Đăng nhập để hưởng những đặc quyền dành riêng cho thành viên
Nội dung
08/08/2026
1.372 lượt xem
4.8/5(286)Kích thước chữ
Ngừng tim đột ngột là tình trạng cấp cứu tối khẩn, xảy ra khi tim bất ngờ ngừng bơm máu hiệu quả đến não và các cơ quan quan trọng. Người bệnh có thể mất ý thức, ngừng thở hoặc chỉ thở ngáp. Nếu không được hồi sức kịp thời, tình trạng này có thể nhanh chóng dẫn đến tử vong. Vì vậy, nhận biết sớm và xử trí đúng đóng vai trò quyết định.
Ngừng tim đột ngột thường xảy ra bất ngờ và có thể không xuất hiện dấu hiệu cảnh báo trước. Khi tim ngừng bơm máu, người bệnh nhanh chóng mất ý thức và không còn khả năng đáp ứng. Theo hướng dẫn hồi sức hiện hành, người không đáp ứng và không thở hoặc chỉ thở ngáp cần được xem như đang ngừng tim để nhanh chóng kích hoạt cấp cứu và bắt đầu hồi sức.
Các dấu hiệu có thể nhận biết gồm:
Người bệnh có thể đột ngột mất khả năng đứng hoặc ngồi, ngã xuống mà không có nguyên nhân rõ ràng.
Đây thường là biểu hiện đầu tiên khiến những người xung quanh nhận ra một tình trạng cấp cứu nghiêm trọng.
Ngừng tim đột ngột thường xảy ra bất ngờ và có thể không xuất hiện dấu hiệu cảnh báo trước
Người bệnh không phản ứng khi gọi hoặc lay nhẹ, không thể trả lời câu hỏi hay thực hiện yêu cầu.
Trong tình huống này, không nên mất thời gian tìm cách cho người bệnh uống nước, uống thuốc hoặc chờ người bệnh tự tỉnh lại.
Người bệnh có thể hoàn toàn ngừng thở hoặc xuất hiện những nhịp thở ngáp, thở bất thường.
Thở ngáp không được xem là thở bình thường. Nếu người bệnh bất tỉnh và chỉ thở ngáp, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và bắt đầu CPR.
Một số trường hợp ngừng tim có thể xảy ra sau các triệu chứng cảnh báo như đau hoặc tức ngực, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan đến bệnh động mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim.
Tuy nhiên, ngừng tim cũng có thể xuất hiện mà không có đau ngực trước đó.
Buồn nôn hoặc nôn có thể xuất hiện trong một số tình trạng tim mạch cấp tính trước khi người bệnh diễn tiến đến ngừng tim. Tuy nhiên, đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của ngừng tim và không nên chờ xuất hiện triệu chứng này mới gọi cấp cứu.
Ngừng tim đột ngột có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, các bệnh lý tim mạch và rối loạn nhịp tim nguy hiểm là những nguyên nhân quan trọng. Ngừng tim khác với nhồi máu cơ tim: nhồi máu cơ tim là vấn đề về dòng máu nuôi cơ tim, còn ngừng tim chủ yếu liên quan đến sự rối loạn hoạt động điện khiến tim không thể bơm máu hiệu quả.
Nhiều bệnh lý tim mạch có thể làm tăng nguy cơ ngừng tim đột ngột, chẳng hạn:
Bệnh động mạch vành.
Nhồi máu cơ tim.
Bệnh cơ tim.
Rối loạn nhịp tim.
Một số bệnh van tim.
Một số bệnh tim bẩm sinh.
Các rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất không có mạch có thể khiến tim mất khả năng bơm máu hiệu quả và dẫn đến ngừng tim.
Một số bệnh lý tim có yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp nguy hiểm và ngừng tim ở người trẻ.
Ví dụ có thể kể đến một số hội chứng rối loạn điện học của tim hoặc bệnh cơ tim có tính chất gia đình.
Những người có người thân từng bị ngừng tim đột ngột hoặc tử vong đột ngột không rõ nguyên nhân khi còn trẻ nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa Tim mạch để được đánh giá nguy cơ.
Một số yếu tố lối sống có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, từ đó gián tiếp làm tăng nguy cơ ngừng tim.
Các yếu tố cần lưu ý gồm:
Hút thuốc lá.
Uống nhiều rượu bia.
Ít vận động.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, muối và thực phẩm chế biến sẵn.
Thừa cân, béo phì.
Sử dụng một số chất kích thích.
Duy trì lối sống lành mạnh có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ bệnh tim mạch và các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Một số bệnh mạn tính có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tim hoặc rối loạn điện giải, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp.
Các bệnh cần được kiểm soát tốt gồm:
Tăng huyết áp.
Đái tháo đường.
Bệnh thận mạn.
Rối loạn cholesterol máu.
Một số bệnh phổi mạn tính.
Kiểm soát tốt bệnh nền, sử dụng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng tim mạch.
Nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nghiêm trọng thường tăng theo tuổi, đặc biệt khi người bệnh đồng thời có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá hoặc rối loạn lipid máu.
Tuy nhiên, ngừng tim đột ngột không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Người trẻ cũng có thể gặp tình trạng này do bệnh tim bẩm sinh, bệnh cơ tim, rối loạn nhịp có tính di truyền hoặc các nguyên nhân khác.
Ngừng tim là tình trạng đe dọa tính mạng cần được xử trí ngay lập tức. Mỗi phút trì hoãn hồi sức có thể làm giảm cơ hội sống sót và phục hồi chức năng thần kinh. Vì vậy, người chứng kiến cần nhanh chóng gọi hệ thống cấp cứu, thực hiện CPR và sử dụng AED nếu có.
Bệnh nhân có thể tử vong khi ngừng tim không được cấp cứu kịp thời
Nếu phát hiện một người bất tỉnh, không đáp ứng và không thở bình thường hoặc chỉ thở ngáp, cần:
Gọi ngay 115 hoặc số cấp cứu tại địa phương.
Hô hoán người xung quanh hỗ trợ.
Nhờ người khác tìm và mang máy AED nếu có.
Không để người bệnh một mình để đi tìm sự trợ giúp nếu đang có người khác có thể gọi cấp cứu.
Với người không chuyên, không cần mất thời gian cố gắng xác định mạch trong thời gian dài. Việc nhận biết người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường là cơ sở để bắt đầu CPR.
Nếu người bệnh bất tỉnh và không thở bình thường, cần bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực càng sớm càng tốt.
Thực hiện:
Đặt người bệnh nằm ngửa trên bề mặt tương đối cứng.
Quỳ bên cạnh người bệnh.
Đặt hai tay chồng lên nhau ở giữa ngực, tại vùng nửa dưới xương ức.
Dùng trọng lượng cơ thể ấn mạnh và nhanh xuống lồng ngực.
Duy trì tốc độ khoảng 100–120 lần/phút.
Hạn chế tối đa thời gian ngừng ép tim.
Đối với người không được đào tạo hồi sức chuyên sâu, CPR chỉ dùng tay (hands-only CPR) là lựa chọn quan trọng và có thể được thực hiện ngay trong khi chờ nhân viên cấp cứu đến.
Nếu người thực hiện đã được đào tạo CPR và có khả năng thực hiện thông khí, có thể kết hợp ép tim với hỗ trợ hô hấp theo hướng dẫn phù hợp.
Nếu tại khu vực xảy ra sự cố có máy khử rung tim tự động (AED), cần nhanh chóng lấy thiết bị và sử dụng theo hướng dẫn bằng giọng nói hoặc hình ảnh trên máy.
AED có khả năng phân tích nhịp tim và xác định liệu người bệnh có cần sốc điện hay không. Khi thiết bị yêu cầu sốc điện, người xung quanh phải tránh chạm vào người bệnh trong thời điểm máy thực hiện sốc. Sau đó, tiếp tục CPR theo hướng dẫn của thiết bị.
CPR kết hợp với khử rung tim sớm bằng AED khi phù hợp là những mắt xích quan trọng trong cấp cứu ngừng tim ngoài bệnh viện.
Lưu ý quan trọng: Không nên cố gắng điều trị ngừng tim bằng cách cho người bệnh uống nước, uống thuốc hoặc thực hiện các biện pháp dân gian. Khi người bệnh đã bất tỉnh và không thở bình thường, ưu tiên hàng đầu là gọi cấp cứu, CPR và sử dụng AED nếu có.
Nguồn tham khảo:
https://trungtamytequan12.medinet.gov.vn/chuyen-muc/ly-do-suc-khoe-tuong-binh-thuong-van-ngung-tim-dot-ngot-cmobile14390-239477.aspx
https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/adult-basic-life-support
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc
Xem danh sách nhà thuốc
