Nội dung
Kích thước chữ
Xơ gan là bệnh gan mạn tính tiến triển âm thầm, gây tổn thương gan nặng nề theo thời gian. Khi bước vào giai đoạn cuối, gan gần như mất hoàn toàn chức năng, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng. Thời gian sống của người bệnh xơ gan giai đoạn cuối phụ thuộc vào mức độ tổn thương gan, khả năng kiểm soát biến chứng, tình trạng sức khỏe và phương pháp điều trị, nên mỗi trường hợp sẽ có tiên lượng khác nhau.
Xơ gan giai đoạn cuối (hay còn gọi là xơ gan mất bù hoặc xơ gan độ 4) là tình trạng gan bị tổn thương nghiêm trọng, với khoảng 80 – 90% cấu trúc mô gan đã bị thay thế bằng các dải xơ sẹo. Khi đó, gan gần như mất hoàn toàn khả năng bù trừ và không thể đảm nhiệm các chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, tổng hợp protein, sản xuất các yếu tố đông máu hay đào thải độc tố.
Ở giai đoạn này, người bệnh thường xuất hiện nhiều biến chứng nặng như cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, bệnh não gan hoặc suy đa cơ quan. Đây là giai đoạn có tiên lượng xấu và cần được theo dõi, điều trị tích cực tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

Xơ gan giai đoạn cuối là giai đoạn tế bào gan bị hỏng đến 80 - 90%
Khi gan đã mất khả năng hoạt động bình thường, người bệnh có thể gặp nhiều biểu hiện lâm sàng rõ rệt.
Cổ trướng là một trong những dấu hiệu đặc trưng của xơ gan mất bù. Dịch tích tụ trong ổ bụng khiến bụng căng to bất thường, gây cảm giác nặng bụng, khó thở và khó khăn khi vận động.
Nếu lượng dịch tăng nhiều, người bệnh có thể phải chọc tháo dịch hoặc điều trị bằng thuốc lợi tiểu theo chỉ định của bác sĩ.
Gan suy giảm chức năng khiến bilirubin không được chuyển hóa và đào thải hiệu quả, dẫn đến tình trạng vàng da, vàng mắt. Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng gan đã suy giảm đáng kể.
Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp tình trạng nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu và ngứa kéo dài.
Xơ gan làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, dẫn đến giãn tĩnh mạch thực quản và dạ dày. Khi các tĩnh mạch này bị vỡ, người bệnh có thể nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
Đây là biến chứng đặc biệt nguy hiểm, có thể gây mất máu cấp và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Người mắc bệnh xơ gan ở giai đoạn cuối có thể nôn ra máu
Gan không còn khả năng đào thải các chất độc, đặc biệt là amoniac, khiến độc tố tích tụ trong máu và ảnh hưởng đến não bộ.
Người bệnh có thể xuất hiện:
Giảm khả năng tập trung.
Rối loạn giấc ngủ.
Thay đổi tính cách.
Lú lẫn.
Run tay.
Hôn mê trong những trường hợp nặng.
Suy giảm tổng hợp albumin làm giảm áp lực keo trong máu, gây phù chân, phù toàn thân. Đồng thời, người bệnh thường chán ăn, sụt cân, teo cơ, mệt mỏi kéo dài và suy kiệt do khả năng chuyển hóa của gan bị suy giảm nghiêm trọng.
Đây là câu hỏi không có câu trả lời chính xác cho mọi trường hợp. Tiên lượng sống phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguyên nhân gây xơ gan, mức độ suy giảm chức năng gan, khả năng kiểm soát biến chứng, tuổi tác, bệnh lý đi kèm và đáp ứng điều trị.
Theo số liệu thống kê y khoa được tổng hợp từ các bệnh viện chuyên khoa và các tổ chức gan mật:
Thời gian sống trung bình của bệnh nhân xơ gan mất bù dao động từ 1 đến 3 năm nếu được chăm sóc và điều trị tích cực.
Khoảng 50% bệnh nhân có nguy cơ tử vong trong vòng 12 tháng đầu tiên sau khi xuất hiện các biến chứng nặng của xơ gan.
Đối với những bệnh nhân được ghép gan thành công, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt khoảng 70 – 80%, đồng thời chất lượng cuộc sống được cải thiện đáng kể.
Mặc dù tiên lượng ở giai đoạn cuối khá dè dặt, việc phát hiện sớm biến chứng, điều trị đúng phác đồ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ vẫn có thể giúp kéo dài thời gian sống cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Hiện nay, y học chưa có phương pháp giúp phục hồi hoàn toàn phần mô gan đã bị xơ hóa. Vì vậy, mục tiêu điều trị xơ gan giai đoạn cuối là kiểm soát biến chứng, làm chậm tiến triển của bệnh và kéo dài thời gian sống.
Ghép gan là phương pháp điều trị tối ưu và cũng là giải pháp duy nhất có khả năng thay thế hoàn toàn chức năng của lá gan bị tổn thương ở giai đoạn cuối.
Sau ghép gan thành công, nhiều người bệnh có thể trở lại cuộc sống gần như bình thường nếu tuân thủ tốt phác đồ điều trị và sử dụng thuốc chống thải ghép theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ghép gan thành công sẽ giúp người bệnh có cơ hội quay lại cuộc sống bình thường
Tùy từng biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc nhằm cải thiện triệu chứng và hạn chế nguy cơ tiến triển nặng.
Một số thuốc thường được sử dụng gồm:
Thuốc lợi tiểu để giảm tình trạng cổ trướng và phù.
Thuốc nhuận tràng như Lactulose nhằm đào thải amoniac qua đường tiêu hóa, góp phần phòng ngừa hoặc điều trị bệnh não gan.
Các thuốc khác theo chỉ định để kiểm soát biến chứng hoặc điều trị nguyên nhân gây xơ gan nếu còn khả năng can thiệp.
Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì nhiều loại thuốc có thể làm tổn thương gan nặng hơn.
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị xơ gan giai đoạn cuối.
Người bệnh nên:
Cắt giảm lượng muối tối đa, tương đương dưới 2,5 g natri/ngày theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm hạn chế tích nước và giảm cổ trướng.
Không uống quá nhiều nước nếu được bác sĩ khuyến cáo hạn chế dịch.
Chia nhỏ bữa ăn trong ngày để giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
Ưu tiên bổ sung nguồn đạm thực vật hoặc các nguồn protein phù hợp theo tư vấn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.
Tuyệt đối không sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích vì có thể làm tổn thương gan tiến triển nhanh hơn.
Xơ gan giai đoạn cuối là giai đoạn nghiêm trọng nhất của bệnh xơ gan, khi phần lớn mô gan đã bị xơ hóa và chức năng gan suy giảm nặng. Tiên lượng sống của người bệnh thường dao động từ 1 đến 3 năm, tuy nhiên thời gian sống cụ thể phụ thuộc vào mức độ tổn thương gan, khả năng kiểm soát biến chứng và phương pháp điều trị.
Mặc dù chưa có phương pháp phục hồi phần gan đã xơ hóa, việc điều trị tích cực, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý và cân nhắc ghép gan khi có chỉ định vẫn là những yếu tố quan trọng giúp kéo dài thời gian sống, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Nguồn tham khảo:
https://medlatec.vn/tin-tuc/xo-gan-giai-doan-cuoi-co-nguy-hiem-khong-s94-n13296
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/cac-trieu-chung-xo-gan-giai-doan-cuoi-vi
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc