Ung Thư Dạ Dày: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân, Chẩn Đoán Và Điều Trị

Ung thư dạ dày là bệnh lý ác tính hình thành khi các tế bào bất thường tại dạ dày phát triển mất kiểm soát. Ở giai đoạn sớm, bệnh có thể gây ít triệu chứng hoặc biểu hiện khá giống những bệnh tiêu hóa thông thường. Vì vậy, nhận biết yếu tố nguy cơ, dấu hiệu cảnh báo và thăm khám đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện và điều trị bệnh.

Ung thư dạ dày là gì?

Ung thư dạ dày xảy ra khi các tế bào tại dạ dày phát triển bất thường, tăng sinh không kiểm soát và hình thành khối u ác tính. Theo thời gian, tế bào ung thư có thể xâm lấn sâu vào thành dạ dày, các mô xung quanh hoặc di căn đến những cơ quan khác.

Phần lớn trường hợp ung thư dạ dày là ung thư biểu mô tuyến, bắt nguồn từ các tế bào tuyến của lớp niêm mạc dạ dày. Ngoài ra còn có một số loại ít gặp hơn như u mô đệm đường tiêu hóa (GIST), u lympho và u thần kinh nội tiết.

Ung thư dạ dày là bệnh nguy hiểm

Dấu hiệu ung thư dạ dày thường gặp

Ung thư dạ dày giai đoạn sớm có thể không gây triệu chứng rõ ràng. Khi xuất hiện, các biểu hiện ban đầu cũng dễ bị nhầm với viêm dạ dày, khó tiêu hoặc những bệnh đường tiêu hóa khác.

Một số triệu chứng có thể gặp gồm:

• Đầy bụng hoặc khó chịu sau khi ăn.

• Khó tiêu, ợ nóng kéo dài.

• Đau hoặc khó chịu vùng bụng trên.

• Ăn nhanh no dù khẩu phần không nhiều.

• Chán ăn.

• Buồn nôn hoặc nôn.

• Mệt mỏi kéo dài.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu đáng chú ý hơn như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu, khó nuốt hoặc đau bụng kéo dài.

Những triệu chứng trên không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn mắc ung thư dạ dày. Nhiều bệnh lý lành tính cũng có biểu hiện tương tự. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ung thư dạ dày

Không phải lúc nào cũng xác định được một nguyên nhân duy nhất gây ung thư dạ dày. Tuy nhiên, một số yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori

Helicobacter pylori (H. pylori) là một yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư dạ dày. Nhiễm H. pylori kéo dài có thể gây viêm dạ dày mạn tính và dẫn đến những biến đổi ở niêm mạc dạ dày theo thời gian.

Tuy vậy, phần lớn người nhiễm vi khuẩn H. pylori không phát triển thành ung thư dạ dày.

Chế độ ăn uống

Chế độ ăn nhiều thực phẩm ướp muối, hun khói hoặc chế biến theo một số phương pháp bảo quản truyền thống có thể liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn.

Ngược lại, duy trì chế độ ăn đa dạng với rau củ và trái cây là một phần của lối sống lành mạnh và có thể góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.

Hút thuốc lá

Hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày, bên cạnh nhiều loại ung thư và bệnh lý tim mạch, hô hấp khác.

Tiền sử gia đình và yếu tố di truyền

Người có cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con mắc ung thư dạ dày có thể có nguy cơ cao hơn. Một số hội chứng di truyền hiếm gặp cũng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Điều này không có nghĩa cứ có người thân mắc bệnh thì chắc chắn sẽ bị ung thư. Bác sĩ có thể đánh giá tiền sử gia đình để xác định trường hợp nào cần tư vấn di truyền hoặc theo dõi chuyên sâu.

Đối tượng có người thân mắc ung thư dạ dày sẽ có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn

Một số bệnh lý dạ dày

Viêm teo dạ dày mạn tính, chuyển sản ruột, thiếu máu ác tính và một số tổn thương tiền ung thư có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư dạ dày.

Tuổi cao và tiền sử một số phẫu thuật dạ dày cũng có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh.

Ung thư dạ dày có nguy hiểm không?

Ung thư dạ dày là bệnh lý nghiêm trọng. Mức độ ảnh hưởng và tiên lượng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là giai đoạn bệnh tại thời điểm chẩn đoán, vị trí và đặc điểm của khối u, tình trạng sức khỏe của người bệnh cũng như khả năng đáp ứng điều trị.

Ở giai đoạn sớm, ung thư còn khu trú tại dạ dày và cơ hội điều trị triệt căn thường cao hơn so với khi bệnh đã xâm lấn hoặc di căn.

Đây cũng là lý do những người có nguy cơ cao hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường kéo dài không nên trì hoãn việc thăm khám.

Ung thư dạ dày được chẩn đoán như thế nào?

Khi nghi ngờ bệnh lý dạ dày, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ trước khi chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Nội soi đường tiêu hóa trên là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. Nếu phát hiện vùng tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để sinh thiết.

Sinh thiết và xét nghiệm mô bệnh học giúp xác định tế bào ung thư.

Sau khi chẩn đoán, người bệnh có thể được thực hiện thêm chụp CT, siêu âm nội soi, PET/CT hoặc các xét nghiệm khác tùy trường hợp nhằm đánh giá mức độ xâm lấn và khả năng di căn.

Các phương pháp điều trị ung thư dạ dày

Điều trị ung thư dạ dày phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và tình trạng sức khỏe của từng người.

Điều trị qua nội soi

Một số ung thư dạ dày ở giai đoạn rất sớm, đáp ứng những tiêu chuẩn nhất định, có thể được loại bỏ bằng kỹ thuật nội soi chuyên sâu mà không cần phẫu thuật cắt dạ dày.

Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp quan trọng đối với nhiều trường hợp ung thư còn khả năng cắt bỏ. Bác sĩ có thể cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày cùng với các hạch bạch huyết liên quan.

Hóa trị

Hóa trị sử dụng thuốc để tiêu diệt hoặc kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư. Tùy trường hợp, hóa trị có thể được thực hiện trước hoặc sau phẫu thuật, hoặc dùng trong điều trị bệnh tiến triển.

Xạ trị

Xạ trị sử dụng tia năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được phối hợp với các phương pháp điều trị khác trong một số tình huống.

Xạ trị hóa trị là phương pháp điều trị ung thư dạ dày

Điều trị nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch

Một số khối u có những đặc điểm phân tử hoặc dấu ấn sinh học phù hợp với thuốc nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch. Vì vậy, người bệnh có thể được xét nghiệm các dấu ấn cần thiết để bác sĩ lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Có thể phòng ngừa ung thư dạ dày không?

Không có biện pháp nào có thể phòng ngừa tuyệt đối ung thư dạ dày. Tuy nhiên, thay đổi một số yếu tố nguy cơ có thể góp phần làm giảm khả năng mắc bệnh.

Nên duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau củ và trái cây, hạn chế thực phẩm quá mặn hoặc chế biến theo cách hun khói, đồng thời không hút thuốc lá.

Đối với H. pylori, người bệnh nên được thăm khám và điều trị theo chỉ định khi có chỉ định phù hợp. Sau điều trị, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra để xác nhận vi khuẩn đã được loại bỏ.

Những người có tiền sử gia đình đáng chú ý, tổn thương tiền ung thư hoặc các yếu tố nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về kế hoạch theo dõi và nội soi phù hợp.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên chủ động thăm khám nếu xuất hiện đau hoặc khó chịu vùng thượng vị kéo dài, thường xuyên đầy bụng, ăn nhanh no, chán ăn, nôn tái diễn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Đặc biệt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, khó nuốt tiến triển, thiếu máu không rõ nguyên nhân hoặc sụt cân đáng kể là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm.

Không nên tự chẩn đoán ung thư chỉ dựa trên triệu chứng, nhưng cũng không nên kéo dài việc tự điều trị các triệu chứng dạ dày khi chúng liên tục tái phát.