Cách Trị Tiêu Chảy Bằng Gừng Hiệu Quả Tại Nhà

Trị tiêu chảy bằng gừng là mẹo dân gian được nhiều người áp dụng nhờ nguyên liệu dễ tìm và cách thực hiện đơn giản. Một số hoạt chất trong gừng có tiềm năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm buồn nôn, nhưng chưa có đủ bằng chứng chứng minh gừng chữa khỏi tiêu chảy. Vậy nên sử dụng gừng như thế nào để an toàn? Bài viết sẽ giải thích tác dụng, hướng dẫn cách dùng và những lưu ý quan trọng.

Gừng có tác dụng gì đối với người bị tiêu chảy?

Gừng có tên khoa học là Zingiber officinale, thường được sử dụng làm gia vị và nguyên liệu trong các bài thuốc dân gian hỗ trợ tiêu hóa. Gừng chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, nổi bật là gingerol, shogaol và zingerone.

Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy các hợp chất này có thể tác động đến hoạt động của đường ruột và phản ứng viêm. Những tác dụng tiềm năng của gừng đối với người bị tiêu chảy bao gồm:

Hỗ trợ điều hòa nhu động ruột

Nhu động ruột tăng bất thường có thể khiến thức ăn và nước di chuyển quá nhanh qua đường tiêu hóa, góp phần gây ra tình trạng đi ngoài phân lỏng.

Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy zingerone, hợp chất có trong gừng, có khả năng làm giảm hoạt động co bóp của đại tràng. Tác dụng này gợi mở tiềm năng hỗ trợ kiểm soát tiêu chảy.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu trên động vật chưa đủ để khẳng định uống nước gừng có thể làm giảm số lần đi ngoài ở người.

Có đặc tính chống viêm

Gingerol và một số hoạt chất khác trong gừng được nghiên cứu về khả năng điều hòa các phản ứng viêm trong cơ thể.

Trong các mô hình thực nghiệm, những hợp chất này có thể làm giảm một số chất trung gian gây viêm tại đường ruột. Đây là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu vai trò của gừng đối với những bệnh lý tiêu hóa.

Dù vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh gừng có thể điều trị tình trạng viêm ruột gây tiêu chảy ở người.

Có tiềm năng tác động đến độc tố gây tiêu chảy

Một nghiên cứu công bố trên Journal of Agricultural and Food Chemistry năm 2007 cho thấy gừng và hoạt chất zingerone có khả năng ức chế tác động của độc tố do một số chủng vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) tạo ra trong mô hình thí nghiệm trên chuột.

Kết quả này cho thấy tiềm năng nghiên cứu của gừng đối với tiêu chảy liên quan đến độc tố vi khuẩn.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng uống nước gừng có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh hoặc thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng đường ruột.

Hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn, khó chịu ở bụng

Buồn nôn, đầy bụng và khó chịu vùng thượng vị có thể xuất hiện cùng với tiêu chảy, đặc biệt trong các trường hợp viêm dạ dày ruột cấp tính.

Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), gừng có một số bằng chứng về tác dụng giảm buồn nôn trong những tình huống nhất định.

Vì vậy, một lượng nhỏ trà gừng loãng có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên, tác dụng giảm buồn nôn không đồng nghĩa với khả năng chữa khỏi tiêu chảy.

Lưu ý: Bằng chứng khoa học hiện tại chưa đủ để khẳng định gừng là phương pháp điều trị tiêu chảy hiệu quả ở người. Gừng chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ, không thay thế việc bù nước, điện giải và điều trị y tế khi cần thiết.

Gừng có nhiều vai trò hỗ trợ đối với hệ tiêu hóa như chống viêm, chống buồn nôn

Hướng dẫn cách trị tiêu chảy bằng gừng tại nhà

Nếu bị tiêu chảy nhẹ, không có dấu hiệu nguy hiểm và vẫn có thể ăn uống bình thường, người trưởng thành có thể thử một lượng nhỏ gừng trong đồ uống hoặc món ăn.

Dưới đây là những cách sử dụng đơn giản, dễ thực hiện.

Uống trà gừng ấm

Trà gừng là một trong những cách sử dụng gừng phổ biến nhất. Thức uống này có thể hỗ trợ làm dịu cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu ở bụng ở một số người.

Nguyên liệu:

• 2–3 lát gừng tươi mỏng.

• 200 ml nước nóng.

• Một chiếc cốc sạch có nắp đậy.

Cách thực hiện:

1. Rửa sạch gừng, thái thành những lát mỏng.

2. Cho gừng vào cốc, thêm khoảng 200 ml nước nóng.

3. Đậy nắp và ngâm trong 5–10 phút.

4. Để nước nguội bớt rồi uống từng ngụm nhỏ.

Lưu ý khi sử dụng:

Nên pha trà loãng và thử một lượng nhỏ trước để đánh giá khả năng dung nạp. Không nên uống trà quá đặc hoặc liên tục trong ngày.

Lượng gừng trên chỉ là gợi ý pha chế thông thường, không phải liều điều trị tiêu chảy đã được nghiên cứu và chứng minh hiệu quả.

Nếu xuất hiện nóng rát dạ dày, đau bụng hoặc đi ngoài nhiều hơn, cần ngừng sử dụng.

Người bị tiêu chảy có thể dùng trà gừng ấm pha loãng

Cháo trắng nấu với gừng

Khi bị tiêu chảy, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn hoặc khó chịu sau bữa ăn. Cháo trắng nấu mềm kết hợp một chút gừng là lựa chọn dễ ăn khi hệ tiêu hóa đang nhạy cảm.

Nguyên liệu:

• 50 g gạo trắng.

• 1–2 lát gừng tươi mỏng.

• Khoảng 400–500 ml nước.

Cách thực hiện:

1. Vo sạch gạo, cho vào nồi cùng nước.

2. Đun đến khi gạo chín mềm.

3. Thêm gừng thái sợi nhỏ, tiếp tục nấu vài phút.

4. Để cháo nguội bớt và ăn khi còn ấm.

Cháo cung cấp năng lượng và bổ sung một phần nước cho cơ thể. Gừng chủ yếu được sử dụng như gia vị, có thể giúp món ăn dễ dùng hơn đối với người thích hương vị này.

Không nên cho nhiều gừng, ớt hoặc gia vị cay vì có thể gây kích ứng đường tiêu hóa.

Nước gừng ấm pha loãng

Với những người không muốn ăn cháo hoặc uống trà gừng có vị quá đậm, có thể pha nước gừng nhạt hơn.

Cách thực hiện:

Cho 1–2 lát gừng mỏng vào khoảng 250 ml nước ấm, ngâm trong vài phút rồi lọc bỏ gừng. Uống từ từ, từng ngụm nhỏ nếu cảm thấy dễ chịu.

Không cần thêm đường hoặc mật ong. Đồ uống chứa nhiều đường có thể khiến triệu chứng tiêu chảy nặng hơn ở một số người.

Đặc biệt, nước gừng không có khả năng thay thế dung dịch bù nước và điện giải Oresol (ORS) vì không cung cấp thành phần điện giải theo tỷ lệ cần thiết.

Những lưu ý quan trọng khi dùng gừng chữa tiêu chảy

Mặc dù là nguyên liệu tự nhiên quen thuộc, gừng không phải lúc nào cũng phù hợp với người đang bị rối loạn tiêu hóa.

Không sử dụng quá nhiều gừng

Dùng gừng với lượng lớn có thể gây nóng rát dạ dày, ợ nóng, đau bụng và thậm chí làm tiêu chảy nặng hơn.

Do đó, không nên tự ý uống nước gừng đậm đặc hoặc sử dụng viên uống, tinh chất gừng liều cao để cầm tiêu chảy.

Thận trọng với một số đối tượng

Những người sau đây nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng gừng với mục đích điều trị:

• Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.

• Người bị trào ngược dạ dày thực quản, thường xuyên ợ nóng.

• Người có bệnh nền hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc.

• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.

Đối với trẻ nhỏ, không nên tự ý áp dụng các bài thuốc gừng để điều trị tiêu chảy. Trẻ có nguy cơ mất nước nhanh và cần được chăm sóc theo hướng dẫn phù hợp với độ tuổi.

Không xem gừng là phương pháp điều trị duy nhất

Tiêu chảy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như nhiễm virus, vi khuẩn, ngộ độc thực phẩm, không dung nạp thức ăn hoặc tác dụng phụ của thuốc.

Trong các trường hợp này, việc chỉ uống nước gừng có thể khiến người bệnh bỏ qua biện pháp điều trị cần thiết.

Bị tiêu chảy nên làm gì để nhanh hồi phục?

Bên cạnh việc sử dụng gừng như một biện pháp hỗ trợ, người bị tiêu chảy cần chú ý những nguyên tắc chăm sóc sau:

Bù nước và điện giải đầy đủ: Đây là biện pháp quan trọng nhất. Người bệnh nên sử dụng Oresol pha đúng lượng nước theo hướng dẫn trên bao bì. Không tự ý pha đặc, pha loãng hoặc thay thế bằng trà gừng.

Ăn uống phù hợp: Ưu tiên thức ăn mềm, dễ dung nạp như cháo, cơm, súp và thực phẩm nấu chín. Khi cảm thấy ăn được, có thể trở lại chế độ ăn thông thường, không cần nhịn ăn kéo dài.

Hạn chế thực phẩm dễ làm nặng triệu chứng: Tránh đồ chiên nhiều dầu mỡ, rượu bia, đồ uống nhiều caffeine và thực phẩm quá nhiều đường. Có thể tạm hạn chế sữa nếu uống vào khiến tiêu chảy tăng lên.

Nghỉ ngơi và giữ vệ sinh: Nghỉ ngơi hợp lý, rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và trước khi chế biến thức ăn để hạn chế lây nhiễm tác nhân gây bệnh.

Điều quan trọng khi bị tiêu chảy là bù nước và chất điện giải

Khi nào bị tiêu chảy cần đi khám bác sĩ?

Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng có thể tự chăm sóc tại nhà. Người bệnh cần được thăm khám sớm nếu xuất hiện những biểu hiện sau:

• Tiêu chảy kéo dài trên 2 ngày ở người lớn mà không cải thiện.

• Đi ngoài nhiều lần, đặc biệt từ 6 lần phân lỏng trở lên trong ngày.

• Phân có máu, mủ hoặc màu đen bất thường.

• Sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc nôn ói liên tục.

• Có biểu hiện mất nước như khát nhiều, tiểu ít, chóng mặt, khô miệng hoặc mệt lả.

• Không thể uống đủ nước để bù lượng dịch đã mất.

Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy yếu cần được đánh giá y tế sớm hơn vì nguy cơ biến chứng cao hơn.

Nếu có dấu hiệu mất nước nặng, lơ mơ hoặc ngất, cần đến cơ sở y tế ngay.

>> Xem Thêm: Sốt Kèm Tiêu Chảy Có Nguy Hiểm Không?

Câu hỏi thường gặp về cách trị tiêu chảy bằng gừng

Uống nước gừng có cầm tiêu chảy ngay không?

Chưa có bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy chứng minh nước gừng có tác dụng cầm tiêu chảy tức thì. Một số hoạt chất trong gừng có tiềm năng điều hòa hoạt động đường ruột, nhưng hiệu quả thực tế ở người vẫn cần được nghiên cứu thêm.

Bị tiêu chảy uống nước gừng mỗi ngày có tốt không?

Không nhất thiết. Nếu sử dụng với lượng nhỏ và không gây khó chịu, người trưởng thành có thể uống trà gừng loãng như một thức uống thông thường. Tuy nhiên, không nên cố uống hằng ngày với mục đích chữa bệnh, nhất là khi tiêu chảy chưa cải thiện.

Trẻ bị tiêu chảy có nên uống nước gừng không?

Không nên tự ý cho trẻ uống nước gừng để điều trị. Trẻ cần được bù nước và điện giải phù hợp, tiếp tục ăn uống theo độ tuổi và được tư vấn y tế khi cần thiết.