Điều Trị Viêm Tĩnh Mạch Ở Chân Như Thế Nào?

Điều trị viêm tắc tĩnh mạch ở chân cần dựa trên vị trí huyết khối, mức độ viêm tắc và nguy cơ biến chứng của từng người bệnh. Viêm tắc tĩnh mạch nông thường được điều trị nhằm giảm đau, sưng và kiểm soát tình trạng viêm. Trong khi đó, huyết khối tĩnh mạch sâu cần được đánh giá và điều trị tích cực hơn để hạn chế nguy cơ cục máu đông di chuyển lên phổi gây thuyên tắc phổi.

Điều trị viêm tắc tĩnh mạch nông

Viêm tắc tĩnh mạch nông là tình trạng viêm kèm hình thành huyết khối trong các tĩnh mạch nằm gần bề mặt da, thường gặp ở chân. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện trong vài tuần với các biện pháp điều trị triệu chứng. Tuy nhiên, một số huyết khối có thể lan rộng hoặc tiến gần hệ thống tĩnh mạch sâu nên vẫn cần được bác sĩ đánh giá.

Chườm ấm vùng chân bị đau

Chườm ấm, ẩm lên vùng tĩnh mạch bị viêm có thể giúp giảm cảm giác đau và khó chịu tại chỗ. Người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn phù hợp, tránh sử dụng nhiệt độ quá cao vì có thể gây bỏng da.

Có thể chườm ấm khi viêm tắc tĩnh mạch nhẹ gần bề mặt da

Nâng cao chân khi nghỉ ngơi

Khi nghỉ, có thể kê cao chân bị ảnh hưởng để hỗ trợ giảm sưng và cảm giác căng tức. Đây là biện pháp đơn giản thường được khuyến nghị trong chăm sóc triệu chứng viêm tắc tĩnh mạch nông.

Dùng thuốc giảm đau, chống viêm

Một số thuốc giảm đau, chống viêm không steroid (NSAID), chẳng hạn ibuprofen, có thể được sử dụng để giảm đau và viêm trong một số trường hợp viêm tắc tĩnh mạch nông. Tuy nhiên, NSAID không phù hợp với tất cả người bệnh.

Đặc biệt, nếu đang sử dụng thuốc chống đông máu, người bệnh không nên tự ý dùng ibuprofen hoặc các NSAID khác vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên tình trạng sức khỏe và các thuốc đang sử dụng.

Mang vớ áp lực

Vớ áp lực có thể được chỉ định nhằm hỗ trợ giảm sưng và khó chịu ở chân. Tuy nhiên, không phải trường hợp viêm tắc tĩnh mạch nào cũng phù hợp với vớ áp lực. Loại vớ, mức độ áp lực và thời gian sử dụng nên được nhân viên y tế đánh giá và hướng dẫn.

Dùng thuốc chống đông trong trường hợp cần thiết

Không phải mọi trường hợp viêm tắc tĩnh mạch nông đều cần thuốc chống đông. Nếu huyết khối có phạm vi đáng kể, có nguy cơ lan rộng hoặc tiến triển về phía hệ thống tĩnh mạch sâu, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống đông nhằm giảm nguy cơ huyết khối tiếp tục phát triển và biến chứng.

Dùng kháng sinh khi có nhiễm trùng

Kháng sinh không phải phương pháp điều trị thường quy cho viêm tắc tĩnh mạch nông đơn thuần. Thuốc chỉ được cân nhắc khi bác sĩ xác định có nhiễm trùng đi kèm. Người bệnh không nên tự mua và sử dụng kháng sinh khi thấy vùng da chân đỏ, nóng hoặc đau.

Điều trị viêm tắc tĩnh mạch sâu

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) nguy hiểm hơn viêm tắc tĩnh mạch nông vì cục máu đông có thể tách ra, di chuyển theo dòng máu đến phổi và gây thuyên tắc phổi. Vì vậy, khi nghi ngờ DVT, người bệnh cần được thăm khám và chẩn đoán thay vì tự điều trị tại nhà.

Sử dụng thuốc chống đông máu

Thuốc chống đông là phương pháp điều trị quan trọng đối với phần lớn trường hợp huyết khối tĩnh mạch sâu. Thuốc không trực tiếp làm cục máu đông biến mất ngay lập tức mà giúp ngăn huyết khối phát triển và giảm nguy cơ hình thành hoặc di chuyển thêm cục máu đông. Thời gian điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây huyết khối và nguy cơ tái phát của từng người.

Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều và đúng thời gian được kê đơn. Không tự ý ngừng thuốc, tăng hoặc giảm liều vì thuốc chống đông có thể gây chảy máu nếu sử dụng không đúng cách.

Thuốc tiêu sợi huyết trong trường hợp nặng

Thuốc tiêu sợi huyết có khả năng làm tan huyết khối nhanh hơn nhưng đi kèm nguy cơ chảy máu, do đó không được sử dụng thường quy cho mọi trường hợp DVT.

Trong một số trường hợp huyết khối lớn, vị trí đặc biệt hoặc có nguy cơ biến chứng cao, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc tiêu sợi huyết hoặc các phương pháp can thiệp lấy huyết khối. Quyết định điều trị cần dựa trên vị trí huyết khối, thời gian xuất hiện triệu chứng, nguy cơ chảy máu và tình trạng tổng thể của người bệnh.

Mang vớ áp lực theo chỉ định

Vớ áp lực có thể giúp cải thiện một số triệu chứng như phù, nặng hoặc khó chịu ở chân sau DVT. Tuy nhiên, hiện nay không phải tất cả bệnh nhân DVT đều được khuyến nghị mang vớ áp lực thường quy nhằm phòng hội chứng hậu huyết khối. Việc sử dụng nên dựa trên triệu chứng và chỉ định của bác sĩ.

Người bệnh cũng cần được hướng dẫn đúng cách về loại vớ, mức độ áp lực và thời gian mang để tránh gây khó chịu hoặc ảnh hưởng tuần hoàn.

Can thiệp lấy huyết khối hoặc phẫu thuật

Trong một số trường hợp DVT nặng, đặc biệt khi huyết khối ở vị trí lớn và gây ảnh hưởng đáng kể đến tuần hoàn, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc can thiệp qua catheter để lấy huyết khối hoặc đưa thuốc trực tiếp đến vị trí tắc nghẽn.

Những phương pháp này không áp dụng cho tất cả bệnh nhân. Bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định. Một số trường hợp có thể cần đặt stent tĩnh mạch nếu phát hiện vùng tĩnh mạch bị hẹp hoặc tổn thương sau khi xử lý huyết khối.

Nếu viêm tĩnh mạch sâu người bệnh có thể cần can thiệp các thủ thuật y khoa

Đặt lưới lọc tĩnh mạch chủ dưới

Lưới lọc tĩnh mạch chủ dưới (IVC filter) là một thiết bị được đặt trong tĩnh mạch chủ nhằm giữ lại các cục máu đông lớn trước khi chúng có thể di chuyển đến phổi. Tuy nhiên, đây không phải phương pháp thay thế thường quy cho thuốc chống đông.

IVC filter thường được cân nhắc trong những tình huống đặc biệt, chẳng hạn người bệnh không thể sử dụng thuốc chống đông hoặc xảy ra thuyên tắc phổi trong khi điều trị chống đông.

Cách phòng ngừa viêm tĩnh mạch chân

Phòng ngừa viêm tắc tĩnh mạch tập trung vào việc hạn chế tình trạng ứ trệ máu ở chân và kiểm soát những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi. Đặc biệt, người thường xuyên ngồi lâu, phải nằm bất động, vừa phẫu thuật hoặc có tiền sử huyết khối cần chú ý hơn đến các biện pháp dự phòng.

Tăng cường vận động

Tránh ngồi hoặc nằm bất động trong thời gian dài. Khi có thể vận động, nên đi lại và thực hiện các động tác nhẹ nhàng ở chân theo khả năng. Sau phẫu thuật, chấn thương hoặc thời gian nằm viện, việc vận động trở lại cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu phải ngồi lâu, có thể thường xuyên co duỗi bàn chân, nâng gót chân và vận động các cơ cẳng chân để hỗ trợ tuần hoàn.

Chủ động vận động khi di chuyển đường dài

Các chuyến bay hoặc hành trình kéo dài khiến người ngồi ở một tư thế trong nhiều giờ, từ đó làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu. Khi di chuyển đường dài, nên đứng dậy đi lại định kỳ nếu điều kiện cho phép, đồng thời vận động cổ chân và cẳng chân ngay tại chỗ ngồi.

Người có nguy cơ huyết khối cao nên trao đổi với bác sĩ trước chuyến đi để được đánh giá nhu cầu sử dụng vớ áp lực hoặc biện pháp dự phòng bằng thuốc.

Uống đủ nước

Duy trì đủ nước là một phần của thói quen chăm sóc sức khỏe nói chung. Khi di chuyển đường dài, người bệnh nên uống nước phù hợp và tránh để cơ thể mất nước. Tuy nhiên, không có nghĩa là uống càng nhiều nước càng có thể ngăn ngừa huyết khối; lượng nước cần thiết phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu của mỗi người.

Duy trì cân nặng hợp lý

Thừa cân, béo phì là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch. Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn cân bằng và vận động thường xuyên có thể góp phần kiểm soát nguy cơ.

Không hút thuốc

Hút thuốc có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối và gây nhiều ảnh hưởng bất lợi đến hệ tim mạch. Vì vậy, bỏ thuốc lá là một trong những thay đổi lối sống có lợi cho sức khỏe tuần hoàn nói chung.

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ

Người từng bị huyết khối, có tiền sử gia đình mắc huyết khối, rối loạn đông máu, ung thư, béo phì, vừa phẫu thuật, mang thai hoặc sử dụng thuốc nội tiết chứa estrogen có thể có nguy cơ cao hơn. Những trường hợp này nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và lựa chọn biện pháp dự phòng phù hợp.

Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng thuốc chống đông hoặc aspirin để phòng huyết khối. Thuốc dự phòng chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định y khoa, bởi thuốc chống đông có thể gây biến chứng chảy máu.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đi khám khi xuất hiện tình trạng sưng, đau, nóng, đỏ hoặc thay đổi màu da ở một bên chân, đặc biệt nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột hoặc xảy ra sau phẫu thuật, bất động kéo dài hay một chuyến đi dài.

Nếu xuất hiện khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, chóng mặt, ngất hoặc ho ra máu, cần đến cơ sở cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu thuyên tắc phổi.