Người Tiểu Đường Cần Lưu Ý Gì Trước Khi Chạy Bộ Để Tránh Hạ Đường Huyết?

Chạy bộ là bài tập aerobic giúp người tiểu đường kiểm soát đường huyết, cải thiện tim mạch và thể lực. Tuy nhiên, người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết có thể bị giảm đường huyết khi tập. Vì vậy cần kiểm tra đường huyết, ăn uống và theo dõi phù hợp, cá nhân hóa theo khuyến cáo ADA.

Vì sao người tiểu đường có thể bị hạ đường huyết khi chạy bộ?

Trong quá trình chạy, cơ bắp tăng nhu cầu sử dụng glucose để tạo năng lượng. Ở người không mắc đái tháo đường, cơ thể có nhiều cơ chế để duy trì đường huyết. Tuy nhiên, ở người bệnh đang điều trị bằng insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết, sự gia tăng sử dụng glucose khi vận động có thể khiến đường huyết giảm quá mức.

1. Chạy bộ làm tăng sử dụng glucose

Khi vận động aerobic như chạy bộ, các nhóm cơ lớn hoạt động liên tục và sử dụng glucose làm nguồn năng lượng. Tùy vào cường độ và thời gian chạy, đường huyết có thể giảm trong quá trình tập.

Không phải mọi người tiểu đường đều có nguy cơ hạ đường huyết giống nhau. ADA lưu ý nguy cơ này đặc biệt đáng quan tâm ở những người sử dụng insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin.

Chạy bộ làm tăng khả năng tiêu thụ Glucose trong cơ thể

2. Thuốc điều trị có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết

Insulin và một số thuốc hạ đường huyết có thể khiến đường huyết giảm khi kết hợp với hoạt động thể lực.

Do đó, người bệnh không nên tự ý giảm, bỏ hoặc thay đổi liều thuốc trước khi chạy. Nếu thường xuyên bị hạ đường huyết khi tập, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để đánh giá lại kế hoạch điều trị và vận động.

3. Chạy quá lâu hoặc với cường độ cao

Một buổi chạy dài hơn bình thường hoặc tăng cường độ đột ngột có thể tạo ra đáp ứng đường huyết khác với những buổi tập quen thuộc.

Ngoài ra, tăng độ nhạy insulin sau vận động có thể khiến tình trạng hạ đường huyết xuất hiện cả sau khi kết thúc buổi chạy, đôi khi kéo dài trong nhiều giờ.

Trước khi chạy bộ, người tiểu đường nên kiểm tra đường huyết

Kiểm tra đường huyết trước khi chạy là một bước quan trọng, đặc biệt với người sử dụng insulin hoặc có tiền sử hạ đường huyết khi vận động.

Người bệnh có thể sử dụng máy đo đường huyết hoặc thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM) nếu được chỉ định. Không nên chỉ nhìn vào một con số đơn lẻ mà cần xem xét thêm xu hướng đường huyết, thời điểm ăn uống, loại hình vận động và thuốc đang sử dụng.

ADA khuyến nghị người bệnh cần được hướng dẫn cách theo dõi đường huyết trước, trong và sau vận động, đồng thời hiểu được phản ứng của cơ thể với từng loại hoạt động.

Đường huyết bao nhiêu thì có thể chạy?

Không có một mức đường huyết trước khi chạy phù hợp cho tất cả người bệnh tiểu đường.

Theo ADA, ở những người sử dụng insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin, nếu đường huyết trước vận động dưới 90 mg/dL (5,0 mmol/L), có thể cần bổ sung carbohydrate tùy khả năng điều chỉnh insulin, thời điểm tập, cường độ và thời gian vận động.

Vì vậy, người bệnh không nên tự áp dụng một mức đường huyết cố định cho mọi buổi chạy. Kế hoạch cụ thể nên được xây dựng cùng bác sĩ hoặc nhân viên y tế, đặc biệt nếu đang điều trị bằng insulin.

Trước khi chạy bộ nên kiểm tra chỉ số đường huyết

Người tiểu đường nên ăn gì trước khi chạy bộ?

Dinh dưỡng trước khi chạy có vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng và hạn chế nguy cơ đường huyết giảm quá mức.

Tuy nhiên, không phải người tiểu đường nào cũng cần ăn thêm trước mỗi buổi chạy. Việc có cần bổ sung carbohydrate hay không phụ thuộc vào:

• Mức đường huyết trước khi vận động.

• Bữa ăn gần nhất.

• Thời gian và cường độ chạy.

• Loại thuốc đang sử dụng.

• Khả năng điều chỉnh insulin.

• Kinh nghiệm và phản ứng đường huyết ở những buổi tập trước.

Đối với người có nguy cơ hạ đường huyết, đặc biệt khi đang dùng insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin, việc bổ sung carbohydrate trước hoặc trong khi tập có thể cần thiết trong một số trường hợp. ADA nhấn mạnh rằng chiến lược bổ sung carbohydrate và điều chỉnh thuốc quanh thời điểm vận động cần được cá nhân hóa.

Có nên chạy bộ khi bụng đói?

Chạy bộ khi đói không phải lựa chọn phù hợp cho tất cả người bệnh tiểu đường.

Nếu đang sử dụng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết, việc chạy khi chưa ăn có thể làm tăng nguy cơ đường huyết xuống thấp ở một số trường hợp.

Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm tập luyện và ăn uống phù hợp thay vì tự nhịn ăn trước khi chạy với mục đích kiểm soát đường huyết hoặc cân nặng.

Luôn chuẩn bị nguồn carbohydrate hấp thu nhanh

Người tiểu đường có nguy cơ hạ đường huyết nên chuẩn bị sẵn nguồn carbohydrate hấp thu nhanh khi chạy, đặc biệt nếu chạy xa nhà hoặc tập luyện trong thời gian dài.

Có thể mang theo:

• Viên glucose.

• Gel carbohydrate/glucose phù hợp.

• Một nguồn carbohydrate hấp thu nhanh khác theo kế hoạch xử trí hạ đường huyết cá nhân.

Điều quan trọng là nguồn carbohydrate này phải dễ mang theo và có thể sử dụng ngay khi cần.

Người chạy cùng cũng nên biết người bệnh mắc tiểu đường và cần làm gì nếu xuất hiện dấu hiệu hạ đường huyết nghiêm trọng.

Uống đủ nước khi chạy bộ

Bên cạnh đường huyết, người tiểu đường cũng cần chú ý đến tình trạng hydrat hóa khi vận động.

Mất nước có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và kiểm soát đường huyết. Vì vậy, nên uống nước phù hợp trước, trong và sau khi chạy, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc buổi tập kéo dài.

Không phải mọi buổi chạy đều cần đồ uống thể thao chứa đường. Việc sử dụng loại đồ uống này cần được cân nhắc dựa trên thời gian, cường độ vận động và nhu cầu carbohydrate thực tế.

Lưu ý uống đủ nước khi chạy bộ

Người tiểu đường cần lưu ý gì về insulin và thuốc trước khi chạy?

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với người đang điều trị bằng insulin.

Hoạt động thể lực có thể làm thay đổi nhu cầu insulin và phản ứng đường huyết. Tuy nhiên, việc tự ý giảm hoặc bỏ insulin trước khi chạy có thể gây mất kiểm soát đường huyết và dẫn đến những rủi ro khác.

Nếu người bệnh thường xuyên bị hạ đường huyết trong hoặc sau khi chạy, bác sĩ có thể đánh giá:

• Thời điểm vận động.

• Cường độ và thời lượng chạy.

• Thời điểm sử dụng insulin.

• Liều insulin hoặc thuốc đang dùng.

• Lượng carbohydrate trước và trong khi tập.

• Xu hướng đường huyết trong và sau vận động.

ADA khuyến nghị việc điều chỉnh thuốc và carbohydrate quanh thời điểm tập luyện cần được cá nhân hóa, bởi đáp ứng đường huyết với vận động khác nhau giữa từng người.

Không chỉ theo dõi đường huyết trong lúc chạy

Một sai lầm thường gặp là chỉ quan tâm đến đường huyết trước khi chạy mà bỏ qua giai đoạn sau vận động.

Sau khi chạy, cơ thể có thể tiếp tục tăng độ nhạy với insulin. Vì vậy, ở một số người, hạ đường huyết có thể xuất hiện nhiều giờ sau khi kết thúc buổi tập.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý sau những buổi chạy:

• Kéo dài.

• Cường độ cao.

• Khác với thói quen tập luyện thường ngày.

• Kết hợp nhiều hình thức vận động.

Người bệnh nên theo dõi đường huyết hoặc CGM sau khi tập theo kế hoạch đã được hướng dẫn, đồng thời ghi nhận những thay đổi bất thường để trao đổi với nhân viên y tế.

Nhận biết dấu hiệu hạ đường huyết khi chạy

Hạ đường huyết có thể biểu hiện bằng nhiều triệu chứng khác nhau. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Run tay.

• Đổ mồ hôi.

• Cảm giác đói.

• Tim đập nhanh.

• Chóng mặt hoặc yếu sức.

• Khó tập trung.

• Lú lẫn hoặc thay đổi hành vi.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hạ đường huyết, người bệnh nên dừng chạy và xử trí theo kế hoạch đã được nhân viên y tế hướng dẫn, thay vì cố gắng tiếp tục hoàn thành quãng đường.

Trong trường hợp người bệnh bị lú lẫn nghiêm trọng, co giật hoặc mất ý thức, đây là tình trạng cấp cứu cần được hỗ trợ y tế ngay.

Người tiểu đường có nên chạy bộ thường xuyên?

Có. Đối với phần lớn người trưởng thành mắc đái tháo đường, hoạt động thể lực thường xuyên là một phần quan trọng của lối sống lành mạnh.

ADA khuyến nghị đa số người trưởng thành mắc đái tháo đường hướng tới ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa đến mạnh mỗi tuần, phân bổ trong ít nhất 3 ngày và không nên để quá 2 ngày liên tiếp không vận động. Kế hoạch cần được điều chỉnh theo tuổi, thể trạng, kinh nghiệm vận động, mục tiêu và các bệnh lý đi kèm.

Chạy bộ có thể là một lựa chọn phù hợp, nhưng người bệnh không nhất thiết phải chạy ở cường độ cao mới nhận được lợi ích. Có thể bắt đầu với hình thức vận động phù hợp với thể lực và tăng dần thời lượng, cường độ theo khả năng.