Các Biến Chứng Phổ Biến Của Bệnh Tiểu Đường Nên Lưu Ý

Tiểu đường là bệnh lý mạn tính phổ biến và có xu hướng gia tăng nhanh chóng trên toàn thế giới. Nếu không kiểm soát tốt đường huyết, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến tim mạch, mắt, thận, thần kinh và thậm chí đe dọa tính mạng.

Biến chứng tiểu đường là gì?

Biến chứng tiểu đường là những tổn thương xảy ra ở các cơ quan trong cơ thể do lượng đường trong máu tăng cao kéo dài. Tình trạng này làm hư hại mạch máu, dây thần kinh và nhiều cơ quan quan trọng như tim, mắt, thận hay não bộ.

Biến chứng của bệnh tiểu đường có thể xuất hiện ở cả người mắc tiểu đường tuýp 1 và tiểu đường tuýp 2. Tuy nhiên, nguy cơ thường cao hơn ở những người kiểm soát đường huyết kém hoặc mắc bệnh trong thời gian dài.

Các biến chứng được chia thành hai nhóm chính gồm biến chứng mạn tính và biến chứng cấp tính.

Các biến chứng mạn tính của bệnh tiểu đường

Biến chứng mạn tính thường phát triển âm thầm qua nhiều năm. Đây là nhóm biến chứng phổ biến nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật ở người bệnh tiểu đường.

Biến chứng tim mạch

Tim mạch là cơ quan chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ bệnh tiểu đường. Đường huyết cao kéo dài làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Người bệnh có nguy cơ mắc:

• Đau thắt ngực

• Nhồi máu cơ tim

• Đột quỵ

• Bệnh động mạch ngoại biên

Theo nhiều nghiên cứu, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người mắc tiểu đường.

Biến chứng mắt

Đường huyết tăng cao có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong võng mạc, dẫn đến bệnh võng mạc đái tháo đường.

Các biến chứng ở mắt thường gặp gồm:

• Mờ mắt

• Xuất huyết võng mạc

• Phù hoàng điểm

• Đục thủy tinh thể

• Tăng nhãn áp

Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị suy giảm thị lực nghiêm trọng hoặc mù lòa.

Biến chứng thận

Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và duy trì cân bằng nước trong cơ thể. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các cầu thận sẽ bị tổn thương.

Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

• Tiểu đạm

• Phù chân

• Tăng huyết áp

• Suy giảm chức năng thận

Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể tiến triển thành suy thận mạn và cần chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận.

Biến chứng thần kinh

Tổn thương thần kinh là một trong những biến chứng phổ biến nhất của bệnh tiểu đường.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Tê bì bàn tay, bàn chân

• Cảm giác châm chích hoặc nóng rát

• Giảm cảm giác đau

• Chuột rút về đêm

Ngoài ra, tổn thương thần kinh tự chủ còn có thể gây ra:

• Rối loạn tiêu hóa

• Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài

• Rối loạn tiểu tiện

• Rối loạn cương dương ở nam giới

Biến chứng ở bàn chân

Bàn chân đái tháo đường là hậu quả của tổn thương thần kinh kết hợp với tình trạng lưu thông máu kém.

Người bệnh dễ xuất hiện các vấn đề như:

• Vết loét ở bàn chân

• Nhiễm trùng kéo dài

• Chậm lành vết thương

• Hoại tử mô

Trong nhiều trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể phải cắt cụt ngón chân hoặc chi dưới để bảo toàn tính mạng.

Các biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường

Khác với biến chứng mạn tính, biến chứng cấp tính xảy ra đột ngột và có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.

Hạ đường huyết

Hạ đường huyết thường xảy ra khi người bệnh sử dụng thuốc hoặc insulin quá liều, bỏ bữa ăn hoặc vận động quá sức.

Các triệu chứng điển hình gồm:

• Run tay

• Vã mồ hôi

• Tim đập nhanh

• Chóng mặt

• Mệt mỏi

• Đói cồn cào

Nếu không được xử lý kịp thời, người bệnh có thể co giật, hôn mê hoặc tử vong.

Nhiễm toan Ceton đái tháo đường

Đây là biến chứng nguy hiểm thường gặp ở người mắc tiểu đường tuýp 1.

Khi cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng, chất béo sẽ được sử dụng để tạo năng lượng, làm phát sinh các chất ceton trong máu. Sự tích tụ ceton khiến máu trở nên quá axit.

Các dấu hiệu nhận biết gồm:

• Khát nước nhiều

• Tiểu nhiều

• Buồn nôn, nôn

• Đau bụng

• Hơi thở có mùi trái cây lên men

• Khó thở

Tình trạng này cần được cấp cứu ngay để tránh nguy cơ tử vong.

Hội chứng tăng áp lực thẩm thấu máu

Biến chứng này thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 với mức đường huyết tăng rất cao.

Người bệnh có thể gặp:

• Mất nước nghiêm trọng

• Khô miệng

• Mệt mỏi

• Rối loạn ý thức

• Hôn mê

Đây là tình trạng cấp cứu y khoa cần được điều trị khẩn cấp.

Làm thế nào để ngăn ngừa biến chứng đái tháo đường?

Việc phòng ngừa biến chứng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh tiểu đường.

Người bệnh nên:

• Kiểm soát đường huyết theo mục tiêu điều trị.

• Tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ.

• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh.

• Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.

• Duy trì cân nặng hợp lý.

• Kiểm soát huyết áp và mỡ máu.

• Khám sức khỏe định kỳ.

• Kiểm tra mắt, thận và bàn chân hằng năm.

• Không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.

Câu hỏi thường gặp

Biến chứng tiểu đường có chữa khỏi được không?

Một số biến chứng có thể được kiểm soát hoặc làm chậm tiến triển nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên, nhiều tổn thương đã xảy ra thường khó phục hồi hoàn toàn.

Người tiểu đường bao lâu thì xuất hiện biến chứng?

Thời gian xuất hiện biến chứng khác nhau ở mỗi người. Những người kiểm soát đường huyết kém có thể gặp biến chứng chỉ sau vài năm mắc bệnh.

Kiểm soát đường huyết tốt có ngăn ngừa được biến chứng không?

Có. Duy trì đường huyết ổn định là biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng của bệnh tiểu đường.

Kết luận

Biến chứng tiểu đường là nguyên nhân chính làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Từ các tổn thương ở tim mạch, mắt, thận đến những biến chứng cấp tính nguy hiểm như hạ đường huyết hay nhiễm toan ceton, tất cả đều có thể được hạn chế nếu người bệnh kiểm soát tốt đường huyết và duy trì lối sống lành mạnh.

Nguồn tham khảo:

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/cac-bien-chung-tieu-duong-thuong-gap-vi

https://tamanhhospital.vn/bien-chung-tieu-duong/