Trào Ngược Dạ Dày Nên Ăn Gì?

Trào ngược dạ dày nên ăn gì là vấn đề được nhiều người quan tâm khi thường xuyên bị ợ nóng, ợ chua hoặc nóng rát sau xương ức. Chế độ ăn không thể thay thế thuốc điều trị nhưng lựa chọn thực phẩm phù hợp, ăn đúng giờ và tránh ăn quá no có thể góp phần giảm tần suất xuất hiện triệu chứng và giúp hệ tiêu hóa dễ chịu hơn.

Trào ngược dạ dày nên ăn gì?

Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên ưu tiên những thực phẩm ít chất béo, dễ tiêu, không quá chua hoặc cay và phù hợp với khả năng dung nạp của cơ thể.

Không có một thực đơn duy nhất phù hợp với tất cả người bị trào ngược. NIDDK khuyến nghị người bệnh chú ý và hạn chế chính những thực phẩm hoặc đồ uống khiến triệu chứng của bản thân trở nên nặng hơn.

Một số nhóm thực phẩm có thể được ưu tiên gồm:

Rau xanh và các loại củ

Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời phần lớn có hàm lượng chất béo thấp nên phù hợp với chế độ ăn của người bị trào ngược.

Có thể lựa chọn:

• Rau cải.

• Rau chân vịt.

• Bông cải xanh.

• Đậu cô ve.

• Cà rốt.

• Khoai lang.

• Bí đỏ.

• Bí xanh.

Nên ưu tiên luộc, hấp hoặc nấu canh thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ.

Nếu một số loại rau như hành, tỏi hoặc rau sống khiến bạn đầy hơi, ợ nóng nhiều hơn thì nên giảm lượng sử dụng.

Các loại trái cây ít chua

Người bị bệnh trào ngược dạ dày nên dùng trái cây ngọt

Người bị trào ngược vẫn nên ăn trái cây để bổ sung chất xơ và vitamin. Tuy nhiên, nên ưu tiên các loại ít axit nếu nhận thấy trái cây chua thường xuyên làm xuất hiện ợ nóng.

Một số lựa chọn có thể thử gồm:

• Chuối.

• Dưa hấu.

• Dưa lưới.

• Lê chín.

• Táo ngọt.

Ngược lại, cam, chanh, bưởi và những loại trái cây có tính axit cao có thể làm triệu chứng GERD trở nên rõ hơn ở một số người.

Không cần kiêng hoàn toàn nếu ăn những thực phẩm này mà không xuất hiện triệu chứng.

Yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt

Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám và các loại ngũ cốc nguyên hạt cung cấp carbohydrate và chất xơ cho cơ thể.

Yến mạch có thể được sử dụng vào bữa sáng cùng chuối hoặc sữa ít béo nếu dung nạp tốt. Nên hạn chế thêm quá nhiều đường, bơ hoặc kem béo vì một bữa ăn nhiều chất béo có thể làm tăng triệu chứng trào ngược.

Thịt nạc

Protein vẫn là thành phần quan trọng trong chế độ ăn của người bị trào ngược. Nên ưu tiên những nguồn protein ít chất béo như:

• Thịt gà bỏ da.

• Thịt lợn nạc.

• Cá.

• Trứng với lượng phù hợp.

• Đậu phụ và các sản phẩm từ đậu nếu cơ thể dung nạp tốt.

Nên chế biến bằng cách hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo với ít dầu.

Thực phẩm nhiều chất béo và món chiên rán là những yếu tố thường liên quan đến triệu chứng ợ nóng hoặc trào ngược.

Sữa và các sản phẩm từ sữa ít béo

Một số người bị trào ngược vẫn có thể sử dụng sữa, sữa chua và các sản phẩm từ sữa bình thường.

Nếu dùng được, nên ưu tiên:

• Sữa ít béo.

• Sữa chua ít béo.

• Phô mai ít béo với lượng vừa phải.

Những sản phẩm chứa nhiều chất béo như kem, sữa nguyên kem hoặc một số loại phô mai béo có thể làm triệu chứng nặng hơn ở một số người.

Nếu bị bất dung nạp lactose, sữa còn có thể gây đầy hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy. Khi đó cần lựa chọn sản phẩm phù hợp hơn thay vì cố sử dụng.

Thực phẩm chứa chất béo lành mạnh với lượng vừa phải

Không cần loại bỏ hoàn toàn chất béo khỏi chế độ ăn. Có thể lựa chọn các nguồn chất béo không bão hòa như quả bơ, các loại hạt hoặc dầu thực vật với lượng hợp lý.

Điều quan trọng là không ăn quá nhiều trong cùng một bữa bởi bữa ăn nhiều chất béo có thể làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và khiến trào ngược trở nên khó chịu hơn.

Trào ngược dạ dày nên uống gì?

Nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản và phù hợp với hầu hết mọi người.

Nên uống nước rải đều trong ngày thay vì uống một lượng quá lớn ngay trong bữa ăn nếu việc này khiến bạn đầy bụng.

Một số loại trà thảo mộc không chứa caffeine có thể được sử dụng nếu cơ thể dung nạp tốt. Tuy nhiên, không nên xem trà gừng, trà hoa cúc hoặc các loại thảo dược là phương pháp điều trị trào ngược, bởi bằng chứng về khả năng điều trị GERD của những biện pháp này còn hạn chế.

Người bị trào ngược dạ dày nên ăn như thế nào?

Không chỉ loại thực phẩm mà cách ăn cũng ảnh hưởng đáng kể đến triệu chứng trào ngược.

Không ăn quá no

Một bữa ăn quá lớn làm dạ dày căng lên và có thể khiến dịch trong dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hơn.

Nên ăn lượng vừa đủ. Nếu thường xuyên đầy bụng sau bữa ăn, có thể thử chia lượng thức ăn thành các bữa nhỏ hơn.

Ăn chậm và nhai kỹ

Ăn quá nhanh dễ khiến bạn ăn nhiều trước khi nhận thấy cảm giác no. Ăn chậm, nhai kỹ có thể giúp kiểm soát lượng thức ăn tốt hơn.

Mayo Clinic cũng khuyến nghị người bị GERD nên ăn chậm và nhai kỹ.

Không nằm ngay sau khi ăn

Sau bữa ăn, nên giữ cơ thể ở tư thế thẳng và tránh đi nằm ngay.

NIDDK khuyến nghị nên ăn bữa cuối ít nhất khoảng 2–3 giờ trước khi nằm, đặc biệt nếu thường xuyên bị trào ngược vào ban đêm.

Hạn chế ăn khuya

Ăn sát giờ ngủ rồi nằm xuống ngay có thể tạo điều kiện cho dịch dạ dày trào lên thực quản.

Nếu thường xuyên đói vào buổi tối, nên điều chỉnh thời gian và lượng thức ăn trong các bữa trước thay vì ăn một bữa lớn ngay trước khi đi ngủ.

Bị trào ngược dạ dày nên hạn chế ăn khuya

Gợi ý thực đơn một ngày cho người bị trào ngược

Một thực đơn đơn giản có thể tham khảo:

Bữa sáng: Cháo yến mạch với chuối hoặc bánh mì nguyên cám kèm trứng.

Bữa phụ: Một ít trái cây ít chua hoặc sữa chua ít béo nếu dung nạp tốt.

Bữa trưa: Cơm, cá hấp hoặc thịt gà, rau luộc và canh rau củ.

Bữa phụ chiều: Chuối, lê hoặc một lượng nhỏ các loại hạt.

Bữa tối: Cơm với thịt nạc hoặc cá, rau xanh và canh. Ăn với lượng vừa phải và hoàn thành bữa tối trước khi đi ngủ ít nhất 2–3 giờ.

Đây chỉ là thực đơn tham khảo. Người bệnh nên điều chỉnh dựa trên nhu cầu dinh dưỡng, bệnh nền và những thực phẩm thực tế làm xuất hiện triệu chứng.

Khi nào trào ngược dạ dày cần đi khám?

Điều chỉnh chế độ ăn có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng nhưng không thay thế việc thăm khám nếu bệnh xảy ra thường xuyên.

Nên đi khám khi:

• Ợ nóng hoặc trào ngược xuất hiện thường xuyên.

• Triệu chứng kéo dài dù đã thay đổi chế độ ăn.

• Khó nuốt hoặc đau khi nuốt.

• Nôn thường xuyên.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

• Đau ngực kéo dài hoặc đau kèm khó thở.

GERD kéo dài có thể gây viêm thực quản, hẹp thực quản và Barrett thực quản, vì vậy không nên chỉ kiểm soát triệu chứng bằng chế độ ăn nếu tình trạng liên tục tái phát.