Huyết Áp Tâm Thu Và Huyết Áp Tâm Trương Là Gì?

Khi đo huyết áp, kết quả thường hiển thị dưới dạng hai con số như 120/80 mmHg. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương có ý nghĩa gì đối với sức khỏe. Việc nắm được huyết áp tâm thu là gì và huyết áp tâm trương là gì không chỉ giúp theo dõi tình trạng tim mạch chính xác hơn mà còn hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ tăng huyết áp hoặc các bệnh lý tim mạch khác.

Huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương là gì?

Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch khi tim bơm máu đi nuôi cơ thể. Khi đo huyết áp, kết quả sẽ bao gồm hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương.

Hai chỉ số này phản ánh hoạt động của tim và hệ tuần hoàn tại những thời điểm khác nhau trong chu kỳ co bóp của tim. Đây cũng là cơ sở quan trọng để bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch, chẩn đoán tăng huyết áp hoặc theo dõi hiệu quả điều trị.

Huyết áp tâm thu là gì?

Huyết áp tâm thu là gì là câu hỏi được nhiều người tìm kiếm khi lần đầu tiếp xúc với các chỉ số huyết áp.

Huyết áp tâm thu là chỉ số huyết áp cao nhất trong chu kỳ tim. Chỉ số này được ghi nhận khi tim co bóp và đẩy máu vào hệ động mạch để cung cấp oxy và dưỡng chất cho các cơ quan trong cơ thể.

Trong kết quả đo huyết áp, huyết áp tâm thu là con số nằm phía trên. Ví dụ, nếu kết quả là 120/80 mmHg thì số 120 chính là huyết áp tâm thu.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), huyết áp tâm thu phản ánh lực tác động của máu lên thành động mạch trong quá trình tim co bóp. Khi chỉ số này tăng cao kéo dài, thành mạch máu có thể bị tổn thương, làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim.

Huyết áp tâm trương là gì?

Bên cạnh huyết áp tâm thu, nhiều người cũng thắc mắc huyết áp tâm trương là gì và tại sao chỉ số này lại quan trọng.

Huyết áp tâm trương là áp lực máu trong động mạch khi tim ở trạng thái nghỉ giữa hai lần co bóp. Đây là thời điểm tim giãn ra để nhận máu từ các buồng tim và chuẩn bị cho chu kỳ bơm máu tiếp theo.

Trong kết quả đo huyết áp, huyết áp tâm trương là con số nằm phía dưới. Ví dụ, ở mức 120/80 mmHg thì số 80 là huyết áp tâm trương.

Mặc dù thấp hơn huyết áp tâm thu, chỉ số này vẫn có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe hệ tuần hoàn. Huyết áp tâm trương tăng cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch và tổn thương mạch máu.

Sự khác nhau giữa huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương

Nhiều người thường chỉ quan tâm đến chỉ số huyết áp cao nhất mà bỏ qua sự khác biệt giữa hai thông số này.

Huyết áp tâm thu phản ánh áp lực máu khi tim co bóp để đưa máu ra động mạch. Trong khi đó, huyết áp tâm trương phản ánh áp lực máu khi tim nghỉ ngơi giữa các nhịp đập.

Nếu huyết áp tâm thu tăng nhưng huyết áp tâm trương vẫn bình thường, người bệnh có thể gặp tình trạng tăng huyết áp tâm thu đơn độc – một dạng tăng huyết áp thường gặp ở người cao tuổi. Ngược lại, khi cả hai chỉ số cùng tăng, nguy cơ biến chứng tim mạch có thể cao hơn.

Chính vì vậy, bác sĩ luôn đánh giá đồng thời cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương thay vì chỉ dựa vào một chỉ số riêng lẻ.

Chỉ số huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương bao nhiêu là bình thường?

Nên theo dõi huyết áp để nắm rõ chỉ số sức khỏe

Sau khi hiểu rõ huyết áp tâm thu là gì và huyết áp tâm trương là gì, nhiều người muốn biết mức huyết áp nào được xem là bình thường.

Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, huyết áp bình thường ở người trưởng thành thường dưới 120/80 mmHg.

Khi huyết áp tâm thu từ 120–129 mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80 mmHg, người bệnh được xếp vào nhóm huyết áp tăng nhẹ. Nếu huyết áp từ 130/80 mmHg trở lên, nguy cơ tăng huyết áp cần được đánh giá và theo dõi kỹ hơn.

Tuy nhiên, chỉ số huyết áp có thể thay đổi tùy thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe và thời điểm đo. Vì vậy, việc theo dõi huyết áp thường xuyên là rất cần thiết.

Làm thế nào để duy trì chỉ số huyết áp ổn định?

Bên cạnh việc hiểu rõ huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương, mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Chế độ ăn giảm muối, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ngoài ra, duy trì vận động thể chất đều đặn, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ giấc và hạn chế thuốc lá, rượu bia cũng góp phần giảm nguy cơ tăng huyết áp.

Đối với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, việc tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ là yếu tố quan trọng để phòng ngừa biến chứng.

Kết luận

Hiểu rõ huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương giúp mỗi người chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe tim mạch. Nếu như huyết áp tâm thu là gì phản ánh áp lực máu khi tim co bóp thì huyết áp tâm trương là gì lại cho biết áp lực máu khi tim nghỉ giữa các nhịp đập. Việc theo dõi đồng thời cả hai chỉ số, kết hợp với lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ, là cách hiệu quả để phát hiện sớm và kiểm soát các bệnh lý tim mạch.

Nguồn tham khảo:

1. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/chi-so-huyet-ap-bao-nhieu-la-binh-thuong-vi

2. https://tamanhhospital.vn/chenh-lech-huyet-ap-tam-thu-va-tam-truong/

3. https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/huyet-ap-tam-thu-va-huyet-ap-tam-truong-vi