Đi Ngoài Ra Máu Là Biểu Hiện Của Bệnh Gì?

Đi ngoài ra máu có thể xuất phát từ những nguyên nhân tương đối lành tính như táo bón, trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn, nhưng cũng có thể liên quan đến viêm đại trực tràng, polyp hay ung thư đại trực tràng. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng chảy máu kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm đau bụng, sụt cân và thay đổi thói quen đại tiện.

Đi ngoài ra máu tươi là gì?

Đi ngoài ra máu tươi là tình trạng xuất hiện máu màu đỏ tươi trong hoặc sau khi đại tiện. Máu có thể dính trên giấy vệ sinh, phủ bên ngoài khuôn phân, nhỏ thành giọt, chảy thành tia hoặc hòa lẫn với phân.

Máu đỏ tươi thường gợi ý vị trí chảy máu nằm ở đoạn thấp của đường tiêu hóa như đại tràng, trực tràng hoặc hậu môn. Tuy nhiên, chỉ dựa vào màu sắc hoặc lượng máu không thể xác định chính xác nguyên nhân.

Một số người chỉ thấy vài vệt máu sau khi đi ngoài phân cứng, trong khi những trường hợp khác có thể chảy máu nhiều hơn. Các triệu chứng đi kèm như đau hậu môn, đau bụng, tiêu chảy, táo bón, mót rặn hoặc sụt cân cũng là những yếu tố quan trọng giúp định hướng nguyên nhân.

Đặc biệt, không nên mặc định đi ngoài ra máu tươi là do bệnh trĩ bởi triệu chứng này còn có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác của hậu môn, trực tràng và đại tràng.

Đi ngoài ra máu có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý về hậu môn và trực tràng

Nguyên nhân đi ngoài ra máu

Tình trạng đi ngoài ra máu có thể xuất phát từ tổn thương ngay tại hậu môn hoặc từ các vấn đề xảy ra bên trong đại tràng và trực tràng.

Táo bón và rặn mạnh khi đại tiện

Táo bón khiến phân trở nên khô, cứng và khó đào thải. Khi đi ngoài, người bệnh thường phải rặn mạnh, làm tăng áp lực tại vùng hậu môn.

Phân cứng cũng có thể làm tổn thương niêm mạc hậu môn, gây nứt kẽ hoặc khiến các búi trĩ bị kích thích và chảy máu. Máu thường có màu đỏ tươi, xuất hiện trên giấy vệ sinh hoặc bên ngoài khuôn phân.

Tổn thương vùng hậu môn – trực tràng

Các tổn thương như nứt kẽ hậu môn, trĩ hoặc viêm vùng hậu môn – trực tràng có thể gây chảy máu trong quá trình đại tiện.

Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể đồng thời cảm thấy đau, ngứa, nóng rát hậu môn hoặc có cảm giác chưa đi ngoài hết.

Tổn thương hậu môn hoặc các bệnh liên quan đến trực tràng, đường ruột có thể gây ra tình trạng đi ngoài ra máu

Viêm hoặc nhiễm trùng đường ruột

Tình trạng viêm ở đại tràng hoặc trực tràng có thể làm tổn thương niêm mạc và gây chảy máu.

Trong những trường hợp này, đi ngoài ra máu thường có thể kèm theo tiêu chảy, đau quặn bụng, phân lẫn chất nhầy, sốt hoặc cảm giác mót rặn liên tục.

Polyp hoặc khối u đại trực tràng

Polyp là các khối mô phát triển bất thường trên bề mặt niêm mạc đại trực tràng. Nhiều polyp không gây triệu chứng nhưng một số trường hợp có thể chảy máu.

Bên cạnh đó, các khối u ở đại tràng hoặc trực tràng cũng có khả năng gây chảy máu khi niêm mạc tại vị trí tổn thương bị loét hoặc kích thích.

Đi ngoài ra máu là dấu hiệu của các bệnh nào?

Đi ngoài ra máu không phải một bệnh riêng biệt mà là triệu chứng có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác nhau. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân gây chảy máu.

Bệnh trĩ

Bệnh trĩ là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đi ngoài ra máu tươi. Tình trạng này xảy ra khi các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn – trực tràng bị giãn và tạo thành búi trĩ.

Ở giai đoạn đầu, máu thường xuất hiện với lượng nhỏ, dính trên giấy vệ sinh hoặc bên ngoài phân. Khi bệnh tiến triển, máu có thể nhỏ thành giọt hoặc chảy thành tia trong lúc đại tiện.

Ngoài chảy máu, người bệnh có thể cảm thấy ngứa, nóng rát, tức hậu môn hoặc thấy búi trĩ sa ra ngoài.

Nứt kẽ hậu môn

Nứt kẽ hậu môn là tình trạng xuất hiện vết rách nhỏ trên niêm mạc ống hậu môn, thường gặp sau khi đi ngoài phân quá cứng hoặc phải rặn mạnh.

Triệu chứng đặc trưng là đau hoặc nóng rát vùng hậu môn trong và sau khi đại tiện. Người bệnh có thể thấy một lượng nhỏ máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh hoặc phủ ngoài khuôn phân.

Viêm đại tràng, trực tràng

Khi niêm mạc đại tràng hoặc trực tràng bị viêm, các mạch máu nhỏ tại đây có thể bị tổn thương và gây chảy máu.

Người bệnh có thể đi ngoài nhiều lần, phân lẫn máu hoặc chất nhầy, đau quặn bụng, mót rặn và cảm giác đi ngoài không hết. Một số trường hợp còn xuất hiện sốt, mệt mỏi hoặc thiếu máu nếu tình trạng chảy máu kéo dài.

Polyp đại trực tràng

Polyp đại trực tràng thường phát triển âm thầm và có thể không gây bất kỳ triệu chứng nào trong thời gian dài.

Một số polyp có thể gây chảy máu khi đại tiện. Đáng chú ý, một số loại polyp có khả năng tiến triển thành ung thư theo thời gian, vì vậy việc phát hiện và xử trí sớm có ý nghĩa quan trọng.

Ung thư đại trực tràng

Đi ngoài ra máu cũng có thể là một trong những biểu hiện của ung thư đại trực tràng.

Ngoài máu trong phân, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, tiêu chảy hoặc táo bón bất thường, cảm giác đi ngoài không hết, phân nhỏ hơn bình thường, đau bụng, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Tuy nhiên, đi ngoài ra máu không đồng nghĩa với mắc ung thư đại trực tràng. Các bệnh lý lành tính như trĩ và nứt kẽ hậu môn cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Vì vậy, cần thăm khám và thực hiện các kiểm tra phù hợp để xác định chính xác nguyên nhân.

Nên đi khám khi gặp tình trạng thường xuyên

Cách điều trị tại nhà

Đi ngoài ra máu chỉ nên được xử trí tại nhà trong trường hợp lượng máu rất ít, triệu chứng nhẹ và nhiều khả năng liên quan đến táo bón hoặc kích ứng vùng hậu môn. Các biện pháp tại nhà chủ yếu giúp cải thiện việc đại tiện, không thể thay thế điều trị nguyên nhân gây chảy máu.

Ăn đủ chất xơ

Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng khối lượng và làm mềm phân, nhờ đó giảm tình trạng phải rặn mạnh khi đại tiện.

Nên tăng lượng chất xơ từ từ thay vì bổ sung quá nhiều trong thời gian ngắn để hạn chế đầy hơi, chướng bụng.

Uống đủ nước

Uống đủ nước giúp duy trì độ mềm của phân và hỗ trợ hoạt động của đường tiêu hóa, đặc biệt khi đang tăng lượng chất xơ trong chế độ ăn.

Nhu cầu nước của mỗi người khác nhau tùy theo độ tuổi, thể trạng, mức độ vận động và điều kiện môi trường.

Không nhịn hoặc rặn mạnh khi đại tiện

Khi có nhu cầu đi ngoài, nên đi vệ sinh sớm thay vì thường xuyên nhịn đại tiện. Đồng thời, tránh ngồi trên bồn cầu quá lâu hoặc cố gắng rặn mạnh vì có thể làm tăng áp lực lên vùng hậu môn – trực tràng.

Ngâm hậu môn bằng nước ấm

Trong trường hợp đau rát nhẹ liên quan đến trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn, có thể ngâm vùng hậu môn với nước ấm khoảng 10–15 phút để giúp thư giãn và giảm cảm giác khó chịu.

Không nên tự ý thêm các loại lá, hóa chất hoặc dung dịch chưa được kiểm chứng vào nước ngâm vì có nguy cơ gây kích ứng.

Không tự ý sử dụng thuốc

Người bệnh không nên tự sử dụng thuốc cầm máu, thuốc đặt hậu môn hoặc thuốc điều trị trĩ khi chưa xác định được nguyên nhân.

Nếu đi ngoài ra máu tái diễn hoặc không cải thiện, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám thay vì tiếp tục tự điều trị.

Khi nào cần đến bệnh viện?

Người bệnh nên đi khám nếu tình trạng đi ngoài ra máu thường xuyên tái phát, kéo dài hoặc không xác định được nguyên nhân.

Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:

• Chảy máu nhiều hoặc liên tục.

• Máu chảy thành tia hoặc xuất hiện lượng lớn trong bồn cầu.

• Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất.

• Da xanh, mệt lả, tim đập nhanh hoặc khó thở.

• Đi ngoài phân đen hoặc phân có nhiều máu.

• Đau bụng dữ dội hoặc bụng chướng bất thường.

• Sốt kèm tiêu chảy ra máu.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.

• Táo bón và tiêu chảy xen kẽ bất thường.

• Có tiền sử gia đình mắc polyp hoặc ung thư đại trực tràng.

Nếu chảy máu nhiều kèm chóng mặt, ngất, khó thở hoặc biểu hiện mất máu, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.