Viêm Gan Do Rượu: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Chẩn Đoán Điều Trị

Viêm gan do rượu là một trong những bệnh lý gan thường gặp ở những người sử dụng rượu bia trong thời gian dài. Bệnh có thể tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu nhưng nhanh chóng trở nên nghiêm trọng nếu người bệnh tiếp tục uống rượu và không được điều trị kịp thời. Nhận biết sớm các dấu hiệu, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng hướng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa xơ gan, suy gan cũng như các biến chứng nguy hiểm khác.

Tổng quan về viêm gan do rượu

Viêm gan do rượu là tình trạng viêm và hoại tử tế bào gan xảy ra ở những người lạm dụng rượu bia kéo dài. Đây là giai đoạn thứ hai trong chuỗi bệnh lý gan do rượu, tiến triển sau gan nhiễm mỡ và có thể dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan nếu không được can thiệp kịp thời.

Khi rượu được đưa vào cơ thể, phần lớn sẽ được chuyển hóa tại gan. Quá trình này tạo ra nhiều chất chuyển hóa có độc tính, đặc biệt là acetaldehyde, làm tổn thương tế bào gan, kích hoạt phản ứng viêm và thúc đẩy quá trình xơ hóa. Nếu tình trạng lạm dụng rượu tiếp tục kéo dài, tổn thương gan sẽ ngày càng nghiêm trọng và có thể dẫn đến suy gan.

Điều cần lưu ý là viêm gan do rượu không phải bệnh truyền nhiễm, hoàn toàn không lây từ người sang người qua ăn uống, tiếp xúc hay đường máu.

Viêm gan do rượu là việc sử dụng rượu bia kéo dài làm tổn thương tế bào gan

Dấu hiệu nhận biết viêm gan do rượu

Triệu chứng của bệnh thay đổi tùy thuộc vào mức độ tổn thương gan, từ những biểu hiện âm thầm ở giai đoạn đầu đến các biến chứng cấp tính nguy hiểm.

Giai đoạn nhẹ và vừa

Ở giai đoạn sớm, nhiều người bệnh chỉ xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu nên dễ nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường.

Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Chán ăn, mệt mỏi, suy nhược cơ thể.

• Buồn nôn và nôn mửa.

• Sụt cân đột ngột.

• Đau hoặc tức vùng bụng trên bên phải, vị trí của gan.

Do các triệu chứng khá mơ hồ, nhiều người vẫn tiếp tục sử dụng rượu bia, khiến tổn thương gan tiến triển nhanh hơn.

Giai đoạn nặng (cấp tính)

Khi tình trạng viêm gan trở nên nghiêm trọng, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng rõ rệt hơn như:

• Vàng da và vàng mắt rõ rệt.

• Sốt nhẹ đến sốt cao.

• Báng bụng (tích tụ dịch trong ổ bụng gây sưng to vùng bụng).

• Phù chân do giảm chức năng tổng hợp protein của gan.

• Dễ bầm tím, chảy máu kéo dài do rối loạn đông máu.

• Lú lẫn, giảm khả năng tập trung hoặc thay đổi ý thức do hội chứng não gan.

Đây là những dấu hiệu cảnh báo bệnh đã tiến triển nặng và cần được thăm khám, điều trị khẩn trương tại cơ sở y tế.

Viêm gan do rượu giai đoạn nặng cần được thăm khám và điều trị

Phương pháp chẩn đoán bệnh

Khi nghi ngờ mắc viêm gan do rượu, bác sĩ sẽ kết hợp khai thác tiền sử, khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để đánh giá mức độ tổn thương gan.

Hỏi tiền sử

Bác sĩ sẽ khai thác:

• Tần suất uống rượu bia.

• Lượng rượu tiêu thụ mỗi ngày hoặc mỗi tuần.

• Thời gian sử dụng rượu kéo dài.

• Các triệu chứng người bệnh đang gặp phải.

• Tiền sử mắc các bệnh lý gan hoặc bệnh lý nội khoa khác.

Đây là bước quan trọng giúp định hướng nguyên nhân gây tổn thương gan.

Xét nghiệm máu

Các xét nghiệm máu giúp đánh giá mức độ tổn thương gan và chức năng gan.

Một số chỉ số thường được quan tâm gồm:

• Men gan AST và ALT, trong đó AST thường cao hơn ALT khoảng 1,5–2 lần, là đặc điểm thường gặp ở viêm gan do rượu.

• Bilirubin tăng cao phản ánh tình trạng suy giảm chức năng gan.

• Các xét nghiệm đông máu nhằm đánh giá khả năng tổng hợp các yếu tố đông máu của gan.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác để loại trừ viêm gan virus hoặc các nguyên nhân gây tổn thương gan khác.

Siêu âm bụng

Siêu âm ổ bụng giúp quan sát hình thái của gan và phát hiện những bất thường như:

• Gan nhiễm mỡ.

• Gan to.

• Xơ gan.

• Dịch cổ trướng.

Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh đơn giản, ít xâm lấn và được sử dụng phổ biến.

Sinh thiết gan

Sinh thiết gan được xem là tiêu chuẩn vàng giúp xác định chính xác mức độ viêm, hoại tử tế bào gan và tình trạng xơ hóa.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều cần thực hiện sinh thiết. Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định khi cần xác định chẩn đoán hoặc đánh giá mức độ tổn thương gan trong những trường hợp đặc biệt.

Viêm gan do rượu có thể dẫn đến xơ gan và suy gan cấp tính nếu không được điều trị

Điều trị và phục hồi

Hiện nay chưa có thuốc có thể đảo ngược hoàn toàn các tổn thương gan do rượu. Mục tiêu điều trị là ngăn chặn nguyên nhân gây bệnh, giảm phản ứng viêm, hỗ trợ phục hồi chức năng gan và hạn chế các biến chứng.

Cai rượu tuyệt đối

Đây là bước điều trị bắt buộc và quan trọng nhất.

Việc ngừng uống rượu giúp gan có cơ hội phục hồi phần tế bào còn khỏe mạnh, đồng thời làm chậm hoặc ngăn chặn quá trình tiến triển sang xơ gan.

Đối với những người nghiện rượu lâu năm, việc cai rượu nên được thực hiện dưới sự theo dõi của bác sĩ để phòng ngừa hội chứng cai rượu, một tình trạng có thể gây co giật, rối loạn ý thức và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Liệu pháp dinh dưỡng

Suy dinh dưỡng là tình trạng thường gặp ở người mắc viêm gan do rượu.

Do đó, người bệnh cần xây dựng chế độ ăn hợp lý với:

• Khẩu phần giàu năng lượng.

• Cung cấp đủ protein theo hướng dẫn của bác sĩ.

• Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết, đặc biệt là vitamin nhóm B và thiamine nhằm cải thiện tình trạng thiếu hụt do rượu gây ra.

Chế độ dinh dưỡng phù hợp góp phần hỗ trợ tái tạo tế bào gan và nâng cao sức đề kháng.

Sử dụng thuốc

Trong trường hợp viêm gan do rượu cấp tính mức độ nặng, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng Corticosteroid trong thời gian ngắn nhằm giảm phản ứng viêm và cải thiện tiên lượng ở những bệnh nhân phù hợp.

Việc sử dụng thuốc cần được theo dõi chặt chẽ vì Corticosteroid không phù hợp với tất cả người bệnh và có thể gây tác dụng không mong muốn.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Cẩn trọng với thuốc men

Người mắc viêm gan do rượu cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng thuốc.

Không nên tự ý dùng các thuốc được chuyển hóa qua gan, đặc biệt là Acetaminophen (Paracetamol) nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ, vì có thể làm tăng độc tính trên gan và khiến tình trạng viêm gan trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài ra, người bệnh cũng nên thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc, thực phẩm chức năng hoặc thảo dược đang sử dụng để tránh nguy cơ tương tác và ảnh hưởng đến chức năng gan.

Kết luận

Viêm gan do rượu là hậu quả của việc lạm dụng rượu bia kéo dài và có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ sang xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan nếu không được điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như mệt mỏi, chán ăn, đau hạ sườn phải, vàng da hoặc báng bụng sẽ giúp người bệnh được chẩn đoán và can thiệp sớm.

Trong điều trị, cai rượu tuyệt đối là yếu tố quan trọng nhất, kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý, sử dụng thuốc theo chỉ định và theo dõi định kỳ. Tuân thủ phác đồ điều trị không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn góp phần làm chậm tiến triển của bệnh và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.

Nguồn tham khảo:

https://emed.bvbnd.vn/wiki/phac-do/pd-dt/viem-gan-do-ruou/

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/viem-gan-do-ruou-dau-hieu-chan-doan-va-dieu-tri-vi