Nội dung
Kích thước chữ
Tiểu đường là bệnh mạn tính ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát đường huyết của cơ thể. Nhiều người bệnh lo lắng liệu mắc tiểu đường có làm giảm tuổi thọ hay không. Trên thực tế, tuổi thọ phụ thuộc vào loại bệnh, mức độ kiểm soát đường huyết và nguy cơ biến chứng. Vậy người bệnh tiểu đường sống được bao lâu và bệnh tiến triển qua những giai đoạn nào?
Tuổi thọ của người mắc bệnh tiểu đường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại bệnh, thời điểm phát hiện, mức độ kiểm soát đường huyết và sự xuất hiện của các biến chứng.
Đối với bệnh tiểu đường tuýp 1, tuổi thọ thường bị ảnh hưởng nhiều hơn do bệnh khởi phát từ sớm và người bệnh phải phụ thuộc vào insulin suốt đời. Theo số liệu từ Hiệp hội Tiểu đường Anh quốc, tuổi thọ trung bình của người mắc tiểu đường tuýp 1 hiện nay vào khoảng 63 - 65 tuổi. Nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, khoảng cách tuổi thọ giữa người bệnh và người khỏe mạnh đã được rút ngắn đáng kể so với trước đây.
Ở bệnh tiểu đường tuýp 2, tuổi thọ thường cao hơn so với tuýp 1. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có nguy cơ giảm tuổi thọ trung bình từ 5 - 10 năm nếu đường huyết không được kiểm soát tốt hoặc xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.
Điều quan trọng cần lưu ý là tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào bản thân bệnh tiểu đường mà còn liên quan đến việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ đi kèm như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, thừa cân béo phì và bệnh tim mạch.
Tiểu đường tuýp 2 thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm trước khi được phát hiện. Quá trình này thường trải qua 4 giai đoạn chính.
Đây là giai đoạn đường huyết đã cao hơn bình thường nhưng chưa đạt ngưỡng chẩn đoán bệnh tiểu đường. Nhiều người không nhận ra mình đang mắc bệnh vì các triệu chứng thường không rõ ràng.
Một số dấu hiệu có thể xuất hiện bao gồm mệt mỏi kéo dài, khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, nhìn mờ hoặc xuất hiện các mảng da sẫm màu ở vùng cổ, nách và gáy.
Nếu được phát hiện ở giai đoạn này, người bệnh có thể giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành tiểu đường thông qua thay đổi chế độ ăn uống và tăng cường vận động.
Khi bệnh tiến triển, tình trạng kháng insulin và suy giảm chức năng tế bào beta tuyến tụy khiến đường huyết tăng cao rõ rệt.
Các triệu chứng lúc này thường dễ nhận biết hơn như sụt cân không rõ nguyên nhân, nhanh đói, khát nước liên tục, tiểu đêm nhiều lần, ngứa da hoặc cảm giác tê bì ở bàn tay, bàn chân.
Đây là thời điểm người bệnh cần bắt đầu điều trị và xây dựng kế hoạch kiểm soát đường huyết lâu dài nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng.
Nếu đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các cơ quan trong cơ thể bắt đầu bị tổn thương.
Những biến chứng thường gặp gồm tổn thương võng mạc mắt, bệnh thận đái tháo đường, bệnh lý thần kinh ngoại biên, tổn thương mạch máu và các bệnh tim mạch. Ở giai đoạn này, mục tiêu điều trị không chỉ là kiểm soát đường huyết mà còn phải ngăn chặn sự tiến triển của các biến chứng.
Đây là giai đoạn nặng nhất của bệnh khi nhiều biến chứng xuất hiện cùng lúc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Người bệnh có thể đối mặt với các vấn đề như suy thận mạn, nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ, xuất huyết võng mạc gây mất thị lực, loét bàn chân tiểu đường hoặc thậm chí phải cắt cụt chi.
Theo các chuyên gia, biến chứng tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở bệnh nhân đái tháo đường, chiếm khoảng 70% số ca tử vong liên quan đến bệnh.
Mặc dù tiểu đường là bệnh mạn tính, người bệnh vẫn có thể duy trì sức khỏe tốt và kéo dài tuổi thọ nếu kiểm soát bệnh hiệu quả.
Người bệnh nên hạn chế các loại tinh bột hấp thu nhanh như cơm trắng, bánh kẹo, nước ngọt có đường và các thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt, rau xanh và trái cây có chỉ số đường huyết thấp.
Một chế độ ăn giàu chất xơ không chỉ giúp ổn định đường huyết mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Hoạt động thể chất giúp tăng độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Người bệnh nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập các bài tập phù hợp với thể trạng.
Việc sử dụng thuốc hoặc insulin đúng chỉ định là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ biến chứng. Bên cạnh đó, người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi đường huyết, HbA1c và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Tuổi thọ của người bệnh tiểu đường phụ thuộc rất lớn vào khả năng kiểm soát đường huyết và phòng ngừa biến chứng. Mặc dù bệnh có thể làm giảm tuổi thọ so với người khỏe mạnh, nhưng với sự tiến bộ của y học cùng việc duy trì chế độ ăn uống khoa học, tập luyện thường xuyên và tuân thủ điều trị, nhiều người bệnh vẫn có thể sống khỏe mạnh trong nhiều thập kỷ.
Phát hiện bệnh sớm và quản lý tốt ngay từ giai đoạn đầu chính là chìa khóa giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ.