Nội dung
Kích thước chữ
Mỡ máu cao là tình trạng nồng độ cholesterol hoặc triglyceride trong máu tăng cao hơn mức bình thường. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Ngoài việc tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chỉ số mỡ máu. Vậy người bị mỡ máu cao nên ăn gì và cần hạn chế những thực phẩm nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Người bị mỡ máu cao cần lựa chọn thực phẩm ít béo
Lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp giảm cholesterol xấu, tăng cholesterol tốt và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tim mạch. Dưới đây là những nhóm thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích bổ sung thường xuyên.
Rau xanh là nguồn cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa dồi dào cho cơ thể. Chất xơ hòa tan trong rau có khả năng làm giảm hấp thu cholesterol tại đường ruột, từ đó hỗ trợ cải thiện chỉ số mỡ máu.
Bên cạnh đó, việc ăn nhiều rau còn giúp kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Người bệnh nên ưu tiên các loại rau như cải bó xôi, bông cải xanh, rau cải, cà rốt, bí đỏ và các loại rau lá xanh đậm.
Các loại trái cây tươi không chỉ cung cấp vitamin mà còn chứa nhiều chất xơ có lợi cho người bị mỡ máu cao. Một số loại quả như táo, bưởi, cam, lê và ổi chứa pectin – loại chất xơ hòa tan giúp hỗ trợ giảm cholesterol trong máu.
Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong trái cây còn góp phần bảo vệ thành mạch và hạn chế tổn thương do gốc tự do gây ra. Nên ưu tiên ăn trái cây tươi thay vì sử dụng nước ép có thêm đường.
Cá biển là nguồn cung cấp axit béo omega-3 tự nhiên rất tốt cho sức khỏe tim mạch. Omega-3 có tác dụng hỗ trợ giảm triglyceride, chống viêm và cải thiện chức năng của hệ tuần hoàn.
Những loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích hoặc cá ngừ thường được khuyến khích trong thực đơn của người bị mỡ máu cao. Để đạt hiệu quả tốt, nên ăn cá từ hai đến ba lần mỗi tuần và ưu tiên các phương pháp chế biến như hấp, luộc hoặc nướng.
Ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn thay thế lành mạnh cho các loại tinh bột tinh chế. Chúng chứa nhiều chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất giúp hỗ trợ kiểm soát cholesterol máu.
Đặc biệt, yến mạch có chứa beta-glucan – hoạt chất được chứng minh có khả năng giảm cholesterol xấu hiệu quả.
Người bệnh có thể bổ sung yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám hoặc lúa mạch vào thực đơn hằng ngày để nâng cao sức khỏe tim mạch.
Đậu và các loại hạt là nguồn protein thực vật chất lượng cao, đồng thời chứa nhiều chất béo không bão hòa có lợi cho cơ thể. Việc sử dụng đậu nành, đậu đen, đậu xanh, hạnh nhân, óc chó hoặc hạt chia có thể giúp cải thiện chỉ số cholesterol và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Ngoài ra, các thực phẩm này còn tạo cảm giác no lâu, giúp hạn chế việc tiêu thụ các món ăn chứa nhiều chất béo bão hòa không tốt cho sức khỏe.
Người bị mỡ máu cao nên thay thế mỡ động vật bằng các loại dầu thực vật trong quá trình chế biến món ăn. Các loại dầu như dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu hướng dương và dầu đậu nành chứa nhiều axit béo không bão hòa, giúp hỗ trợ giảm cholesterol xấu và bảo vệ hệ tim mạch.
Tuy nhiên, dầu thực vật vẫn là nguồn cung cấp năng lượng cao nên cần sử dụng với lượng hợp lý. Việc kết hợp dầu thực vật cùng chế độ ăn cân đối sẽ mang lại hiệu quả tích cực hơn trong kiểm soát mỡ máu.
Sterol và stanol thực vật là những hợp chất tự nhiên có khả năng cạnh tranh với cholesterol trong quá trình hấp thu tại ruột. Nhờ đó, chúng giúp làm giảm lượng cholesterol đi vào máu và hỗ trợ cải thiện các chỉ số lipid máu.
Sterol thực vật thường có trong đậu nành, các loại hạt, ngũ cốc nguyên cám và một số sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt. Việc bổ sung nhóm thực phẩm này một cách hợp lý có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát mỡ máu hiệu quả hơn.

Hạn chế đồ ăn nhanh và nhiều dầu mỡ
Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm có lợi, người bệnh cũng cần hạn chế hoặc tránh các loại thực phẩm có thể làm tăng cholesterol và triglyceride trong máu.
Nội tạng động vật thường chứa hàm lượng cholesterol cao hơn nhiều so với thịt thông thường. Việc tiêu thụ thường xuyên các món như gan, lòng, tim hoặc óc động vật có thể khiến chỉ số cholesterol tăng nhanh, làm gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.
Đối với người đang mắc rối loạn mỡ máu, các chuyên gia thường khuyến cáo nên hạn chế tối đa nhóm thực phẩm này để giảm áp lực lên hệ tim mạch.
Các loại thịt đỏ có nhiều mỡ như thịt ba chỉ, sườn mỡ hoặc các phần thịt bò nhiều vân mỡ chứa lượng lớn chất béo bão hòa. Đây là yếu tố có thể làm tăng cholesterol xấu trong máu nếu sử dụng quá thường xuyên.
Người bị mỡ máu cao không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ nhưng nên lựa chọn phần thịt nạc và sử dụng với lượng vừa phải. Đồng thời, cần kết hợp thêm rau xanh để cân bằng dinh dưỡng.
Thức ăn nhanh và các món chiên rán thường chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa. Những thành phần này có thể làm tăng cholesterol xấu và gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch.
Các món như gà rán, khoai tây chiên, pizza hoặc hamburger nên được hạn chế trong khẩu phần ăn hằng ngày. Thay vào đó, người bệnh nên ưu tiên các món hấp, luộc hoặc nướng để giảm lượng chất béo nạp vào cơ thể.
Mỡ lợn, mỡ bò, da gà hoặc da vịt chứa nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu nếu tiêu thụ quá mức. Đây là nhóm thực phẩm thường xuất hiện trong nhiều món ăn truyền thống nhưng không phù hợp với người đang cần kiểm soát cholesterol.
Việc hạn chế sử dụng mỡ động vật và loại bỏ phần da khi ăn thịt gia cầm sẽ giúp giảm lượng chất béo không lành mạnh trong khẩu phần ăn.
Các sản phẩm như xúc xích, lạp xưởng, thịt xông khói hoặc thịt hộp thường chứa nhiều chất béo bão hòa, muối và phụ gia thực phẩm. Việc tiêu thụ thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu mà còn ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm tươi sống và hạn chế sử dụng các món ăn chế biến sẵn để duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh.
Lượng đường dư thừa trong bánh kẹo, nước ngọt có gas hoặc trà sữa có thể làm tăng triglyceride trong máu và góp phần gây thừa cân, béo phì. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Người bị mỡ máu cao nên hạn chế tối đa các loại thực phẩm chứa nhiều đường và thay thế bằng trái cây tươi hoặc các đồ uống không đường để bảo vệ sức khỏe.
Uống nhiều rượu bia có thể làm tăng triglyceride và gây ảnh hưởng đến chức năng gan. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến việc kiểm soát mỡ máu trở nên khó khăn hơn.
Đối với người đang điều trị rối loạn lipid máu, việc hạn chế hoặc ngừng sử dụng rượu bia là biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và nâng cao hiệu quả điều trị.
Ngoài chế độ ăn uống hợp lý, người bệnh nên duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài.
Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ và theo dõi chỉ số mỡ máu thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường và có hướng điều trị phù hợp.
Nếu được bác sĩ chỉ định dùng thuốc, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn để đạt hiệu quả kiểm soát mỡ máu tốt nhất.
Mỡ máu cao là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu xây dựng lối sống khoa học và chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Người bệnh nên tăng cường rau xanh, trái cây, cá biển, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt, đồng thời hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đồ chiên rán, nội tạng động vật và rượu bia.
Việc duy trì thói quen ăn uống lành mạnh kết hợp vận động thường xuyên sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Nguồn tham khảo:
https://yte.nghean.gov.vn/tin-chuyen-nganh/mo-mau-bao-nhieu-la-cao-nen-an-uong-gi-657763?pageindex=0
https://medlatec.vn/tin-tuc/mo-mau-cao-nen-an-gi-goi-y-5-loai-thuc-pham-giup-ha-mo-mau-an-toan