Nội dung
Kích thước chữ
Đau tức hạ sườn phải là triệu chứng khá phổ biến, có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài tùy theo nguyên nhân. Đây có thể chỉ là biểu hiện của rối loạn tiêu hóa nhẹ, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý ở gan, túi mật, đường mật, thận hoặc một số cơ quan khác trong ổ bụng. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi tình trạng đau tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường.
Hạ sườn phải là vùng bụng nằm phía dưới bờ sườn bên phải. Khu vực này chứa nhiều cơ quan quan trọng như:
Gan.
Túi mật.
Đường mật.
Một phần tá tràng.
Góc gan của đại tràng.
Thận phải.
Khi một trong các cơ quan này gặp vấn đề, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đau, tức, nặng hoặc khó chịu ở vùng hạ sườn phải.
Mức độ đau có thể khác nhau ở từng người, từ âm ỉ, thoáng qua đến đau dữ dội từng cơn.
Có nhiều nguyên nhân gây đau tức hạ sườn phải, trong đó thường gặp nhất là các bệnh lý về gan và đường mật.
Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan.
Ở giai đoạn đầu, đa số người bệnh không có triệu chứng. Khi gan to hơn hoặc xuất hiện tình trạng viêm, người bệnh có thể cảm thấy:
Đau âm ỉ vùng hạ sườn phải.
Căng tức bụng.
Mệt mỏi.
Chán ăn.
Gan nhiễm mỡ nếu không được kiểm soát có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc suy gan.

Đau tức hạ sườn phải kéo dài thường là dấu hiệu của bệnh gan
Các bệnh viêm gan do virus, rượu hoặc nguyên nhân khác đều có thể gây đau tức vùng gan.
Ngoài cảm giác đau hạ sườn phải, người bệnh có thể gặp:
Sốt.
Mệt mỏi.
Chán ăn.
Vàng da, vàng mắt.
Nước tiểu sẫm màu.
Viêm gan cần được chẩn đoán và điều trị sớm để hạn chế nguy cơ tổn thương gan kéo dài.
Ở giai đoạn đầu, xơ gan thường diễn tiến âm thầm.
Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện:
Đau hoặc nặng vùng hạ sườn phải.
Mệt mỏi kéo dài.
Phù chân.
Cổ trướng.
Vàng da.
Dễ chảy máu.
Đây là bệnh lý mạn tính cần được theo dõi và điều trị lâu dài.
Sỏi trong túi mật hoặc đường mật là nguyên nhân phổ biến gây đau hạ sườn phải.
Cơn đau thường:
Xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ.
Đau quặn từng cơn.
Có thể lan lên vai phải hoặc sau lưng.
Kèm buồn nôn hoặc nôn.
Nếu sỏi gây tắc mật và nhiễm trùng, người bệnh có thể sốt cao và vàng da.
Viêm túi mật thường xảy ra do sỏi làm tắc cổ túi mật.
Triệu chứng bao gồm:
Đau dữ dội vùng hạ sườn phải.
Sốt.
Buồn nôn.
Nôn.
Đau tăng khi hít sâu hoặc ấn vào vùng túi mật.
Đây là tình trạng cần được điều trị sớm để tránh biến chứng.
Đây là bệnh lý nguy hiểm do nhiễm trùng đường mật.
Người bệnh có thể xuất hiện tam chứng điển hình:
Đau hạ sườn phải.
Sốt.
Vàng da.
Nếu không điều trị kịp thời, viêm đường mật có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết.
Áp xe gan là tình trạng hình thành ổ mủ trong gan do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng.
Triệu chứng thường gồm:
Đau nhiều vùng hạ sườn phải.
Sốt cao.
Rét run.
Sụt cân.
Mệt mỏi.
Bệnh cần được điều trị bằng kháng sinh kết hợp dẫn lưu ổ áp xe trong nhiều trường hợp.
Một số bệnh ở thận phải cũng có thể gây đau vùng hạ sườn phải, bao gồm:
Sỏi thận.
Nhiễm trùng đường tiết niệu.
Viêm thận.
Cơn đau thường lan ra vùng hông lưng và có thể kèm theo:
Tiểu buốt.
Tiểu máu.
Sốt.
Đau hạ sườn phải cũng có thể liên quan đến:
Viêm đại tràng.
Hội chứng ruột kích thích.
Viêm tá tràng.
Táo bón kéo dài.
Các trường hợp này thường kèm theo đầy bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc thay đổi thói quen đại tiện.

Một số bệnh lý về tiêu hóa cũng gây tình trạng đau tức hạ sườn phải
Bạn nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
Đau dữ dội hoặc kéo dài nhiều giờ.
Đau tái phát nhiều lần.
Sốt cao.
Vàng da, vàng mắt.
Nôn liên tục.
Khó thở.
Chóng mặt hoặc ngất.
Bụng chướng nhiều.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị khẩn cấp.
Để xác định nguyên nhân gây đau, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và chỉ định các phương pháp phù hợp.
Một số kỹ thuật thường được sử dụng gồm:
Xét nghiệm công thức máu.
Xét nghiệm chức năng gan.
Men gan (AST, ALT).
Bilirubin.
Siêu âm ổ bụng.
Chụp CT hoặc MRI khi cần.
Chụp cộng hưởng từ đường mật (MRCP) trong một số trường hợp.
Nội soi tiêu hóa nếu nghi ngờ bệnh lý dạ dày hoặc tá tràng.
Việc lựa chọn xét nghiệm sẽ phụ thuộc vào triệu chứng và đánh giá lâm sàng của bác sĩ.
Điều trị đau hạ sườn phải phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.
Ví dụ:
Gan nhiễm mỡ cần thay đổi chế độ ăn và lối sống.
Viêm gan có thể cần điều trị nguyên nhân và theo dõi chức năng gan.
Sỏi mật hoặc sỏi đường mật có thể được điều trị bằng nội soi hoặc phẫu thuật.
Viêm túi mật và viêm đường mật thường cần kháng sinh, đồng thời xử lý nguyên nhân gây tắc mật.
Áp xe gan có thể cần dẫn lưu kết hợp điều trị nội khoa.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài vì có thể che lấp triệu chứng hoặc làm chậm quá trình chẩn đoán.
Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý gan mật và tiêu hóa gồm:
Duy trì chế độ ăn cân bằng.
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ.
Hạn chế rượu bia.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Uống đủ nước mỗi ngày.
Tiêm vắc xin phòng viêm gan B.
Không tự ý sử dụng thuốc.
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người có bệnh gan hoặc tiền sử sỏi mật.

Thực hiện lối sống lành mạnh để đảm bảo sức khỏe của bạn
Đau tức hạ sườn phải có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý khác nhau, từ các rối loạn tiêu hóa thông thường đến những bệnh lý nghiêm trọng như viêm gan, gan nhiễm mỡ, sỏi mật, viêm đường mật hay áp xe gan. Do triệu chứng này không đặc hiệu, người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc tự điều trị tại nhà.
Nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm sốt, vàng da, nôn nhiều hay sụt cân không rõ nguyên nhân, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp cải thiện hiệu quả điều trị mà còn hạn chế nguy cơ biến chứng đối với gan và các cơ quan liên quan.
Nguồn tham khảo:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/dau-tuc-ha-suon-ben-phai-la-bieu-hien-cua-benh-gi-vi
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc