Lưu Ý Trước Khi Thực Hiện Kiểm Tra Tiểu Đường

Kiểm tra tiểu đường là bước quan trọng giúp phát hiện sớm tình trạng đường huyết bất thường và hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi bệnh. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm có thể bị ảnh hưởng bởi việc ăn uống, vận động, thuốc đang sử dụng và tình trạng sức khỏe tại thời điểm kiểm tra. Vì vậy, người bệnh cần chuẩn bị đúng cách để kết quả xét nghiệm phản ánh chính xác nhất tình trạng chuyển hóa glucose.

Kiểm tra tiểu đường gồm những xét nghiệm nào?

Tùy mục đích kiểm tra, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc nhiều xét nghiệm khác nhau. Mỗi xét nghiệm có yêu cầu chuẩn bị riêng, do đó người bệnh không nên tự ý nhịn ăn nếu chưa được hướng dẫn.

Một số xét nghiệm thường được sử dụng gồm:

• Đường huyết lúc đói: Đo lượng glucose trong máu sau một khoảng thời gian không ăn.

• HbA1c: Phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng trước đó và thường không yêu cầu nhịn đói.

• Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT): Đánh giá khả năng xử lý glucose của cơ thể sau khi uống một lượng glucose tiêu chuẩn.

• Đường huyết bất kỳ: Có thể được thực hiện tại bất kỳ thời điểm nào, thường được sử dụng khi người bệnh có triệu chứng nghi ngờ tăng đường huyết.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai có thể được chỉ định xét nghiệm sàng lọc hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose để phát hiện tiểu đường thai kỳ theo từng giai đoạn của thai kỳ.

Xét nghiệm tiểu đường là hành động thiết thực để chẩn đoán sức khỏe

Lưu ý trước khi thực hiện kiểm tra tiểu đường

1. Xác định xét nghiệm có cần nhịn ăn hay không

Không phải xét nghiệm tiểu đường nào cũng yêu cầu nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu được chỉ định xét nghiệm đường huyết lúc đói, bạn cần nhịn ăn từ 8 đến 12 tiếng, tùy theo chỉ định của từng loại xét nghiệm, và trong thời gian này chỉ nên uống nước lọc.

Không nên uống cà phê, trà, nước ngọt, sữa hoặc các loại đồ uống có năng lượng vì có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Đối với xét nghiệm HbA1c, thông thường người bệnh không cần nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu thực hiện HbA1c cùng các xét nghiệm khác, bác sĩ có thể yêu cầu chuẩn bị theo xét nghiệm cần nhịn ăn.

Vì vậy, trước khi đi xét nghiệm, người bệnh nên hỏi rõ nhân viên y tế về thời gian nhịn ăn và những loại đồ uống được phép sử dụng.

2. Không tự ý thay đổi chế độ ăn trước ngày xét nghiệm

Một số người có xu hướng nhịn ăn quá mức hoặc cắt hoàn toàn tinh bột trước khi xét nghiệm với mong muốn có kết quả đường huyết tốt hơn. Đây không phải cách chuẩn bị phù hợp.

Người bệnh nên duy trì chế độ ăn và sinh hoạt tương đối bình thường trước ngày kiểm tra, trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác. Việc thay đổi đột ngột khẩu phần ăn có thể khiến kết quả không phản ánh chính xác tình trạng đường huyết thường ngày.

Bạn cần nhịn ăn từ 8 đến 12 tiếng trước khi xét nghiệm tiểu đường

3. Không tự ý ngừng thuốc tiểu đường

Nếu đang sử dụng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì chuẩn bị xét nghiệm.

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả đường huyết, nhưng việc có cần tạm ngừng hoặc thay đổi thời điểm dùng thuốc hay không phụ thuộc vào từng trường hợp và loại xét nghiệm.

Đặc biệt, người sử dụng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết cần được bác sĩ hướng dẫn cụ thể về cách dùng thuốc vào ngày xét nghiệm.

4. Hạn chế vận động gắng sức trước khi xét nghiệm

Hoạt động thể chất có thể ảnh hưởng đến mức đường huyết. Vì vậy, trước khi thực hiện một số xét nghiệm, người bệnh nên tránh vận động quá sức nếu không có chỉ định khác.

Thay vào đó, hãy duy trì sinh hoạt bình thường và tránh tập luyện cường độ cao ngay trước thời điểm lấy máu.

Đối với nghiệm pháp dung nạp glucose, việc nghỉ ngơi trong quá trình thực hiện xét nghiệm cũng rất quan trọng. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế để kết quả có giá trị đánh giá chính xác.

5. Không uống rượu bia trước khi kiểm tra

Rượu bia có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa glucose và tình trạng sức khỏe nói chung. Vì vậy, người bệnh nên tránh sử dụng rượu bia trước khi xét nghiệm, đặc biệt khi được yêu cầu nhịn ăn.

Ngoài ra, không nên hút thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm nếu cơ sở y tế đã yêu cầu kiêng trước khi lấy máu.

6. Thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc và thực phẩm bổ sung đang sử dụng

Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến đường huyết hoặc kết quả xét nghiệm. Vì vậy, người bệnh nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ về:

• Thuốc điều trị tiểu đường.

• Thuốc điều trị các bệnh lý khác.

• Vitamin và khoáng chất.

• Thực phẩm bổ sung.

• Thuốc hoặc sản phẩm có nguồn gốc thảo dược.

Không nên tự ý ngừng bất kỳ thuốc nào để “làm sạch” kết quả xét nghiệm.

7. Thông báo nếu đang mắc bệnh cấp tính

Sốt, nhiễm trùng, chấn thương, căng thẳng hoặc một số tình trạng bệnh cấp tính có thể làm đường huyết thay đổi. Nếu đang bị bệnh, người bệnh nên thông báo cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi xét nghiệm.

Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá kết quả chính xác hơn và xác định liệu mức đường huyết bất thường có liên quan đến tình trạng sức khỏe tạm thời hay không.

8. Phụ nữ mang thai cần tuân thủ hướng dẫn riêng

Đối với phụ nữ mang thai được chỉ định kiểm tra tiểu đường thai kỳ, đặc biệt là nghiệm pháp dung nạp glucose, việc chuẩn bị cần được thực hiện đúng hướng dẫn của cơ sở y tế.

Không nên tự ý nhịn ăn quá lâu, thay đổi khẩu phần hoặc bỏ qua xét nghiệm vì lo lắng về việc uống dung dịch glucose. Nếu cảm thấy buồn nôn, chóng mặt hoặc khó chịu trong quá trình thực hiện, cần thông báo ngay cho nhân viên y tế.

Nên làm gì sau khi kiểm tra tiểu đường?

Sau khi lấy máu, nếu đã nhịn ăn trong thời gian dài, người bệnh có thể ăn uống trở lại theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nên chuẩn bị một bữa ăn phù hợp nếu cần phải nhịn đói lâu.

Trong trường hợp thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose, người bệnh cần hoàn thành đầy đủ các lần lấy máu theo lịch được chỉ định. Không nên tự ý rời khỏi cơ sở y tế hoặc ăn uống trong thời gian chờ nếu điều đó có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Kết quả xét nghiệm cũng cần được bác sĩ giải thích dựa trên loại xét nghiệm, triệu chứng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ. Không nên tự chẩn đoán tiểu đường chỉ dựa vào một kết quả đo đường huyết tại nhà hoặc một lần xét nghiệm đơn lẻ.

Người có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường nên kiểm tra đường huyết thường xuyên

Khi nào nên kiểm tra tiểu đường?

Kiểm tra đường huyết đặc biệt cần thiết đối với những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động, tiền sử gia đình mắc tiểu đường, từng mắc tiểu đường thai kỳ hoặc có các bất thường về đường huyết trước đó.

Ngoài ra, nếu xuất hiện các dấu hiệu như khát nhiều, uống nhiều nước, tiểu nhiều, nhanh đói, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài hoặc nhìn mờ, người bệnh nên đi khám để được đánh giá.

Phát hiện sớm rối loạn đường huyết giúp người bệnh có cơ hội điều chỉnh chế độ ăn, vận động và điều trị phù hợp trước khi xuất hiện các biến chứng lâu dài.

>> Xem thêm: Chỉ số đường huyết sau ăn bao nhiêu là bình thường?