Nội dung
Kích thước chữ
Hạ đường huyết là tình trạng lượng glucose trong máu giảm xuống dưới mức bình thường, khiến cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng để duy trì các hoạt động sống. Khi đường huyết giảm, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như run tay, vã mồ hôi lạnh, đói cồn cào, tim đập nhanh, chóng mặt, thậm chí lú lẫn hoặc mất ý thức nếu không được xử trí kịp thời.
Một trong những biện pháp sơ cứu thường được khuyến cáo đối với người còn tỉnh táo là uống nước đường. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu vì sao nước đường lại có thể giúp cải thiện nhanh tình trạng hạ đường huyết và khi nào nên áp dụng biện pháp này.
Hạ đường huyết xảy ra khi nồng độ glucose trong máu giảm xuống dưới mức cần thiết để đáp ứng nhu cầu năng lượng của cơ thể. Theo nhiều hướng dẫn lâm sàng, hạ đường huyết thường được xác định khi đường huyết dưới 70 mg/dL (3,9 mmol/L).
Não bộ phụ thuộc chủ yếu vào glucose để hoạt động. Vì vậy, khi lượng đường trong máu giảm quá thấp, các tế bào thần kinh sẽ không được cung cấp đủ năng lượng, dẫn đến nhiều triệu chứng từ nhẹ đến nặng.
Nước đường được xem là một trong những cách bổ sung glucose nhanh nhất cho cơ thể khi người bệnh còn tỉnh và có thể nuốt an toàn.
Đường hòa tan trong nước không cần trải qua quá trình tiêu hóa phức tạp như nhiều loại thực phẩm khác. Sau khi uống, glucose hoặc sucrose sẽ nhanh chóng được hấp thu qua đường tiêu hóa và đi vào máu.
Nhờ đó, nồng độ đường huyết có thể tăng lên trong thời gian ngắn, giúp cải thiện các triệu chứng của hạ đường huyết.

Chỉ nên bổ sung nước đường cho người bị hạ huyết áp còn tỉnh táo và nuốt được
Não bộ là cơ quan tiêu thụ nhiều glucose nhất trong cơ thể nhưng lại gần như không có khả năng dự trữ năng lượng.
Khi đường huyết giảm, việc bổ sung nước đường giúp cung cấp glucose nhanh chóng cho não, từ đó cải thiện các triệu chứng như:
Chóng mặt.
Run tay.
Vã mồ hôi.
Khó tập trung.
Lú lẫn.
Mệt lả.
Nếu được xử trí sớm, người bệnh thường hồi phục nhanh và giảm nguy cơ tiến triển thành co giật hoặc hôn mê.
So với nhiều thực phẩm khác, nước đường có ưu điểm là dễ pha, dễ uống và có thể sử dụng ngay trong tình huống khẩn cấp.
Đây cũng là lý do nước đường thường được lựa chọn khi không có sẵn viên glucose hoặc nước trái cây.
Nếu người bệnh còn tỉnh táo và nuốt được, có thể bổ sung khoảng 15–20 g carbohydrate hấp thu nhanh.
Ví dụ:
Khoảng 3–4 thìa cà phê đường pha với 150–200 ml nước.
150–200 ml nước ngọt có đường (không dùng loại không đường).
150–200 ml nước trái cây.
3–4 viên glucose.
Sau khoảng 15 phút, nên kiểm tra lại đường huyết nếu có máy đo hoặc đánh giá sự cải thiện của triệu chứng.
Nếu đường huyết vẫn thấp hoặc triệu chứng chưa giảm, có thể lặp lại việc bổ sung carbohydrate hấp thu nhanh theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Khi tình trạng đã ổn định, người bệnh nên ăn thêm một bữa phụ có tinh bột kết hợp với protein để duy trì đường huyết và hạn chế tái phát.
Ngoài nước đường, người bị hạ đường huyết có thể sử dụng các nguồn carbohydrate hấp thu nhanh khác như:
Viên glucose.
Nước ép trái cây.
Nước ngọt có đường.
Mật ong.
Kẹo cứng chứa đường.
Các loại thực phẩm nhiều chất béo như chocolate, bánh kem hoặc kem lạnh thường không được ưu tiên trong xử trí ban đầu vì làm chậm quá trình hấp thu glucose.

Ngoài nước đường có thể dùng bánh kẹo, hoa quả nhiều đường để bổ sung nhanh glucose
Để giảm nguy cơ hạ đường huyết, người bệnh nên:
Ăn đúng bữa, không bỏ bữa.
Tuân thủ đúng liều insulin hoặc thuốc điều trị đái tháo đường.
Theo dõi đường huyết định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chuẩn bị sẵn viên glucose hoặc thực phẩm chứa đường khi đi xa.
Ăn bổ sung trước hoặc sau khi vận động nếu cần.
Hạn chế uống rượu khi bụng đói.
Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay nếu:
Mất ý thức hoặc co giật.
Không thể ăn hoặc uống.
Đường huyết không cải thiện sau khi đã bổ sung carbohydrate hấp thu nhanh.
Hạ đường huyết tái diễn nhiều lần.
Có biểu hiện khó thở, đau ngực hoặc chấn thương do té ngã.
Nước đường giúp cải thiện tình trạng hạ đường huyết vì cung cấp glucose hấp thu nhanh, giúp nâng đường huyết trong thời gian ngắn và bổ sung nguồn năng lượng cần thiết cho não bộ cũng như các cơ quan khác. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ áp dụng khi người bệnh còn tỉnh táo và có thể nuốt an toàn.
Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, cần gọi cấp cứu ngay và không cố gắng cho ăn hoặc uống. Đối với người mắc đái tháo đường hoặc có nguy cơ hạ đường huyết, việc tuân thủ điều trị, theo dõi đường huyết và trang bị kiến thức xử trí ban đầu là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm.
Nguồn tham khảo:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/cach-cap-cuu-khi-bi-ha-duong-huyet-dot-ngot-vi
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc