Suy Giảm Chức Năng Gan: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Điều Trị

Gan là cơ quan quan trọng giúp chuyển hóa dinh dưỡng, đào thải độc tố, sản xuất mật và duy trì nhiều hoạt động sống của cơ thể. Khi gan bị tổn thương kéo dài, khả năng thực hiện các chức năng này có thể suy giảm, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Vậy suy giảm chức năng gan là gì, nguyên nhân nào gây ra, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị ra sao? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Suy giảm chức năng gan là gì?

Suy giảm chức năng gan là tình trạng gan không còn thực hiện hiệu quả các chức năng sinh lý bình thường như chuyển hóa chất dinh dưỡng, sản xuất protein, tổng hợp các yếu tố đông máu, đào thải độc tố và bài tiết dịch mật.

Tình trạng này có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, xơ gan, tổn thương gan do rượu bia, thuốc hoặc các bệnh lý chuyển hóa.

Ở giai đoạn đầu, chức năng gan có thể chỉ suy giảm nhẹ và chưa gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, nếu tổn thương tiếp tục kéo dài, gan sẽ mất dần khả năng hoạt động, làm tăng nguy cơ suy gan và nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây suy giảm chức năng gan

Có nhiều yếu tố có thể khiến chức năng gan bị suy giảm, trong đó phổ biến nhất gồm:

Viêm gan virus

Viêm gan B và viêm gan C là hai nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan mạn tính. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn đến xơ hóa gan, xơ gan và suy giảm chức năng gan.

Gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu, có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ và xơ gan ở một số trường hợp. Đây là nguyên nhân ngày càng phổ biến do tỷ lệ béo phì và đái tháo đường gia tăng.

Uống nhiều rượu bia

Rượu bia là yếu tố gây tổn thương trực tiếp tế bào gan. Việc sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian dài làm tăng nguy cơ viêm gan do rượu, xơ gan và suy gan.

Tác dụng phụ của thuốc và hóa chất

Một số loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh, thuốc điều trị lao, hóa chất công nghiệp hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc có thể gây độc cho gan nếu sử dụng không đúng cách hoặc kéo dài.

Các bệnh lý khác

Ngoài ra, suy giảm chức năng gan còn có thể liên quan đến các bệnh tự miễn, rối loạn chuyển hóa di truyền, bệnh đường mật hoặc ung thư gan.

Dấu hiệu suy giảm chức năng gan

Ở giai đoạn đầu, suy giảm chức năng gan thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi tổn thương gan tiến triển, người bệnh có thể gặp các biểu hiện sau:

Mệt mỏi kéo dài

Gan tham gia chuyển hóa và cung cấp năng lượng cho cơ thể. Khi chức năng gan suy giảm, người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải, giảm khả năng tập trung dù không làm việc nặng.

Chán ăn, rối loạn tiêu hóa

Người bệnh có thể ăn không ngon, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc cảm giác chướng bụng sau khi ăn.

Vàng da, vàng mắt

Đây là dấu hiệu thường gặp khi gan không còn chuyển hóa và đào thải bilirubin hiệu quả. Người bệnh có thể nhận thấy da và củng mạc mắt chuyển sang màu vàng, kèm theo nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu.

Đau hoặc tức vùng hạ sườn phải

Gan bị viêm hoặc to lên có thể gây cảm giác đau âm ỉ hoặc nặng tức ở vùng bụng trên bên phải.

Ngứa da

Sự tích tụ muối mật trong máu khi chức năng gan hoặc đường mật bị rối loạn có thể gây ngứa kéo dài mà không có tổn thương da rõ rệt.

Dễ chảy máu và bầm tím

Gan là nơi tổng hợp nhiều yếu tố đông máu. Khi chức năng gan suy giảm, người bệnh có thể dễ bị chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc xuất hiện các vết bầm tím sau va chạm nhẹ.

Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể xuất hiện phù chân, cổ trướng, rối loạn ý thức hoặc bệnh não gan – đây là những dấu hiệu cần được cấp cứu và điều trị kịp thời.

Suy giảm chức năng gan có nguy hiểm không?

Có. Nếu không được kiểm soát, suy giảm chức năng gan có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Gan mất khả năng tổng hợp protein và các yếu tố đông máu có thể gây phù, cổ trướng và rối loạn đông máu. Đồng thời, độc tố không được gan đào thải sẽ tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ bệnh não gan với các biểu hiện như lú lẫn, ngủ gà hoặc hôn mê.

Ngoài ra, suy giảm chức năng gan kéo dài còn làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan, đặc biệt ở người mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc lạm dụng rượu bia.

Chẩn đoán suy giảm chức năng gan

Để đánh giá chức năng gan, bác sĩ sẽ kết hợp khám lâm sàng với các xét nghiệm và phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

Các xét nghiệm thường được chỉ định gồm men gan (ALT, AST), bilirubin, albumin, thời gian đông máu (INR), GGT, ALP và các xét nghiệm đánh giá chức năng tổng hợp của gan.

Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được siêu âm gan, đo độ đàn hồi gan, chụp CT, MRI hoặc các xét nghiệm tìm nguyên nhân như viêm gan virus, bệnh tự miễn hoặc rối loạn chuyển hóa.

Việc chẩn đoán sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Điều trị suy giảm chức năng gan

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương gan.

Nếu suy giảm chức năng gan do viêm gan B hoặc viêm gan C, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc kháng virus theo chỉ định.

Trong trường hợp gan nhiễm mỡ, mục tiêu điều trị là giảm cân hợp lý, kiểm soát đường huyết, mỡ máu và thay đổi lối sống.

Nếu nguyên nhân liên quan đến rượu bia, người bệnh cần ngừng hoàn toàn đồ uống có cồn để hạn chế tổn thương gan tiến triển.

Bác sĩ cũng có thể chỉ định điều trị các biến chứng như cổ trướng, rối loạn đông máu hoặc bệnh não gan khi cần thiết.

Ở những trường hợp suy gan giai đoạn cuối, ghép gan có thể được cân nhắc nếu đủ điều kiện.

Làm thế nào để bảo vệ chức năng gan?

Để duy trì sức khỏe gan, mỗi người nên xây dựng lối sống lành mạnh và hạn chế các yếu tố nguy cơ.

Duy trì chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein chất lượng cao giúp hỗ trợ hoạt động của gan.

Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và tránh tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định.

Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần và kiểm soát tốt các bệnh lý như đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu cũng góp phần giảm nguy cơ tổn thương gan.

Bên cạnh đó, tiêm vắc xin phòng viêm gan B, thực hiện quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung kim tiêm và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh lý về gan.

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, vàng da, vàng mắt, đau vùng hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu hoặc ngứa da không rõ nguyên nhân.

Những người có tiền sử viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, uống nhiều rượu bia hoặc đang sử dụng thuốc có nguy cơ gây độc cho gan cũng nên kiểm tra chức năng gan định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Kết luận

Suy giảm chức năng gan là tình trạng gan không còn thực hiện đầy đủ các chức năng quan trọng của cơ thể, có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc lạm dụng rượu bia.

Phát hiện sớm, điều trị đúng nguyên nhân và duy trì lối sống lành mạnh là những yếu tố quan trọng giúp bảo tồn chức năng gan và hạn chế nguy cơ biến chứng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá chức năng gan kịp thời.

Nguồn tham khảo:

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/hieu-dung-ve-suy-giam-chuc-nang-gan-vi

https://tamanhhospital.vn/suy-giam-chuc-nang-gan/