Bệnh Nhồi Máu Cơ Tim Là Gì? Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Phòng Ngừa

Nhồi máu cơ tim là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm, xảy ra khi dòng máu nuôi tim bị tắc nghẽn khiến một phần cơ tim bị thiếu oxy và tổn thương. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể dẫn đến suy tim, rối loạn nhịp tim hoặc tử vong. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và hiểu rõ các yếu tố nguy cơ sẽ giúp tăng cơ hội điều trị thành công và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh nhồi máu cơ tim là gì?

Nhồi máu cơ tim là tình trạng một hoặc nhiều động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột, làm ngừng hoặc giảm nghiêm trọng lượng máu cung cấp cho cơ tim.

Khi cơ tim không được cung cấp đủ oxy trong thời gian dài, các tế bào cơ tim bắt đầu bị tổn thương và hoại tử. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào vị trí tắc nghẽn, thời gian thiếu máu và khả năng được điều trị kịp thời.

Đây là một tình trạng cấp cứu y khoa cần được xử trí càng sớm càng tốt để hạn chế tổn thương cơ tim.

Nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim

Nguyên nhân phổ biến nhất của nhồi máu cơ tim là xơ vữa động mạch vành.

Theo thời gian, cholesterol và các chất béo tích tụ trong thành động mạch tạo thành các mảng xơ vữa. Khi mảng xơ vữa bị nứt hoặc vỡ, cục máu đông có thể hình thành và làm tắc hoàn toàn động mạch vành.

Ngoài xơ vữa động mạch, một số nguyên nhân ít gặp hơn bao gồm co thắt động mạch vành, bóc tách động mạch vành hoặc tắc mạch do cục máu đông từ nơi khác di chuyển đến.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim

Có nhiều yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Tăng huyết áp

Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương thành mạch máu và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

Rối loạn lipid máu

Cholesterol LDL tăng cao và HDL cholesterol thấp làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa trong động mạch vành.

Đái tháo đường và kháng insulin

Đường huyết tăng kéo dài có thể làm tổn thương mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Hút thuốc lá

Các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương nội mạc mạch máu, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và co thắt động mạch.

Thừa cân, béo phì và ít vận động

Những yếu tố này thường đi kèm với tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và đái tháo đường, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Tuổi tác và tiền sử gia đình

Nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng theo tuổi và cao hơn ở những người có người thân mắc bệnh tim mạch sớm.

Dấu hiệu của nhồi máu cơ tim

Triệu chứng điển hình nhất là đau ngực.

Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc tức nặng vùng giữa ngực, có cảm giác đè ép hoặc bóp nghẹt kéo dài trên 20 phút. Cơn đau có thể lan lên cổ, hàm, vai trái, cánh tay hoặc sau lưng.

Ngoài đau ngực, người bệnh còn có thể gặp các triệu chứng như:

• Khó thở.

• Vã mồ hôi lạnh.

• Buồn nôn hoặc nôn.

• Chóng mặt.

• Mệt lả.

• Tim đập nhanh hoặc không đều.

Ở người cao tuổi, phụ nữ và người mắc đái tháo đường, triệu chứng có thể không điển hình, chỉ biểu hiện bằng khó thở, mệt mỏi hoặc đau vùng thượng vị.

Nhồi máu cơ tim có nguy hiểm không?

Nhồi máu cơ tim là tình trạng đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Biến chứng có thể xuất hiện ngay trong giai đoạn cấp hoặc sau đó, bao gồm:

• Rối loạn nhịp tim.

• Suy tim.

• Sốc tim.

• Vỡ cơ tim.

• Hở van tim cấp.

• Ngừng tim đột ngột.

Thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi tái thông động mạch vành càng ngắn thì khả năng bảo tồn cơ tim và tiên lượng càng tốt.

Cần làm gì khi nghi ngờ nhồi máu cơ tim?

Khi xuất hiện cơn đau ngực nghi ngờ nhồi máu cơ tim, người bệnh cần gọi cấp cứu ngay hoặc đến cơ sở y tế gần nhất có khả năng can thiệp tim mạch.

Trong lúc chờ cấp cứu, nên giữ người bệnh nghỉ ngơi, hạn chế vận động và không tự lái xe đến bệnh viện nếu có thể.

Việc trì hoãn điều trị có thể làm tăng diện tích cơ tim bị tổn thương và tăng nguy cơ tử vong.

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim

Bác sĩ sẽ kết hợp triệu chứng lâm sàng với các xét nghiệm để xác định chẩn đoán.

Các phương pháp thường được sử dụng gồm:

• Điện tâm đồ (ECG).

• Xét nghiệm men tim như troponin.

• Siêu âm tim.

• Chụp động mạch vành trong các trường hợp cần thiết.

Kết quả thăm khám giúp xác định mức độ tổn thương cơ tim và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Điều trị nhồi máu cơ tim

Mục tiêu điều trị là khôi phục dòng máu đến cơ tim càng sớm càng tốt.

Người bệnh có thể được sử dụng thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc chống đông, thuốc giảm đau, thuốc hạ cholesterol và các thuốc hỗ trợ tim mạch khác theo chỉ định.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ tiến hành can thiệp động mạch vành qua da đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành nếu cần.

Sau điều trị, người bệnh cần tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị lâu dài để giảm nguy cơ tái phát.

Làm thế nào để phòng ngừa nhồi máu cơ tim?

Phòng ngừa nhồi máu cơ tim chủ yếu dựa vào việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Mỗi người nên duy trì chế độ ăn lành mạnh, hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.

Đồng thời, duy trì hoạt động thể lực đều đặn, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc.

Đối với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn lipid máu, việc tuân thủ điều trị và theo dõi sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Kết luận

Nhồi máu cơ tim là bệnh lý tim mạch cấp cứu có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, đến cơ sở y tế ngay khi có triệu chứng và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường và hút thuốc lá là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh cũng như giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.

Nguồn tham khảo:

https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/nhoi-mau-co-tim-la-gi-tim-hieu-cung-bac-si-vi