Đăng nhập để hưởng những đặc quyền dành riêng cho thành viên
Nội dung
27/06/2026
579 lượt xem
4.8/5(231)Kích thước chữ
Đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trên toàn cầu. Phần lớn các trường hợp liên quan đến những yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được. Việc hiểu rõ nguyên nhân gây đột quỵ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe tim mạch, não bộ hiệu quả hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện các yếu tố nguy cơ phổ biến và cách kiểm soát phù hợp.
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng lưu lượng máu đến một vùng não bị gián đoạn hoặc giảm đột ngột do tắc nghẽn mạch máu hoặc vỡ mạch máu não. Khi đó, các tế bào não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, dẫn đến tổn thương hoặc chết chỉ sau vài phút.
Đột quỵ là một cấp cứu y khoa. Việc phát hiện sớm và điều trị trong "thời gian vàng" có thể giúp giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng lâu dài.
Trên 80% trường hợp đột quỵ do tắc mạch máu não dẫn đến thiếu máu não
Hiểu rõ các nguyên nhân gây đột quỵ giúp bạn chủ động phòng tránh và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là 15 yếu tố phổ biến cùng cách kiểm soát hiệu quả mà bạn nên lưu ý trong cuộc sống hàng ngày.
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu của cả đột quỵ thiếu máu não và đột quỵ xuất huyết não. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ vỡ mạch máu não.
Cách kiểm soát
Đo huyết áp định kỳ.
Hạn chế ăn mặn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tuân thủ thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Sự tích tụ cholesterol và các chất béo trong lòng động mạch làm hẹp mạch máu, giảm lưu lượng máu lên não hoặc hình thành cục máu đông gây tắc mạch.
Cách kiểm soát
Giảm chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
Kiểm tra mỡ máu định kỳ.
Rung nhĩ làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong tim. Cục máu đông có thể theo dòng máu lên não và gây đột quỵ. Ngoài rung nhĩ, suy tim, bệnh van tim và bệnh cơ tim cũng làm tăng nguy cơ.
Cách kiểm soát
Khám tim mạch định kỳ.
Điều trị và kiểm soát rối loạn nhịp tim.
Sử dụng thuốc chống đông khi có chỉ định.
Đường huyết tăng cao kéo dài gây tổn thương mạch máu và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
Cách kiểm soát
Kiểm soát đường huyết.
Tuân thủ chế độ ăn phù hợp.
Dùng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Cholesterol LDL tăng cao góp phần hình thành mảng xơ vữa, làm tăng nguy cơ tắc động mạch não.
Cách kiểm soát
Hạn chế thực phẩm nhiều cholesterol.
Tăng cường chất xơ hòa tan.
Điều trị bằng thuốc khi cần thiết.
Khói thuốc làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, tăng đông máu và thúc đẩy xơ vữa động mạch.
Cách kiểm soát
Cai thuốc lá hoàn toàn.
Tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
Lạm dụng rượu bia có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và tăng nguy cơ xuất huyết não.
Cách kiểm soát
Hạn chế hoặc tránh sử dụng đồ uống có cồn.
Không uống rượu bia quá mức khuyến nghị.
Béo phì làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu – những yếu tố nguy cơ chính của đột quỵ.
Cách kiểm soát
Giảm cân nếu thừa cân.
Xây dựng chế độ ăn khoa học.
Tăng cường hoạt động thể chất.
Lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh tim mạch và chuyển hóa.
Cách kiểm soát
Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài.
Nguy cơ đột quỵ tăng dần theo tuổi do quá trình lão hóa làm giảm tính đàn hồi của mạch máu.
Cách kiểm soát
Mặc dù không thể thay đổi tuổi tác, việc khám sức khỏe định kỳ và kiểm soát tốt các bệnh lý nền sẽ giúp giảm nguy cơ.
Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng bị đột quỵ hoặc mắc bệnh tim mạch sớm, nguy cơ của bạn có thể cao hơn.
Cách kiểm soát
Chủ động tầm soát sức khỏe.
Kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi.
Stress mạn tính có thể làm tăng huyết áp, ảnh hưởng đến giấc ngủ và dẫn đến những thói quen không lành mạnh như hút thuốc hoặc ăn uống mất cân đối.
Cách kiểm soát
Ngủ đủ giấc.
Thiền hoặc tập yoga.
Duy trì cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi.
Căng thẳng mệt mỏi kéo dài cũng có thể gây đột quỵ bất ngờ
Ngưng thở khi ngủ làm giảm lượng oxy trong máu, tăng huyết áp và tăng nguy cơ đột quỵ.
Cách kiểm soát
Khám chuyên khoa nếu có ngáy to hoặc buồn ngủ ban ngày.
Điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Giảm cân nếu thừa cân.
Ăn nhiều muối, đường, thực phẩm chế biến sẵn và chất béo bão hòa làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Cách kiểm soát
Ăn nhiều rau xanh và trái cây.
Hạn chế thức ăn nhanh.
Giảm lượng muối xuống dưới mức khuyến nghị.
Người từng bị đột quỵ hoặc TIA có nguy cơ tái phát cao nếu không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
Cách kiểm soát
Tuân thủ điều trị lâu dài.
Tái khám đúng lịch.
Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
Để phòng ngừa đột quỵ, bạn nên:
Kiểm soát huyết áp và đường huyết.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Ăn uống khoa học theo chế độ tốt cho tim mạch.
Tập thể dục thường xuyên.
Không hút thuốc lá.
Hạn chế rượu bia.
Ngủ đủ giấc.
Quản lý căng thẳng.
Khám sức khỏe định kỳ và tuân thủ điều trị nếu có bệnh lý nền.
Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh chăm tập thể thao để phòng tránh đột quỵ
Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, cần gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay lập tức:
Méo miệng hoặc lệch mặt.
Yếu hoặc tê một bên tay, chân.
Nói khó hoặc không nói được.
Đau đầu dữ dội đột ngột.
Mất thăng bằng hoặc chóng mặt nghiêm trọng.
Mờ mắt hoặc mất thị lực đột ngột.
Việc điều trị trong những giờ đầu sau đột quỵ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi.
Đột quỵ là bệnh lý nguy hiểm nhưng phần lớn các yếu tố nguy cơ đều có thể được kiểm soát. Chủ động điều chỉnh lối sống, kiểm soát các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Đồng thời, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và đến bệnh viện ngay khi nghi ngờ đột quỵ có thể giúp cứu sống người bệnh và hạn chế tối đa các di chứng lâu dài.
Nguồn tham khảo:
https://medlatec.vn/tin-tuc/nguyen-nhan-dot-quy-la-gi-va-cach-phong-ngua-hieu-qua
