Đăng nhập để hưởng những đặc quyền dành riêng cho thành viên
Nội dung
06/08/2026
831 lượt xem
4.9/5(275)Kích thước chữ
Viêm cơ tim cấp ở trẻ em là bệnh lý tim mạch nguy hiểm có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời. Do các triệu chứng ban đầu thường dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc bệnh nhiễm virus thông thường, phụ huynh cần nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường để đưa trẻ đến cơ sở y tế điều trị đúng thời điểm.
Viêm cơ tim cấp ở trẻ em là tình trạng các tế bào cơ tim bị viêm, tổn thương hoặc hoại tử một phần hay toàn bộ, làm suy giảm chức năng co bóp và bơm máu của tim. Đây là một bệnh lý cấp tính có thể tiến triển nhanh chỉ trong thời gian ngắn, gây suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc sốc tim nếu không được điều trị kịp thời.
Mức độ nghiêm trọng của bệnh phụ thuộc vào phạm vi tổn thương cơ tim cũng như tốc độ tiến triển của phản ứng viêm. Một số trẻ có thể hồi phục hoàn toàn sau điều trị, trong khi những trường hợp nặng cần được hồi sức tích cực bằng các kỹ thuật hỗ trợ tuần hoàn hiện đại.
Viêm cơ tim cấp ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó nhiễm virus là nguyên nhân phổ biến nhất.
Đây là nguyên nhân chiếm đa số các trường hợp viêm cơ tim cấp ở trẻ em.
Một số loại virus thường gặp gồm:
Coxsackievirus.
Adenovirus.
Parvovirus B19.
Virus cúm.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể trực tiếp gây tổn thương cơ tim hoặc kích hoạt phản ứng miễn dịch dẫn đến viêm.
Một số tác nhân nhiễm trùng khác cũng có thể gây viêm cơ tim như:
Vi khuẩn gây bệnh bạch hầu.
Vi khuẩn thương hàn.
Nấm.
Một số ký sinh trùng.
Mặc dù ít gặp hơn nguyên nhân do virus, các trường hợp này vẫn có thể gây tổn thương cơ tim nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
Sau một số đợt nhiễm trùng, hệ miễn dịch của trẻ có thể tạo ra các kháng thể tấn công nhầm vào mô cơ tim khỏe mạnh, dẫn đến phản ứng viêm và làm suy giảm chức năng tim.
Một số loại thuốc hoặc hóa chất có thể gây độc cho cơ tim.
Các trường hợp này thường liên quan đến:
Tác dụng phụ của một số thuốc.
Tiếp xúc với hóa chất độc hại.
Việc xác định nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho từng trẻ.
Viêm cơ tim cấp ở trẻ em là bệnh lý cấp tím gây nguy hiểm nếu không được điều trị
Triệu chứng viêm cơ tim cấp ở trẻ em có thể khác nhau tùy theo độ tuổi. Ở trẻ nhỏ, các dấu hiệu thường không đặc hiệu nên rất dễ bị bỏ sót.
Ở nhóm tuổi này, trẻ chưa thể mô tả triệu chứng nên phụ huynh cần chú ý đến các biểu hiện bất thường như:
Bú kém hoặc bỏ bú.
Quấy khóc nhiều.
Thở nhanh hoặc khó thở.
Da tái hoặc tím môi.
Đổ nhiều mồ hôi khi bú.
Ngủ li bì.
Mệt lả.
Tay chân lạnh.
Nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện trên, đặc biệt sau một đợt sốt hoặc nhiễm virus, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
Ở trẻ lớn, triệu chứng thường rõ ràng hơn và có thể bao gồm:
Đau ngực.
Khó thở.
Hồi hộp.
Mệt nhiều.
Giảm khả năng vận động.
Chóng mặt hoặc ngất.
Sốt.
Phù chân trong những trường hợp nặng.
Một số trẻ có thể xuất hiện triệu chứng sau vài ngày mắc bệnh cúm hoặc nhiễm virus đường hô hấp.
Viêm cơ tim cấp là tình trạng cần được chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt nhằm giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.
Bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng với các xét nghiệm và kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh để đánh giá mức độ tổn thương cơ tim.
Điện tâm đồ giúp:
Phát hiện rối loạn nhịp tim.
Ghi nhận các dấu hiệu gợi ý tổn thương cơ tim hoặc thiếu máu cơ tim.
Đây là một trong những xét nghiệm đầu tiên được thực hiện khi nghi ngờ viêm cơ tim.
Các xét nghiệm máu giúp đánh giá mức độ tổn thương cơ tim thông qua các chỉ số như:
Troponin.
BNP.
Sự tăng các chỉ số này có thể phản ánh tình trạng tổn thương tế bào cơ tim và hỗ trợ đánh giá mức độ nặng của bệnh.
Siêu âm tim giúp:
Đánh giá cấu trúc tim.
Đo phân suất tống máu (EF) để xác định khả năng co bóp của tim.
Phát hiện tràn dịch màng tim nếu có.
Đây là phương pháp không xâm lấn có giá trị cao trong theo dõi diễn tiến của bệnh.
X-quang ngực giúp bác sĩ đánh giá:
Kích thước bóng tim.
Tình trạng ứ dịch ở phổi.
Các dấu hiệu suy tim.
Thông tin từ X-quang hỗ trợ bác sĩ trong việc đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh đến hệ tim mạch và hô hấp.
Trẻ mắc viêm cơ tim cấp cần được nhập viện và theo dõi sát tại khoa Hồi sức tích cực hoặc chuyên khoa Tim mạch Nhi.
Tùy theo mức độ bệnh, bác sĩ sẽ áp dụng một hoặc nhiều biện pháp điều trị sau.
Nếu chức năng tim suy giảm, trẻ có thể được sử dụng:
Thuốc vận mạch.
Thuốc trợ tim.
Mục tiêu là duy trì huyết áp, cải thiện sức co bóp cơ tim và đảm bảo cung cấp máu cho các cơ quan.
Bác sĩ có thể chỉ định:
Thuốc lợi tiểu nhằm giảm gánh nặng cho tim và cải thiện tình trạng ứ dịch.
Thuốc chống loạn nhịp khi trẻ xuất hiện rối loạn nhịp tim.
Việc sử dụng thuốc sẽ được điều chỉnh tùy theo diễn biến lâm sàng của từng trường hợp.
Ở một số trẻ, bác sĩ có thể cân nhắc:
Truyền Immunoglobulin tĩnh mạch (IVIG).
Điều trị bằng Corticoid trong những trường hợp được đánh giá phù hợp.
Mục tiêu là giảm phản ứng viêm cấp tính và hạn chế tổn thương cơ tim.
Đối với các trường hợp viêm cơ tim tối cấp, trẻ có thể cần hỗ trợ bằng ECMO (oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể).
Đây là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu giúp thay thế tạm thời chức năng tim và phổi, tạo điều kiện để cơ tim có thời gian hồi phục.
ECMO thường được chỉ định trong các trường hợp suy tim nặng hoặc sốc tim không đáp ứng với điều trị nội khoa.
Viêm cơ tim cấp nên được điều trị càng sớm càng tốt
Sau giai đoạn điều trị cấp, trẻ vẫn cần được chăm sóc cẩn thận để hỗ trợ phục hồi chức năng tim và hạn chế nguy cơ tái phát.
Phụ huynh nên lưu ý:
Cho trẻ nghỉ ngơi trên giường theo hướng dẫn của bác sĩ, có thể kê gối cao để trẻ dễ thở hơn.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vitamin và khoáng chất từ rau xanh, trái cây.
Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi, nên tiếp tục bú mẹ hoàn toàn nếu không có chống chỉ định.
Cho trẻ uống đủ nước theo nhu cầu và hướng dẫn của bác sĩ.
Hướng dẫn trẻ vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch bằng xà phòng.
Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát.
Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng và hạn chế tiếp xúc với hóa chất hoặc các yếu tố có nguy cơ gây kích ứng.
Theo dõi sát các biểu hiện bất thường như khó thở, tím tái, mệt nhiều hoặc tim đập nhanh và thông báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện.
Đưa trẻ tái khám đúng lịch để theo dõi chức năng tim và đánh giá quá trình hồi phục.
Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn mọi trường hợp viêm cơ tim, phụ huynh có thể giảm nguy cơ mắc bệnh cho trẻ bằng các biện pháp sau:
Đưa trẻ đi tiêm chủng theo đúng lịch, bao gồm:
Vắc-xin cúm hằng năm.
Vắc-xin bạch hầu.
Vắc-xin sởi.
Vắc-xin quai bị.
Vắc-xin rubella.
Tiêm chủng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm có thể dẫn đến viêm cơ tim.
Hướng dẫn trẻ:
Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống.
Đây là biện pháp quan trọng giúp hạn chế lây nhiễm virus.
Trong mùa dịch hoặc khi có người mắc bệnh truyền nhiễm, nên:
Hạn chế cho trẻ đến nơi đông người.
Tránh tiếp xúc gần với người đang bị cảm cúm hoặc sốt siêu vi.
Điều này giúp giảm nguy cơ trẻ mắc các bệnh nhiễm trùng có thể gây biến chứng lên cơ tim.
Xây dựng chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ.
Nên ưu tiên:
Rau xanh.
Trái cây.
Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất.
Chế độ ăn phù hợp với từng độ tuổi.
Một hệ miễn dịch khỏe mạnh góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng và bảo vệ sức khỏe tim mạch của trẻ.
Nguồn tham khảo:
https://tamanhhospital.vn/viem-co-tim-o-tre-em/
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc
Xem danh sách nhà thuốc
