Mắt Bị Vàng Là Dấu Hiệu Của Bệnh Gì?

Mắt bị vàng là một dấu hiệu bất thường mà người bệnh không nên chủ quan, bởi đây có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý liên quan đến gan, đường mật hoặc máu. Việc nhận biết sớm nguyên nhân gây vàng mắt và thăm khám kịp thời giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu, nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Tổng quan về tình trạng vàng mắt

Vàng mắt là triệu chứng có thể xuất hiện ở nhiều bệnh lý khác nhau và thường phản ánh tình trạng tăng bilirubin trong máu. Hiểu đúng về biểu hiện này sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và có hướng xử trí phù hợp.

Vàng mắt (hay còn gọi là vàng củng mạc) là tình trạng phần lòng trắng của mắt chuyển sang màu vàng thay vì màu trắng bình thường. Đây không phải là một bệnh lý độc lập mà là dấu hiệu cho thấy nồng độ bilirubin – một sắc tố mật được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu – đang tăng cao bất thường trong máu.

Ở người khỏe mạnh, bilirubin được gan chuyển hóa và đào thải qua đường mật. Khi quá trình này bị rối loạn, bilirubin sẽ tích tụ trong máu và lắng đọng tại củng mạc mắt, khiến mắt chuyển sang màu vàng. Mức độ vàng có thể từ nhẹ đến rõ rệt tùy thuộc vào nguyên nhân và tình trạng bệnh.

Vàng mắt thường phản ánh tăng Bilirubin trong máu

Nguyên nhân gây ra triệu chứng vàng mắt

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng vàng mắt, trong đó phổ biến nhất là các bệnh lý ảnh hưởng đến gan, đường mật và máu. Việc xác định đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

Bệnh lý về gan

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa bilirubin. Khi chức năng gan suy giảm, bilirubin sẽ không được xử lý hiệu quả và tích tụ trong cơ thể.

Một số bệnh lý về gan có thể gây vàng mắt gồm:

• Viêm gan virus.

• Viêm gan do rượu.

• Gan nhiễm mỡ tiến triển.

• Xơ gan.

• Suy gan.

• Ung thư gan.

Ngoài vàng mắt, người bệnh có thể xuất hiện thêm các triệu chứng như vàng da, mệt mỏi, chán ăn, đau hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu hoặc ngứa da.

Bệnh lý về đường mật

Đường mật có vai trò dẫn lưu dịch mật từ gan xuống ruột. Khi đường mật bị tắc nghẽn, bilirubin không thể đào thải bình thường và sẽ quay trở lại máu.

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Sỏi đường mật.

• Viêm đường mật.

• U đường mật.

• U đầu tụy gây chèn ép đường mật.

Tình trạng này thường kèm theo đau bụng vùng hạ sườn phải, sốt, nước tiểu sẫm màu và phân bạc màu.

Bệnh lý về máu

Một số bệnh lý về máu làm tăng quá trình phá hủy hồng cầu, khiến lượng bilirubin tạo ra vượt quá khả năng chuyển hóa của gan.

Các bệnh thường gặp bao gồm:

• Thiếu máu tán huyết.

• Tan máu do bất đồng nhóm máu.

• Một số bệnh lý di truyền ảnh hưởng đến hồng cầu.

Người bệnh có thể kèm theo biểu hiện xanh xao, mệt mỏi, khó thở hoặc tim đập nhanh.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc có thể gây tổn thương gan hoặc ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa bilirubin, từ đó dẫn đến vàng mắt.

Các thuốc có nguy cơ bao gồm:

• Một số thuốc kháng sinh.

• Thuốc điều trị lao.

• Một số thuốc chống động kinh.

• Thuốc giảm đau sử dụng không đúng chỉ định.

• Một số thảo dược hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.

Nếu vàng mắt xuất hiện sau khi sử dụng thuốc, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ để được đánh giá và điều chỉnh điều trị khi cần thiết.

Dấu hiệu cần đi khám ngay lập tức

Vàng mắt có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nghiêm trọng. Người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Vàng mắt kèm vàng da rõ rệt.

• Đau dữ dội vùng hạ sườn phải.

• Sốt cao hoặc rét run.

• Buồn nôn, nôn nhiều.

• Nước tiểu sẫm màu kéo dài.

• Phân bạc màu.

• Mệt mỏi nhiều, lơ mơ hoặc thay đổi ý thức.

• Chảy máu bất thường hoặc dễ bầm tím.

Đây có thể là dấu hiệu của viêm gan cấp, tắc mật, suy gan hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác cần được chẩn đoán và điều trị khẩn cấp.

Người bệnh nên đi khám ngay lập tức nếu vàng mắt xuất hiện cùng những triệu chứng khác

Lưu ý khi xuất hiện triệu chứng

Khi phát hiện mắt bị vàng, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà. Một số lưu ý dưới đây sẽ giúp hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn.

Đi khám bác sĩ chuyên khoa

Người bệnh nên đến khám tại chuyên khoa Gan mật hoặc Tiêu hóa để được bác sĩ đánh giá nguyên nhân thông qua thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết như xét nghiệm chức năng gan, bilirubin, siêu âm gan mật hoặc các kỹ thuật chẩn đoán khác nếu cần.

Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị đúng nguyên nhân và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Dừng ngay rượu bia và các chất kích thích khác

Nếu xuất hiện vàng mắt, cần ngừng hoàn toàn rượu bia và các chất kích thích vì đây là những yếu tố có thể làm tổn thương gan nặng hơn.

Bên cạnh đó, người bệnh nên xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi hợp lý và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

Không tự ý uống thuốc hoặc nhỏ thuốc mắt

Vàng mắt thường xuất phát từ nguyên nhân toàn thân chứ không phải bệnh lý tại mắt. Vì vậy, việc tự ý sử dụng thuốc uống hoặc thuốc nhỏ mắt sẽ không giải quyết được nguyên nhân gây bệnh, thậm chí có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan hoặc che lấp triệu chứng.

Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ và cần thông báo đầy đủ về các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng đang sử dụng để được tư vấn phù hợp.

Nguồn tham khảo:

https://medlatec.vn/tin-tuc/vang-mat-la-gi-10-nguyen-nhan-khien-mat-bi-vang

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/mat-vang-la-trieu-chung-cua-benh-gi-vi