Viêm Ruột Thừa: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị Bệnh

Viêm ruột thừa là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau bụng cấp và cần được thăm khám, xử trí sớm. Bệnh thường gây đau quanh rốn rồi chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải, kèm buồn nôn, chán ăn hoặc sốt. Nếu điều trị chậm trễ, ruột thừa có thể bị thủng, dẫn đến viêm phúc mạc và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bệnh viêm ruột thừa là gì?

Viêm ruột thừa là tình trạng ruột thừa bị viêm, thường xảy ra cấp tính. Ruột thừa là một cấu trúc nhỏ hình túi, nối với phần đầu của ruột già và thường nằm ở vùng bụng dưới bên phải.

Viêm ruột thừa được xem là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa cần được đánh giá và điều trị kịp thời. Khi tình trạng viêm tiến triển mà không được xử trí, ruột thừa có thể hoại tử hoặc thủng, khiến vi khuẩn và dịch viêm lan vào khoang bụng.

Viêm ruột thừa là triệu chứng cấp tính cần phải được can thiệp ngay

Nguyên nhân gây bệnh

Viêm ruột thừa thường liên quan đến tình trạng tắc nghẽn lòng ruột thừa. Khi đường thông bên trong ruột thừa bị bít lại, dịch tiết tích tụ, áp lực bên trong tăng lên và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Một số nguyên nhân có thể gây tắc nghẽn ruột thừa gồm:

• Sỏi phân hoặc phân cứng: Khối phân cứng có thể làm bít lòng ruột thừa, từ đó gây viêm.

• Mô bạch huyết sưng phù: Nhiễm trùng ở đường tiêu hóa hoặc những vị trí khác trong cơ thể có thể khiến mô lympho ở thành ruột thừa sưng lên và gây tắc nghẽn.

• Dị vật: Một số trường hợp hiếm gặp, dị vật trong đường tiêu hóa có thể liên quan đến tắc nghẽn lòng ruột thừa.

• Một số tổn thương hoặc bệnh lý khác: Các khối bất thường và tình trạng viêm tại đường tiêu hóa cũng có thể liên quan đến viêm ruột thừa.

Biến chứng nguy hiểm

Viêm ruột thừa cần được phát hiện và xử trí sớm vì tình trạng viêm có thể tiến triển nhanh. Nếu trì hoãn điều trị, ruột thừa có nguy cơ hoại tử và thủng.

Không có mốc cố định rằng tất cả người bệnh sẽ bị vỡ ruột thừa sau 24 giờ. Thời gian tiến triển khác nhau ở mỗi trường hợp, nhưng nguy cơ biến chứng có xu hướng tăng khi bệnh không được điều trị kịp thời.

Một số biến chứng nguy hiểm của viêm ruột thừa bao gồm:

Thủng hoặc vỡ ruột thừa: Thành ruột thừa bị tổn thương nặng có thể bị thủng, khiến dịch viêm và vi khuẩn thoát vào ổ bụng.

Viêm phúc mạc: Khi nhiễm trùng lan vào lớp màng bao phủ các cơ quan trong ổ bụng, người bệnh có thể bị viêm phúc mạc. Đây là biến chứng nghiêm trọng cần được điều trị khẩn cấp.

Áp xe ổ bụng: Mủ có thể tập trung thành một ổ áp xe xung quanh ruột thừa hoặc trong ổ bụng, đôi khi cần dẫn lưu kết hợp dùng kháng sinh.

Nếu không được điều trị nhanh chóng, những biến chứng này có thể trở nên nghiêm trọng và đe dọa tính mạng.

Viêm ruột thừa nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây áp xe ở bụng

Triệu chứng nhận biết bệnh

Các biểu hiện của viêm ruột thừa có thể khác nhau giữa từng người. Tuy nhiên, đau bụng là triệu chứng phổ biến và thường xuất hiện trước các biểu hiện khác.

Đau bụng: Cơn đau thường bắt đầu ở vùng quanh rốn, ban đầu có thể đau âm ỉ và khó xác định chính xác vị trí. Sau vài giờ, đau có xu hướng di chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải và trở nên rõ rệt hơn.

Đau tăng nặng: Cơn đau thường tăng dần theo thời gian và có thể trở nên dữ dội. Người bệnh có thể đau nhiều hơn khi đi lại, hít thở sâu, ho hoặc hắt hơi.

Rối loạn tiêu hóa: Viêm ruột thừa có thể đi kèm với chán ăn, buồn nôn, nôn, táo bón hoặc tiêu chảy. Một số người còn bị đầy bụng hoặc khó xì hơi.

Sốt: Người bệnh thường có thể xuất hiện sốt nhẹ. Khi tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng tiến triển, thân nhiệt có thể tăng cao hơn.

Không phải tất cả bệnh nhân viêm ruột thừa đều có đầy đủ những dấu hiệu trên. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và phụ nữ mang thai có thể có biểu hiện không điển hình. Vì vậy, khi xuất hiện đau bụng ngày càng tăng, đặc biệt là đau khu trú ở vùng bụng dưới bên phải, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra càng sớm càng tốt.

Cách điều trị viêm ruột thừa

Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ viêm, tình trạng ruột thừa, nguy cơ biến chứng cũng như sức khỏe tổng thể của người bệnh. Bác sĩ có thể dựa vào thăm khám lâm sàng, xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT hoặc MRI để xác định bệnh.

Không tự ý uống thuốc

Khi nghi ngờ bị viêm ruột thừa, người bệnh không nên tự mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc các thuốc điều trị tiêu hóa rồi trì hoãn việc đến bệnh viện.

Việc dùng thuốc không đúng cách có thể khiến người bệnh chủ quan khi triệu chứng tạm thời thay đổi trong khi tình trạng viêm vẫn tiếp tục tiến triển. Đặc biệt, không nên tự dùng kháng sinh vì lựa chọn loại thuốc, liều lượng và thời gian điều trị cần dựa trên đánh giá của bác sĩ.

Nếu đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần, nhất là đau chuyển từ quanh rốn xuống vùng bụng dưới bên phải kèm buồn nôn, nôn hoặc sốt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán.

Tiến hành phẫu thuật khi có chỉ định

Phẫu thuật cắt ruột thừa là phương pháp điều trị tiêu chuẩn và được áp dụng phổ biến đối với viêm ruột thừa. Bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở tùy theo tình trạng của người bệnh.

Phẫu thuật sớm có thể giúp giảm nguy cơ ruột thừa bị thủng và hạn chế các biến chứng do nhiễm trùng. Nếu ruột thừa đã thủng và gây viêm phúc mạc, người bệnh thường cần được phẫu thuật để loại bỏ ruột thừa, làm sạch ổ bụng và điều trị nhiễm trùng. Trường hợp hình thành áp xe có thể cần dẫn lưu ổ mủ trước hoặc kết hợp các biện pháp điều trị khác.

Tuy nhiên, phẫu thuật không phải là phương pháp duy nhất bắt buộc cho mọi trường hợp. Một số trường hợp viêm ruột thừa nhẹ, chưa biến chứng có thể được bác sĩ cân nhắc điều trị bằng kháng sinh mà chưa cần phẫu thuật ngay. Việc lựa chọn phương pháp nào phải dựa trên tình trạng cụ thể và được bác sĩ ngoại khoa đánh giá.

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chuẩn