Thuốc Đông Y Trị Tiểu Đường Có Hiệu Quả Không?

Nhiều người mắc tiểu đường tìm đến các bài thuốc Đông y với mong muốn ổn định đường huyết, giảm phụ thuộc vào thuốc hoặc thậm chí chữa khỏi bệnh. Một số thảo dược và bài thuốc y học cổ truyền đã được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ chuyển hóa glucose. Tuy nhiên, thuốc Đông y trị tiểu đường có thực sự hiệu quả và có thể thay thế thuốc Tây hay không?

Thuốc Đông y trị tiểu đường có hiệu quả không?

Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học chất lượng cao để khẳng định thuốc Đông y có thể chữa khỏi bệnh tiểu đường hoặc thay thế các phương pháp điều trị tiêu chuẩn.

Một số nghiên cứu cho thấy một số thảo dược hoặc bài thuốc y học cổ truyền khi sử dụng đơn độc hoặc kết hợp với thuốc điều trị có thể giúp cải thiện đường huyết lúc đói, đường huyết sau ăn hoặc HbA1c ở người mắc đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, chất lượng bằng chứng nhìn chung còn hạn chế.

Chẳng hạn, một phân tích tổng hợp về bài thuốc chứa Hoàng liên kết hợp với metformin ghi nhận sự cải thiện một số chỉ số đường huyết. Tuy nhiên, chất lượng bằng chứng đối với nhiều kết quả chỉ ở mức thấp và các tác giả cho rằng vẫn cần những thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn, được thiết kế chặt chẽ hơn.

Do đó, nói rằng một số thuốc Đông y “có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết” sẽ chính xác hơn việc khẳng định chúng có thể chữa hoặc điều trị dứt điểm bệnh tiểu đường.

Một số loại thuốc đông y có thể làm giảm đường huyết tạm thời

Vì sao một số thuốc Đông y có thể ảnh hưởng đến đường huyết?

Nhiều dược liệu được sử dụng trong y học cổ truyền chứa các hoạt chất thực vật như flavonoid, polyphenol, alkaloid và các hợp chất sinh học khác.

Một số thành phần đang được nghiên cứu về khả năng:

Làm chậm hấp thu glucose

Một số hoạt chất thực vật có thể ảnh hưởng đến các enzyme tham gia tiêu hóa carbohydrate, từ đó làm chậm quá trình hấp thu glucose sau bữa ăn.

Ảnh hưởng đến độ nhạy insulin

Một số thảo dược được nghiên cứu về khả năng tác động đến những con đường chuyển hóa liên quan đến insulin. Nếu độ nhạy insulin được cải thiện, cơ thể có thể sử dụng glucose hiệu quả hơn.

Chống oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa

Các hợp chất chống oxy hóa trong dược liệu cũng được quan tâm do stress oxy hóa có liên quan đến kháng insulin và nhiều biến chứng của bệnh tiểu đường.

Tuy nhiên, cơ chế tiềm năng trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được chứng minh trên người. NCCIH của Hoa Kỳ cho biết hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy bất kỳ loại thảo dược bổ sung nào có thể kiểm soát bệnh tiểu đường hoặc các biến chứng của bệnh một cách chắc chắn.

Thuốc Đông y có chữa khỏi bệnh tiểu đường không?

Chưa có bằng chứng cho thấy thuốc Đông y có thể chữa khỏi bệnh tiểu đường.

Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính. Đặc biệt với đái tháo đường tuýp 1, cơ thể mất khả năng sản xuất đủ insulin nên người bệnh cần insulin để duy trì sự sống. Không có thuốc Đông y hay thảo dược nào có thể thay thế insulin trong trường hợp này.

Với đái tháo đường tuýp 2, một số người có thể đạt được trạng thái thuyên giảm bệnh khi giảm cân đáng kể và thay đổi lối sống phù hợp, nhưng điều này cũng không đồng nghĩa với việc một bài thuốc Đông y đã “chữa khỏi” bệnh.

Hướng dẫn Standards of Care in Diabetes của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) không khuyến nghị sử dụng thảo dược hoặc các chất bổ sung như một biện pháp thường quy nhằm cải thiện kiểm soát đường huyết do bằng chứng hiện tại chưa đầy đủ.

Thuốc Đông y có thay thế thuốc Tây điều trị tiểu đường được không?

Không nên tự ý sử dụng thuốc Đông y để thay thế thuốc điều trị tiểu đường đã được bác sĩ kê đơn.

Việc ngừng metformin, các thuốc hạ đường huyết khác hoặc insulin mà không có chỉ định có thể khiến đường huyết tăng cao kéo dài. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh tiểu đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng ở mắt, thận, thần kinh, tim và mạch máu.

NCCIH cũng khuyến cáo người mắc tiểu đường không nên sử dụng các sản phẩm bổ sung hoặc thảo dược thay cho phương pháp điều trị đã được chứng minh, bởi điều trị không đầy đủ có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Nếu muốn kết hợp Đông y với Tây y, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị và bác sĩ y học cổ truyền có chuyên môn để được đánh giá cụ thể.

Thuốc dông y không thể thay thế thuốc đặc trị tiểu đường

Những rủi ro cần lưu ý khi dùng thuốc Đông y trị tiểu đường

Quan niệm “thuốc từ thảo dược nên hoàn toàn an toàn” là không chính xác. Dược liệu vẫn chứa các hoạt chất có khả năng gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc.

Nguy cơ hạ đường huyết

Nếu một loại thảo dược có tác dụng làm giảm glucose và được sử dụng đồng thời với insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết, tác dụng có thể cộng hưởng và làm tăng nguy cơ hạ đường huyết.

Người bệnh có thể xuất hiện run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, đói cồn cào, lú lẫn hoặc nghiêm trọng hơn là mất ý thức.

Tương tác với thuốc đang sử dụng

Một số thảo dược có thể làm thay đổi tác dụng hoặc nồng độ của thuốc. NCCIH lưu ý rằng các sản phẩm thảo dược có khả năng tương tác với thuốc và những người đang điều trị bệnh tiểu đường nên thông báo cho nhân viên y tế về tất cả sản phẩm bổ sung đang sử dụng.

Ảnh hưởng đến gan và thận

Một số sản phẩm bổ sung đã được ghi nhận liên quan đến tổn thương thận. Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý ở người tiểu đường bởi bản thân bệnh đã có thể gây tổn thương thận theo thời gian.

Chất lượng sản phẩm không đồng nhất

Thuốc hoặc sản phẩm thảo dược trên thị trường có thể khác đáng kể so với chế phẩm được sử dụng trong nghiên cứu về thành phần, hàm lượng hoạt chất và liều lượng. Ngoài ra, các sản phẩm không rõ nguồn gốc còn có nguy cơ chứa thành phần không được công bố hoặc bị nhiễm tạp chất.

Do đó, người bệnh không nên tự mua những sản phẩm quảng cáo với các tuyên bố như “chữa khỏi tiểu đường”, “dứt điểm tiểu đường” hay “bỏ thuốc Tây sau vài liệu trình”.

Người tiểu đường muốn dùng thuốc Đông y cần lưu ý gì?

Nếu có nhu cầu sử dụng thuốc Đông y để hỗ trợ điều trị, người bệnh nên:

• Khám và được tư vấn bởi bác sĩ hoặc người hành nghề y học cổ truyền có chuyên môn.

• Thông báo đầy đủ các thuốc Tây, insulin, thực phẩm chức năng và thảo dược đang sử dụng.

• Không tự ý ngừng hoặc giảm liều thuốc điều trị tiểu đường.

• Theo dõi đường huyết và HbA1c theo hướng dẫn.

• Không sử dụng bài thuốc truyền miệng hoặc sản phẩm không rõ thành phần, nguồn gốc.

• Thận trọng hơn nếu đang có bệnh gan, bệnh thận, mang thai hoặc mắc nhiều bệnh lý mạn tính.

• Đi khám nếu xuất hiện hạ đường huyết, mệt mỏi bất thường, vàng da, phù, buồn nôn hoặc các biểu hiện khác sau khi sử dụng thuốc.

Quan trọng nhất, hiệu quả điều trị tiểu đường cần được đánh giá bằng các chỉ số khách quan như đường huyết và HbA1c, chứ không chỉ dựa vào cảm giác cơ thể khỏe hơn hoặc các triệu chứng như khát nước, tiểu nhiều đã giảm.

>> Xem Thêm: Ăn Mặn Có Bị Tiểu Đường Không?