Dấu Hiệu Phân Biệt Giữa Hạ Huyết Áp Và Hạ Đường Huyết

Chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi hay cảm giác sắp ngất là những triệu chứng thường gặp ở cả hạ huyết áp và hạ đường huyết. Chính vì có nhiều biểu hiện tương đồng nên không ít người nhầm lẫn giữa hai tình trạng này, dẫn đến xử trí không đúng cách.

Thực tế, hạ huyết áp và hạ đường huyết là hai vấn đề sức khỏe hoàn toàn khác nhau, liên quan đến hai chỉ số sinh lý riêng biệt. Việc nhận biết đúng dấu hiệu sẽ giúp người bệnh xử trí kịp thời, đồng thời giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm.

Hạ huyết áp và hạ đường huyết khác nhau như thế nào?

Hạ huyết áp là tình trạng huyết áp giảm xuống thấp hơn mức bình thường, khiến máu không được cung cấp đầy đủ đến các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là não.

Trong khi đó, hạ đường huyết là tình trạng lượng đường trong máu giảm xuống dưới mức cần thiết để duy trì hoạt động của cơ thể và não bộ. Đây là tình trạng thường gặp ở người mắc đái tháo đường đang sử dụng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người khỏe mạnh khi bỏ bữa, vận động quá sức hoặc uống rượu lúc đói.

Mặc dù đều gây cảm giác mệt mỏi và choáng váng, nguyên nhân và cách xử trí của hai tình trạng này hoàn toàn khác nhau.

Hạ huyết áp và hạ đường huyết là hai vấn đề sức khỏe hoàn toàn khác nhau

Dấu hiệu phân biệt giữa hạ huyết áp và hạ đường huyết

Có thể phân biệt hai tình trạng thông qua những biểu hiện đặc trưng dưới đây.

 

 

Bảng trên chỉ mang tính chất tham khảo. Trong nhiều trường hợp, các triệu chứng có thể chồng lấp, vì vậy việc đo huyết áp hoặc đường huyết là cách xác định chính xác nhất.

Dấu hiệu nhận biết hạ huyết áp

Người bị hạ huyết áp thường xuất hiện các triệu chứng sau:

• Hoa mắt, chóng mặt khi đứng dậy đột ngột.

• Choáng váng hoặc cảm giác sắp ngất.

• Da nhợt nhạt, tay chân lạnh.

• Mệt mỏi, giảm khả năng tập trung.

• Mạch nhanh nhưng yếu.

• Có thể ngất nếu huyết áp giảm nhiều.

Các triệu chứng thường xuất hiện sau khi thay đổi tư thế, mất nước, làm việc quá sức hoặc trong thời tiết nắng nóng.

Dấu hiệu nhận biết hạ đường huyết

Khác với hạ huyết áp, hạ đường huyết thường khởi phát nhanh và có những biểu hiện khá đặc trưng như:

• Đói cồn cào.

• Run tay.

• Vã mồ hôi lạnh.

• Tim đập nhanh.

• Lo lắng, bồn chồn.

• Khó tập trung hoặc lú lẫn.

• Nhìn mờ.

• Trường hợp nặng có thể co giật hoặc mất ý thức.

Nếu không được xử trí kịp thời, hạ đường huyết nặng có thể ảnh hưởng đến chức năng não và đe dọa tính mạng.

Hạ huyết áp và hạ đường huyết có thể xảy ra cùng lúc không?

Câu trả lời là có.

Ở một số trường hợp, đặc biệt là người mắc đái tháo đường bị mất nước do tiêu chảy, nôn ói hoặc sốt kéo dài, hạ huyết áp và hạ đường huyết có thể xuất hiện đồng thời.

Khi đó, người bệnh cần được kiểm tra cả huyết áp và đường huyết để xác định nguyên nhân, tránh chỉ xử trí theo triệu chứng.

Hạ huyết áp và hạ đường huyết có thể xảy ra cùng lúc

Cách xử trí khi nghi ngờ hạ huyết áp hoặc hạ đường huyết

Khi nghi ngờ hạ huyết áp

Nếu người bệnh còn tỉnh táo, nên:

• Cho nằm nghỉ ở nơi thoáng mát.

• Kê cao chân khoảng 20–30 cm để tăng lưu lượng máu về tim và não.

• Uống nước nếu có thể nuốt bình thường.

• Tránh đứng lên hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

Nếu người bệnh bất tỉnh, khó thở hoặc không cải thiện sau khi nghỉ ngơi, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế.

Khi nghi ngờ hạ đường huyết

Nếu người bệnh còn tỉnh và có thể nuốt, hãy bổ sung ngay khoảng 15–20 g carbohydrate hấp thu nhanh, chẳng hạn:

• 3–4 viên glucose.

• 150–200 ml nước trái cây.

• 150–200 ml nước ngọt có đường (không dùng loại không đường).

• 1 thìa canh đường hoặc mật ong.

Sau khoảng 15 phút, nên kiểm tra lại đường huyết nếu có thiết bị đo. Khi đường huyết trở về mức an toàn, người bệnh nên ăn thêm bữa phụ có tinh bột và protein để hạn chế tái diễn.

Lưu ý, không nên cố gắng cho người đang bất tỉnh ăn hoặc uống vì có thể gây sặc.

Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Người bệnh cần được thăm khám hoặc cấp cứu ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Bất tỉnh hoặc không đáp ứng.

• Co giật.

• Khó thở hoặc đau ngực.

• Không thể nuốt.

• Triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.

• Sau khi đã xử trí ban đầu nhưng tình trạng không cải thiện.

Cách phòng ngừa hạ huyết áp và hạ đường huyết

Để giảm nguy cơ gặp phải hai tình trạng này, bạn nên:

• Ăn uống đầy đủ và không bỏ bữa.

• Uống đủ nước mỗi ngày.

• Thay đổi tư thế từ từ, đặc biệt khi vừa ngủ dậy hoặc sau khi ngồi lâu.

• Tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc của bác sĩ.

• Theo dõi huyết áp hoặc đường huyết định kỳ nếu có bệnh lý nền.

• Duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc và tập luyện phù hợp.

Duy trì lối sống lành mạnh để tránh tình trạng tụt huyết áp và hạ đường huyết

Kết luận

Hạ huyết áp và hạ đường huyết đều có thể gây chóng mặt, mệt mỏi và choáng váng, nhưng nguyên nhân cũng như cách xử trí lại hoàn toàn khác nhau. Nếu xuất hiện run tay, vã mồ hôi lạnh, đói cồn cào, bạn nên nghĩ nhiều đến hạ đường huyết. Ngược lại, nếu hoa mắt khi đứng dậy, huyết áp thấp, tay chân lạnh hoặc dễ ngất, khả năng cao là hạ huyết áp.

Để xác định chính xác nguyên nhân, người bệnh nên đo huyết áp và đường huyết ngay khi có điều kiện. Nếu triệu chứng nghiêm trọng, kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và điều trị phù hợp.

Nguồn tham khảo:

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/phan-biet-ha-duong-huyet-va-tut-huyet-ap-vi