Nội dung
Chủ đề
Kích thước chữ
Trẻ sơ sinh dị ứng đạm sữa bò có thể xuất hiện những biểu hiện dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường như nôn trớ, quấy khóc hoặc đi ngoài bất thường. Một số trẻ còn nổi mẩn, chàm da hay có máu trong phân. Nhận biết dấu hiệu giúp cha mẹ đưa trẻ đi khám và chăm sóc đúng cách.
Dị ứng đạm sữa bò là tình trạng hệ miễn dịch của trẻ phản ứng bất thường với các protein trong sữa bò, chủ yếu là casein và whey. Phản ứng này có thể gây ra nhiều triệu chứng liên quan đến da, đường tiêu hóa và hệ hô hấp.
Tình trạng này thường xuất hiện trong những tháng đầu đời, đặc biệt ở trẻ sử dụng sữa công thức chứa đạm sữa bò. Trẻ bú mẹ hoàn toàn cũng có thể bị dị ứng nhưng tương đối hiếm gặp.
Dị ứng đạm sữa bò được chia thành hai dạng chính:
Dị ứng qua trung gian IgE: Triệu chứng thường xuất hiện trong vài phút đến khoảng 2 giờ sau khi tiếp xúc.
Dị ứng không qua trung gian IgE: Triệu chứng xuất hiện muộn hơn, thường liên quan đến đường tiêu hóa.

Trẻ sơ sinh sử dụng sữa công thức có thể bị dị ứng với đạm có trong sữa
Các dấu hiệu dị ứng đạm sữa bò có thể khác nhau ở từng trẻ. Một số trẻ chỉ gặp triệu chứng nhẹ, trong khi trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.
Biểu hiện ngoài da là một trong những dấu hiệu có thể gặp khi trẻ dị ứng đạm sữa bò, bao gồm:
Xuất hiện các mảng đỏ hoặc nổi mề đay.
Da ngứa, khô hoặc chàm trở nên nghiêm trọng hơn.
Sưng môi, mí mắt hoặc vùng mặt sau khi bú.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nổi mẩn hoặc chàm da đều do dị ứng sữa. Cha mẹ cần theo dõi các triệu chứng đi kèm để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân.
Nôn trớ là hiện tượng phổ biến ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, nếu liên quan đến dị ứng đạm sữa bò, trẻ có thể xuất hiện những biểu hiện như:
Nôn nhiều hoặc thường xuyên sau khi bú.
Quấy khóc, khó chịu khi bú.
Bú kém hoặc tăng cân chậm.
Nôn kèm phát ban hoặc tiêu chảy.
Nếu trẻ chỉ trớ ít nhưng vẫn bú tốt và tăng cân bình thường, nguyên nhân có thể là trào ngược sinh lý thay vì dị ứng.

Dị ứng với đạm sữa bò khiến trẻ nôn trớ thường xuyên
Dị ứng đạm sữa bò có thể gây viêm đường tiêu hóa, dẫn đến thay đổi tính chất phân.
Cha mẹ cần chú ý khi trẻ có các dấu hiệu:
Đi ngoài phân lỏng kéo dài.
Phân chứa nhiều chất nhầy.
Xuất hiện những vệt máu trong phân.
Đau bụng hoặc khó chịu khi đi ngoài.
Đặc biệt, máu trong phân có thể liên quan đến viêm trực tràng – đại tràng dị ứng do protein thực phẩm. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể xuất phát từ nứt kẽ hậu môn hoặc nhiễm trùng đường ruột. Trẻ cần được bác sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân.
Một số trẻ bị dị ứng đạm sữa bò có thể gặp các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa như:
Bụng căng, đầy hơi.
Quấy khóc nhiều sau khi bú.
Co chân lên bụng khi khó chịu.
Ngủ không yên giấc.
Tuy nhiên, đầy hơi và quấy khóc cũng thường gặp ở trẻ sơ sinh khỏe mạnh. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào những biểu hiện này để kết luận trẻ bị dị ứng.
Dị ứng đạm sữa bò kéo dài có thể ảnh hưởng đến việc ăn uống và hấp thu dinh dưỡng của trẻ.
Một số biểu hiện cần lưu ý gồm bú ít, thường xuyên từ chối bú, khó chịu khi ăn hoặc tăng cân không đạt mức mong đợi.
Nếu trẻ có những triệu chứng trên, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để đánh giá tình trạng dinh dưỡng và tìm nguyên nhân phù hợp.
Trong một số phản ứng dị ứng tức thì, trẻ có thể bị ho, khò khè, khó thở hoặc sưng vùng miệng và họng sau khi tiếp xúc với đạm sữa bò.
Nếu trẻ khó thở, tím tái, mềm nhũn hoặc giảm đáp ứng, cha mẹ cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu phản vệ hoặc tình trạng cấp cứu nghiêm trọng khác.
Nguyên nhân trực tiếp là do hệ miễn dịch nhận diện nhầm protein trong sữa bò là tác nhân có hại và kích hoạt phản ứng dị ứng.
Một số yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gồm:
Di truyền: Trẻ có người thân mắc các bệnh dị ứng có thể có nguy cơ cao hơn.
Cơ địa dị ứng: Trẻ bị viêm da cơ địa có thể có nguy cơ dị ứng thực phẩm cao hơn.
Tiếp xúc với protein sữa bò: Chủ yếu qua sữa công thức chứa đạm sữa bò, đôi khi qua sữa mẹ.
Không phải mọi trẻ sử dụng sữa công thức đều bị dị ứng đạm sữa bò.
Hai tình trạng này dễ bị nhầm lẫn vì đều có thể gây rối loạn tiêu hóa.
|
Tiêu chí |
Dị ứng đạm sữa bò |
Không dung nạp lactose |
|
Nguyên nhân |
Phản ứng miễn dịch với protein sữa |
Thiếu hoặc giảm enzyme lactase |
|
Biểu hiện |
Nôn, tiêu chảy, nổi mẩn, có thể khó thở |
Đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy |
|
Nguy cơ phản vệ |
Có |
Không |
|
Cách xử lý |
Tránh đạm sữa bò theo chỉ định |
Điều chỉnh lactose tùy nguyên nhân |
Không dung nạp lactose nguyên phát rất hiếm gặp ở trẻ sơ sinh. Đặc biệt, sữa không lactose vẫn có thể chứa đạm sữa bò nên không phù hợp để điều trị dị ứng đạm sữa bò.
Khi nghi ngờ trẻ bị dị ứng, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm IgE đặc hiệu, thử nghiệm lẩy da hoặc hướng dẫn chế độ loại trừ đạm sữa bò trong khoảng 2–4 tuần, sau đó đánh giá việc sử dụng lại để xác nhận chẩn đoán.
Cha mẹ không nên tự thử cho trẻ uống lại sữa khi chưa được hướng dẫn, đặc biệt nếu trẻ từng có phản ứng nghiêm trọng.
Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng được ưu tiên cho trẻ sơ sinh.
Nếu trẻ bú mẹ hoàn toàn và được xác định có khả năng dị ứng với đạm sữa bò truyền qua sữa mẹ, bác sĩ có thể hướng dẫn mẹ tạm thời loại bỏ thực phẩm chứa đạm sữa bò.
Người mẹ cần bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt là canxi và vitamin D. Không nên tự ý ngừng cho trẻ bú mẹ.
Đối với trẻ sử dụng sữa công thức, bác sĩ có thể chỉ định:
Sữa đạm thủy phân hoàn toàn: Phù hợp với phần lớn trẻ dị ứng đạm sữa bò.
Sữa công thức axit amin: Dành cho một số trường hợp dị ứng nghiêm trọng hoặc không dung nạp sữa thủy phân hoàn toàn.
Không tự thay thế bằng sữa dê, sữa cừu, sữa không lactose hoặc sữa thủy phân một phần vì những sản phẩm này vẫn có thể chứa protein gây dị ứng.

Lựa chọn sữa ông thức phù hợp cho trẻ sơ sinh
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các triệu chứng kéo dài như nôn trớ, tiêu chảy, phân có máu, bú kém hoặc chậm tăng cân.
Cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu có các dấu hiệu:
Khó thở, thở rít hoặc tím tái.
Sưng miệng, lưỡi hoặc họng kèm khó thở.
Lừ đừ bất thường, mềm nhũn hoặc giảm đáp ứng.
Nôn liên tục kèm dấu hiệu mất nước.
Đi ngoài nhiều máu hoặc có biểu hiện toàn thân nghiêm trọng.
>> Xem Thêm: Dấu Hiệu Nhận Biết Trẻ Sơ Sinh Bị Đầy Bụng Khó Tiêu
Kết luận
Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ sơ sinh có thể biểu hiện qua da, tiêu hóa hoặc hô hấp, nhưng không phải mọi trường hợp nôn trớ, quấy khóc đều do dị ứng. Cha mẹ nên theo dõi triệu chứng, đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và chỉ điều chỉnh chế độ bú theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nguồn y tế tham khảo:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/dau-hieu-tre-bi-di-ung-dam-sua-bo-vi
Mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo không phục vụ điều trị, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín để thăm khám.
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc