sung dinh dưỡng hiệu quả, người bệnh cần chú ý đến lượng sữa và thời điểm sử dụng.

1. Uống với lượng vừa phải

Có thể bắt đầu với khoảng 180–240 ml mỗi lần và điều chỉnh theo khả năng dung nạp. Không có lượng sữa cố định áp dụng cho tất cả người xơ gan.

2. Sử dụng trong các bữa phụ

Sữa có thể được bổ sung vào bữa phụ giữa buổi hoặc trước khi ngủ. Người xơ gan thường được khuyến nghị ăn nhiều bữa nhỏ, tránh nhịn ăn kéo dài để hạn chế mất cơ.

3. Không sử dụng sữa thay thế hoàn toàn bữa chính

Sữa chỉ là một phần của chế độ dinh dưỡng. Người bệnh vẫn cần ăn đa dạng thực phẩm để cung cấp đầy đủ chất đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất.

4. Không tự ý hạn chế protein

Người xơ gan thường cần khoảng 1,2–1,5 g protein/kg cân nặng lý tưởng mỗi ngày, tùy tình trạng bệnh. Ngay cả người có bệnh não gan cũng không nên tự ý kiêng đạm kéo dài.

Những loại sữa người bị xơ gan cần hạn chế

Bên cạnh lựa chọn sữa phù hợp, người bệnh nên lưu ý:

• Sữa có nhiều đường bổ sung: Hạn chế sữa đặc có đường, sữa pha nhiều đường và đồ uống sữa quá ngọt.

• Sữa có hàm lượng natri cao: Đặc biệt cần thận trọng khi có cổ trướng hoặc phù.

• Sữa chưa tiệt trùng: Có nguy cơ chứa vi khuẩn gây nhiễm trùng, không phù hợp với người mắc xơ gan.

• Sữa và thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc: Tránh những sản phẩm quảng cáo có khả năng giải độc, tái tạo gan hoặc chữa khỏi xơ gan khi chưa có bằng chứng khoa học.