Phân Biệt Viêm Đại Tràng Và Viêm Loét Đại Tràng

Viêm đại tràng và viêm loét đại tràng đều có thể gây đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi hoặc đi ngoài bất thường nên nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, đây không hoàn toàn là hai bệnh giống nhau. Viêm đại tràng là khái niệm rộng mô tả tình trạng đại tràng bị viêm do nhiều nguyên nhân, trong khi viêm loét đại tràng là một bệnh viêm ruột mạn tính có cơ chế và hướng điều trị riêng.

Viêm đại tràng là gì?

Viêm đại tràng là tình trạng niêm mạc đại tràng bị viêm và tổn thương. Đây là thuật ngữ tương đối rộng, có thể dùng để mô tả nhiều tình trạng bệnh khác nhau xảy ra tại ruột già.

Nguyên nhân viêm đại tràng khá đa dạng. Một số trường hợp xảy ra cấp tính do nhiễm vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng. Ngoài ra, đại tràng còn có thể bị viêm do thiếu máu cục bộ, tác dụng của thuốc hoặc một số bệnh lý khác.

Tùy nguyên nhân, bệnh có thể xuất hiện đột ngột và cải thiện sau khi tác nhân được xử lý, hoặc kéo dài và tái phát trong thời gian dài.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi, chướng bụng, mót rặn, phân có chất nhầy hoặc máu. Tuy nhiên, biểu hiện cụ thể khác nhau đáng kể giữa từng loại viêm đại tràng.

Viêm loét đại tràng là gì?

Viêm loét đại tràng, hay Ulcerative Colitis, là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính. Bệnh gây phản ứng viêm kéo dài và hình thành các vết loét ở lớp niêm mạc bên trong của trực tràng và đại tràng.

Đặc điểm của viêm loét đại tràng là tổn thương thường bắt đầu từ trực tràng và có thể lan liên tục lên những đoạn đại tràng phía trên. Mức độ tổn thương khác nhau ở mỗi người, từ chỉ viêm trực tràng đến ảnh hưởng gần như toàn bộ đại tràng.

Bệnh thường tiến triển theo từng đợt. Người bệnh có thể trải qua giai đoạn bùng phát với tiêu chảy, đi ngoài ra máu, đau bụng và mót rặn, xen kẽ các giai đoạn thuyên giảm khi triệu chứng giảm rõ rệt hoặc tạm thời biến mất.

Nguyên nhân chính xác của viêm loét đại tràng chưa được xác định hoàn toàn. Bệnh được cho là liên quan đến sự tương tác giữa hệ miễn dịch, di truyền, môi trường và hệ vi sinh đường ruột.

Viêm loét đại tràng là bệnh mạn tính cần điều trị lâu dài còn viêm đại tràng ở giai đoạn cấp tính vẫn có thể chữa khỏi được

Viêm đại tràng và viêm loét đại tràng khác nhau như thế nào?

Điểm khác biệt quan trọng nhất là phạm vi của hai khái niệm.

Viêm đại tràng là tên gọi chung của tình trạng đại tràng bị viêm. Có nhiều nguyên nhân và nhiều dạng bệnh khác nhau có thể được xếp vào nhóm này.

Trong khi đó, viêm loét đại tràng là một bệnh cụ thể thuộc nhóm bệnh viêm ruột mạn tính. Nói cách khác, người bị viêm loét đại tràng có tình trạng viêm ở đại tràng, nhưng không phải tất cả người bị viêm đại tràng đều mắc viêm loét đại tràng.

Khác nhau về nguyên nhân

Viêm đại tràng có thể do nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, thiếu máu nuôi đại tràng, thuốc hoặc nhiều yếu tố khác. Do đó, nguyên nhân có thể xác định rõ trong nhiều trường hợp.

Viêm loét đại tràng lại liên quan đến phản ứng miễn dịch bất thường tại niêm mạc đại tràng. Đây không phải bệnh nhiễm khuẩn thông thường và không hình thành đơn thuần do ăn thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.

Căng thẳng hoặc chế độ ăn uống có thể khiến triệu chứng viêm loét đại tràng trở nên khó chịu hơn, nhưng không được xem là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Khác nhau về thời gian diễn tiến

Một số dạng viêm đại tràng do nhiễm trùng có thể xuất hiện cấp tính và khỏi sau vài ngày hoặc vài tuần khi nguyên nhân được kiểm soát.

Ngược lại, viêm loét đại tràng là bệnh mạn tính. Người bệnh thường cần được theo dõi lâu dài, ngay cả khi đang ở giai đoạn không có triệu chứng.

Khác nhau về tổn thương đại tràng

Tổn thương trong viêm đại tràng phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Vùng viêm có thể xuất hiện tại một đoạn nhất định hoặc nhiều vị trí khác nhau.

Đối với viêm loét đại tràng, tổn thương thường bắt đầu ở trực tràng rồi lan liên tục lên đại tràng. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến lớp niêm mạc phía trong của ruột già.

Phương pháp điều trị của 2 bệnh cũng khác nhau

Khác nhau về triệu chứng

Hai tình trạng có khá nhiều biểu hiện giống nhau như đau bụng, tiêu chảy, đầy bụng hoặc thay đổi đại tiện.

Tuy nhiên, viêm loét đại tràng thường nổi bật với các triệu chứng:

• Tiêu chảy kéo dài hoặc tái diễn.

• Đi ngoài phân lẫn máu và chất nhầy.

• Mót rặn, đại tiện gấp.

• Đau quặn bụng.

• Mệt mỏi, thiếu máu.

• Sụt cân khi bệnh hoạt động mạnh.

Ở viêm đại tràng do nhiễm trùng, người bệnh có thể xuất hiện sốt, nôn, đau bụng và tiêu chảy cấp sau khi sử dụng thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm khuẩn.

Cách điều trị có giống nhau không?

Phương pháp điều trị là một điểm khác biệt quan trọng.

Đối với viêm đại tràng, bác sĩ cần xác định nguyên nhân trước. Nếu bệnh do nhiễm virus, điều trị chủ yếu có thể là bù nước, nghỉ ngơi và ăn uống phù hợp. Trường hợp do một số vi khuẩn hoặc ký sinh trùng có thể cần thuốc đặc hiệu. Người bệnh không nên tự dùng kháng sinh vì không phải loại viêm đại tràng nào cũng cần thuốc này.

Viêm loét đại tràng lại cần điều trị nhằm kiểm soát tình trạng viêm và duy trì giai đoạn thuyên giảm. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể sử dụng thuốc 5-ASA, corticosteroid trong các đợt bùng phát, thuốc điều hòa miễn dịch, thuốc sinh học hoặc các thuốc nhắm đích khác.

Một số trường hợp viêm loét đại tràng nặng, không đáp ứng với thuốc hoặc xuất hiện biến chứng nghiêm trọng có thể cần phẫu thuật.

Vì sao cần phân biệt hai bệnh?

Việc nhầm viêm loét đại tràng với một đợt viêm đại tràng thông thường có thể khiến người bệnh chủ quan và không được điều trị lâu dài đúng cách.

Ngược lại, không phải cứ đau bụng, tiêu chảy hoặc nội soi thấy đại tràng viêm là có thể kết luận mắc viêm loét đại tràng. Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng, xét nghiệm phân, xét nghiệm máu, nội soi đại tràng và sinh thiết khi cần thiết để xác định nguyên nhân.

Người bệnh nên đi khám nếu thường xuyên tiêu chảy, đi ngoài ra máu, đau bụng kéo dài, sụt cân, thiếu máu hoặc triệu chứng tái diễn nhiều lần.