Điều Gì Sẽ Xảy Ra Khi Chức Năng Của Tâm Thất Suy Giảm?

Tâm thất là hai buồng tim có nhiệm vụ bơm máu đi nuôi phổi và toàn bộ cơ thể. Khi chức năng của tâm thất suy giảm, khả năng tuần hoàn bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến cơ thể không nhận đủ oxy và dưỡng chất. Tình trạng này có thể dẫn đến nhiều rối loạn tim mạch, làm giảm chất lượng sống và tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm.

Chức năng của tâm thất là gì?

Tim có hai tâm thất gồm tâm thất phải và tâm thất trái, mỗi buồng đảm nhận một nhiệm vụ riêng.

Tâm thất phải bơm máu nghèo oxy từ tim đến phổi để trao đổi khí. Sau khi nhận oxy, máu trở về tâm nhĩ trái và được đưa xuống tâm thất trái.

Tâm thất trái có thành cơ dày hơn và chịu trách nhiệm bơm máu giàu oxy vào động mạch chủ để nuôi toàn bộ cơ thể. Đây là buồng tim tạo lực co bóp mạnh nhất và quyết định phần lớn hiệu quả tuần hoàn.

Khi chức năng co bóp hoặc giãn nở của một trong hai tâm thất suy giảm, lưu lượng máu sẽ giảm, kéo theo hàng loạt rối loạn ở tim và các cơ quan khác.

Tâm thất có vài trò bơm máu giàu oxy đi nuôi cơ thể

Suy giảm chức năng tâm thất là gì?

Suy giảm chức năng tâm thất là tình trạng tâm thất không còn co bóp hoặc giãn nở hiệu quả như bình thường.

Ở một số người, tâm thất mất khả năng co bóp, làm giảm lượng máu được bơm ra khỏi tim trong mỗi nhịp đập. Đây được gọi là rối loạn chức năng tâm thu.

Ở những trường hợp khác, tâm thất trở nên cứng và giảm khả năng giãn nở để nhận máu trong thì tâm trương. Mặc dù khả năng co bóp vẫn được bảo tồn, lượng máu chứa trong buồng tim giảm khiến cung lượng tim cũng giảm theo. Đây là rối loạn chức năng tâm trương.

Cả hai tình trạng đều có thể dẫn đến suy tim nếu không được điều trị phù hợp.

Điều gì sẽ xảy ra khi chức năng của tâm thất suy giảm?

Khi tâm thất hoạt động kém hiệu quả, nhiều cơ quan trong cơ thể sẽ không nhận đủ lượng máu cần thiết để duy trì hoạt động bình thường.

Giảm lượng máu nuôi cơ thể

Hậu quả đầu tiên là cung lượng tim giảm.

Khi tim không bơm đủ máu, não, thận, gan, cơ và các cơ quan khác sẽ thiếu oxy và dưỡng chất. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, giảm khả năng vận động, chóng mặt hoặc suy giảm khả năng tập trung.

Ở giai đoạn nặng, huyết áp có thể giảm và các cơ quan bắt đầu suy giảm chức năng.

Tâm thất suy giảm chức năng khiến lượng máu nuôi cơ thể bị giảm đi

Khó thở và ứ dịch ở phổi

Nếu tâm thất trái suy giảm chức năng, máu sẽ bị ứ lại trong tuần hoàn phổi.

Áp lực trong các mao mạch phổi tăng lên khiến dịch thoát ra mô phổi, gây khó thở khi gắng sức, khó thở khi nằm và có thể tiến triển thành phù phổi cấp nếu không được xử trí kịp thời.

Đây là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của suy tim trái.

Phù chân và ứ dịch toàn thân

Khi tâm thất phải suy giảm chức năng, máu không được bơm hiệu quả lên phổi mà ứ lại trong hệ tĩnh mạch.

Người bệnh có thể xuất hiện phù chân, phù mắt cá chân, cổ trướng, gan to hoặc tăng cân nhanh do tích tụ dịch trong cơ thể.

Nếu tình trạng kéo dài, chức năng gan và thận cũng có thể bị ảnh hưởng.

Tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim

Sự thay đổi về cấu trúc và chức năng của tâm thất có thể làm rối loạn hệ thống dẫn truyền điện trong tim.

Người bệnh dễ xuất hiện ngoại tâm thu thất, nhịp nhanh thất hoặc rung thất. Một số rối loạn nhịp thất có thể gây ngất hoặc đột tử nếu không được cấp cứu kịp thời.

Tăng nguy cơ hình thành cục máu đông

Khi khả năng co bóp của tâm thất giảm, dòng máu lưu thông trong buồng tim chậm hơn bình thường.

Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho cục máu đông hình thành trong tim. Nếu huyết khối bong ra và di chuyển theo dòng máu, người bệnh có thể gặp các biến chứng như đột quỵ não hoặc tắc mạch ngoại biên.

Suy giảm chức năng các cơ quan

Tim là cơ quan trung tâm của hệ tuần hoàn nên khi khả năng bơm máu giảm, nhiều cơ quan khác cũng bị ảnh hưởng.

Thận có thể giảm khả năng lọc máu, gan dễ bị sung huyết, trong khi não có nguy cơ thiếu oxy kéo dài. Điều này làm tăng nguy cơ suy đa cơ quan ở những trường hợp suy tim nặng.

Nguyên nhân khiến chức năng tâm thất suy giảm

Có nhiều bệnh lý tim mạch có thể làm giảm chức năng của tâm thất.

Nhồi máu cơ tim là nguyên nhân thường gặp do một phần cơ tim bị hoại tử sau khi động mạch vành bị tắc nghẽn. Bên cạnh đó, tăng huyết áp kéo dài khiến tâm thất phải làm việc quá sức, lâu dần dẫn đến phì đại và suy giảm chức năng.

Các bệnh van tim, bệnh cơ tim giãn, bệnh cơ tim phì đại, rối loạn nhịp tim kéo dài hoặc bệnh tim bẩm sinh cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng co bóp của tâm thất.

Ngoài ra, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá và rối loạn mỡ máu đều góp phần làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng tim.

Dấu hiệu cảnh báo chức năng tâm thất suy giảm

Triệu chứng thường xuất hiện từ từ và có xu hướng nặng dần theo thời gian.

Người bệnh có thể cảm thấy khó thở khi vận động, khó thở khi nằm, mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng gắng sức hoặc đánh trống ngực.

Ở giai đoạn tiến triển, phù chân, tăng cân nhanh, tiểu ít, đau tức ngực hoặc những cơn ngất có thể xuất hiện.

Khi các triệu chứng này xảy ra thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân.

Nếu có triệu chứng liên quan đến bệnh tim, người bệnh cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân

Làm thế nào để bảo vệ chức năng tâm thất?

Việc duy trì lối sống lành mạnh giúp giảm nguy cơ suy giảm chức năng tâm thất.

Người trưởng thành nên tập thể dục đều đặn, xây dựng chế độ ăn ít muối và chất béo bão hòa, tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Đồng thời, cần bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc.

Đối với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành hoặc bệnh van tim, việc tuân thủ điều trị và khám tim mạch định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi về chức năng tâm thất và hạn chế nguy cơ suy tim.

Câu hỏi thường gặp

Suy giảm chức năng tâm thất có phải là suy tim không?

Suy giảm chức năng tâm thất là nguyên nhân quan trọng dẫn đến suy tim. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp giảm chức năng tâm thất đều đã xuất hiện suy tim có triệu chứng. Việc phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả và làm chậm tiến triển của bệnh.

Chức năng tâm thất có thể hồi phục không?

Khả năng hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và thời điểm điều trị. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, chức năng tâm thất có thể cải thiện đáng kể ở một số trường hợp như sau nhồi máu cơ tim được tái thông mạch vành hoặc khi kiểm soát tốt tăng huyết áp.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện khó thở kéo dài, phù chân, đau ngực, đánh trống ngực, mệt mỏi bất thường hoặc giảm khả năng gắng sức. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng tâm thất đang suy giảm.

Kết luận

Chức năng của tâm thất quyết định khả năng bơm máu của tim và duy trì hoạt động bình thường của toàn bộ cơ thể. Khi chức năng tâm thất suy giảm, người bệnh có thể đối mặt với nhiều hậu quả như suy tim, khó thở, phù, rối loạn nhịp tim, hình thành cục máu đông và suy giảm chức năng các cơ quan. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng nguyên nhân, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống khoa học là những giải pháp quan trọng giúp bảo vệ chức năng tâm thất, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nguồn tham khảo:

https://cvphysiology.com/heart-failure/hf006