Nguyên Nhân Người Bệnh Suy Tim Khó Thở Về Đêm Và Cách Điều Trị

Khó thở về đêm là một trong những triệu chứng điển hình ở người mắc bệnh suy tim, đặc biệt là suy tim trái. Tình trạng này khiến người bệnh đột ngột thức giấc giữa đêm vì cảm giác hụt hơi, khó thở, phải ngồi dậy hoặc mở cửa sổ để thở dễ hơn. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khó thở về đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo suy tim đang tiến triển nặng và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Suy tim khó thở về đêm là gì?

Khó thở về đêm do suy tim (Paroxysmal Nocturnal Dyspnea - PND) là tình trạng người bệnh tỉnh giấc sau khi ngủ khoảng 1–3 giờ vì cảm giác khó thở dữ dội. Triệu chứng thường cải thiện khi người bệnh ngồi dậy hoặc đứng lên trong vài phút.

Nguyên nhân là khi nằm ngủ, lượng máu từ các chi trở về tim nhiều hơn, trong khi tim bị suy giảm chức năng không thể bơm máu hiệu quả. Điều này làm tăng áp lực trong tuần hoàn phổi, khiến dịch thoát ra các mô phổi và gây cảm giác khó thở.

Đây là triệu chứng đặc trưng của suy tim trái và thường xuất hiện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn có triệu chứng.

Nguyên nhân gây khó thở về đêm ở người bệnh suy tim

Khó thở về đêm xảy ra do nhiều cơ chế kết hợp liên quan đến suy giảm chức năng tim.

Ứ máu tại phổi

Khi thất trái không đủ khả năng bơm máu đi nuôi cơ thể, máu sẽ bị ứ lại trong hệ tuần hoàn phổi. Áp lực trong các mao mạch phổi tăng lên làm dịch thấm vào mô phổi và cản trở quá trình trao đổi oxy.

Đây là nguyên nhân chính khiến người bệnh cảm thấy khó thở, đặc biệt khi nằm ngủ.

Tăng lượng máu trở về tim khi nằm

Ban ngày, một phần dịch cơ thể tích tụ ở chân do tác động của trọng lực. Khi nằm ngủ, lượng dịch này được tái hấp thu vào máu và quay trở lại tim.

Ở người suy tim, tim không thể xử lý lượng máu tăng thêm, dẫn đến sung huyết phổi và khó thở.

Phù phổi do suy tim

Trong những trường hợp nặng, dịch có thể tích tụ nhiều trong phế nang, gây phù phổi cấp. Đây là tình trạng cấp cứu tim mạch cần được điều trị ngay để tránh nguy cơ suy hô hấp và tử vong.

Triệu chứng thường gặp

Ngoài khó thở về đêm, người bệnh suy tim còn có thể gặp nhiều triệu chứng khác.

Khó thở khi nằm

Người bệnh cảm thấy khó thở khi nằm thẳng và phải kê cao nhiều gối hoặc ngồi dậy mới dễ thở hơn. Đây là triệu chứng được gọi là khó thở tư thế (Orthopnea).

Thức giấc giữa đêm vì hụt hơi

Nhiều người đang ngủ thì đột ngột tỉnh giấc với cảm giác nghẹt thở, phải ngồi dậy hoặc đi lại vài phút mới cảm thấy dễ chịu hơn.

Ho kéo dài vào ban đêm

Ho khan hoặc ho kèm đờm trắng thường xuất hiện nhiều hơn khi nằm ngủ do tình trạng ứ dịch trong phổi.

Mệt mỏi và giảm khả năng vận động

Do tim không cung cấp đủ máu và oxy đến các cơ quan, người bệnh thường xuyên mệt mỏi, nhanh kiệt sức và khó thực hiện các hoạt động thường ngày.

Phù chân và tăng cân nhanh

Sự tích nước trong cơ thể có thể gây phù mắt cá chân, cẳng chân hoặc bàn chân. Một số người tăng 2–3 kg chỉ trong vài ngày do giữ nước.

Khi nào cần đến bệnh viện?

Khó thở về đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo suy tim mất bù hoặc phù phổi cấp.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng sau:

• Khó thở dữ dội không cải thiện khi ngồi dậy.

• Ho ra bọt hồng hoặc đờm lẫn máu.

• Đau ngực kéo dài.

• Tim đập nhanh hoặc loạn nhịp.

• Da, môi tím tái.

• Ngất hoặc rối loạn ý thức.

Đây đều là các dấu hiệu cấp cứu cần được xử trí càng sớm càng tốt.

Điều trị khó thở về đêm do suy tim

Mục tiêu điều trị là cải thiện chức năng tim, giảm sung huyết phổi và kiểm soát các triệu chứng.

Điều trị bằng thuốc

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc lợi tiểu giúp giảm ứ dịch.

• Thuốc ức chế men chuyển (ACEI) hoặc ARNI.

• Thuốc chẹn beta.

• Thuốc đối kháng aldosterone.

• Thuốc ức chế SGLT2.

• Thuốc giãn mạch nếu có chỉ định.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý thay đổi liều thuốc hoặc ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ.

Thay đổi lối sống

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh cần:

• Hạn chế ăn mặn.

• Kiểm soát lượng nước theo hướng dẫn của bác sĩ.

• Kê cao đầu khi ngủ khoảng 30–45 độ.

• Theo dõi cân nặng mỗi ngày.

• Duy trì vận động phù hợp.

• Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia.

Điều trị nguyên nhân

Nếu khó thở về đêm liên quan đến bệnh động mạch vành, bệnh van tim hoặc rối loạn nhịp tim, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp mạch vành, sửa hoặc thay van tim, cấy máy tạo nhịp hoặc các phương pháp điều trị chuyên sâu khác.

Kết luận

Khó thở về đêm là triệu chứng thường gặp ở người mắc suy tim, đặc biệt là suy tim trái. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh đang tiến triển hoặc suy tim mất bù cần được điều trị kịp thời. Nếu thường xuyên thức giấc giữa đêm vì khó thở, ho kéo dài hoặc phải ngồi dậy mới thở được, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.

Việc phát hiện sớm, tuân thủ phác đồ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nguồn tham khảo:

https://suckhoedoisong.vn/dau-hieu-dac-trung-nhan-biet-kho-tho-do-suy-tim-169260331130520507.htm

https://medicbinhduong.vn/tin-tuc/kien-thuc-y-khoa/kho-tho-khi-nam-canh-bao-suy-tim-hay-benh-phoi-nguy-hiem.html