Nội dung
Kích thước chữ
Nước ngọt là thức uống phổ biến nhờ hương vị dễ uống và sự tiện lợi. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng gan. Lượng đường cao trong nước ngọt có thể thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan và làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Vậy uống nhiều nước ngọt có hại cho gan không, tác động cụ thể ra sao và cần làm gì để bảo vệ gan? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Câu trả lời là có. Thường xuyên uống nhiều nước ngọt, đặc biệt là các loại nước ngọt có đường, có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan theo thời gian.
Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa carbohydrate, chất béo và nhiều chất dinh dưỡng khác. Khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều đường, đặc biệt là fructose – một thành phần phổ biến trong nước ngọt và siro bắp có hàm lượng fructose cao, gan sẽ phải chuyển hóa lượng đường dư thừa thành chất béo.
Nếu tình trạng này kéo dài, mỡ có thể tích tụ trong tế bào gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD). Đây là một trong những bệnh lý gan phổ biến hiện nay và có xu hướng gia tăng ở cả người trẻ tuổi.

Một lon nước ngọt có thể chứa lượng đường khá lớn, vượt đáng kể nhu cầu khuyến nghị nếu sử dụng nhiều trong ngày.
Khi lượng đường nạp vào vượt quá nhu cầu năng lượng của cơ thể, gan sẽ chuyển phần dư thừa thành triglycerid để dự trữ. Quá trình này kéo dài có thể dẫn đến tích tụ mỡ trong gan.
Gan nhiễm mỡ không do rượu là tình trạng mỡ tích tụ trong gan ở những người không uống hoặc uống rất ít rượu bia.
Chế độ ăn nhiều đường, đặc biệt từ nước ngọt và đồ uống có đường, kết hợp với ít vận động và thừa cân là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Nếu không được kiểm soát, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan ở một số trường hợp.
Nước ngọt thường chứa nhiều calo nhưng lại ít tạo cảm giác no.
Việc tiêu thụ thường xuyên có thể làm tăng cân, tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu. Đây đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh gan nhiễm mỡ và các bệnh lý tim mạch.
Gan đóng vai trò trung tâm trong việc xử lý các chất dinh dưỡng sau khi ăn uống.
Khi phải chuyển hóa lượng đường lớn trong thời gian dài, gan sẽ hoạt động nhiều hơn, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tổn thương tế bào gan ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ.

Nước ngọt không đường sử dụng các chất tạo ngọt thay thế đường để giảm lượng calo.
Hiện nay, bằng chứng khoa học chưa cho thấy việc sử dụng các chất tạo ngọt được phê duyệt trong giới hạn khuyến cáo gây tổn thương gan ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng không giới hạn.
Một số nghiên cứu vẫn đang tiếp tục đánh giá tác động lâu dài của việc tiêu thụ thường xuyên đồ uống có chất tạo ngọt nhân tạo đối với sức khỏe chuyển hóa.
Vì vậy, nước lọc vẫn là lựa chọn phù hợp nhất để duy trì sức khỏe tổng thể và bảo vệ chức năng gan.
Một số nhóm đối tượng nên đặc biệt hạn chế đồ uống có đường vì nguy cơ ảnh hưởng đến gan cao hơn.
Người bị gan nhiễm mỡ, viêm gan B, viêm gan C hoặc xơ gan nên giảm tối đa lượng nước ngọt trong chế độ ăn.
Người thừa cân, béo phì, mắc đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc hội chứng chuyển hóa cũng cần kiểm soát lượng đường nạp vào để hạn chế tiến triển bệnh.
Trẻ em và thanh thiếu niên cũng không nên hình thành thói quen uống nước ngọt mỗi ngày vì có thể làm tăng nguy cơ béo phì và gan nhiễm mỡ từ sớm.
Thay vì uống nước ngọt thường xuyên, bạn nên ưu tiên nước lọc hoặc các loại đồ uống ít đường.
Nếu muốn thay đổi khẩu vị, có thể lựa chọn nước khoáng không đường hoặc nước trái cây tươi với lượng vừa phải, đồng thời hạn chế thêm đường.
Một chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và protein chất lượng cao sẽ giúp hỗ trợ chức năng gan.
Đồng thời, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán và các món ăn chứa nhiều đường bổ sung.
Thừa cân và béo phì là những yếu tố nguy cơ hàng đầu của gan nhiễm mỡ.
Giảm cân nếu thừa cân và duy trì cân nặng phù hợp giúp cải thiện lượng mỡ trong gan và giảm nguy cơ tiến triển thành các bệnh lý gan nghiêm trọng hơn.
Hoạt động thể lực đều đặn không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn cải thiện độ nhạy insulin và giảm tích tụ mỡ trong gan.
Người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp với các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp nếu phù hợp.
Nếu bạn có các yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường hoặc thường xuyên tiêu thụ nhiều nước ngọt, nên khám sức khỏe định kỳ và kiểm tra chức năng gan theo hướng dẫn của bác sĩ.
Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Việc uống nước ngọt mỗi ngày có thể làm tăng lượng đường và calo nạp vào cơ thể. Nếu duy trì trong thời gian dài, đặc biệt khi kết hợp với chế độ ăn nhiều năng lượng và ít vận động, nguy cơ gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa sẽ tăng lên.
Người bị gan nhiễm mỡ nên hạn chế tối đa nước ngọt có đường. Thay vào đó, nên ưu tiên nước lọc và xây dựng chế độ ăn ít đường để hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh.
Nước ép trái cây nguyên chất có thể cung cấp vitamin và khoáng chất, nhưng vẫn chứa đường tự nhiên. Vì vậy, nên sử dụng với lượng vừa phải và ưu tiên ăn trái cây nguyên quả để bổ sung chất xơ.
Uống nhiều nước ngọt có thể gây hại cho gan, đặc biệt khi trở thành thói quen kéo dài. Hàm lượng đường cao trong nước ngọt làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, béo phì và các rối loạn chuyển hóa có liên quan đến bệnh gan.
Để bảo vệ lá gan, mỗi người nên hạn chế đồ uống có đường, duy trì chế độ ăn cân đối, tập luyện thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ. Một lối sống lành mạnh không chỉ giúp gan hoạt động hiệu quả mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính khác.
Nguồn tham khảo:
https://tytphuongtanquyqtp.medinet.gov.vn/giao-duc-suc-khoe/5-loai-do-uong-hang-ngay-ngoai-ruou-co-the-gay-hai-cho-gan-cmobile8178-252147.aspx
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc