Đau Bụng Bên Phải Là Dấu Hiệu Bệnh Gì?

Đau bụng bên phải có thể xuất phát từ nhiều cơ quan như gan, túi mật, đường ruột, thận, đường tiết niệu hoặc cơ quan sinh sản. Tùy vị trí đau ở phía trên hay dưới, mức độ và triệu chứng đi kèm, nguyên nhân có thể chỉ là rối loạn tiêu hóa nhưng cũng có trường hợp cần được điều trị sớm. Vậy đau bụng bên phải là dấu hiệu bệnh gì và khi nào cần đi khám?

Đau bụng bên phải là gì?

Đau bụng bên phải là tình trạng xuất hiện cảm giác đau, tức, khó chịu hoặc co thắt tại một hoặc nhiều vị trí ở nửa phải ổ bụng. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài và đôi khi lan sang lưng, vai, vùng bẹn hoặc những khu vực lân cận.

Do vùng bụng bên phải chứa nhiều cơ quan quan trọng nên vị trí đau có giá trị nhất định trong việc định hướng nguyên nhân. Có thể chia thành đau bụng trên bên phải, đau ngang bụng/hông phải và đau bụng dưới bên phải.

Đau bụng bên phải là dấu hiệu bệnh gì?

Có nhiều nguyên nhân gây đau bụng bên phải. Một số bệnh thường gặp hoặc cần được lưu ý gồm:

Viêm ruột thừa

Viêm ruột thừa là một trong những nguyên nhân quan trọng cần nghĩ đến khi xuất hiện đau bụng dưới bên phải. Cơn đau điển hình thường bắt đầu quanh rốn rồi di chuyển xuống vùng hố chậu phải và tăng dần theo thời gian.

Người bệnh có thể đồng thời gặp các biểu hiện như:

• Chán ăn.

• Buồn nôn hoặc nôn.

• Sốt.

• Bụng chướng.

• Đau tăng khi ho, đi lại hoặc vận động.

Viêm ruột thừa cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời nhằm hạn chế nguy cơ thủng ruột thừa, viêm phúc mạc và các biến chứng khác.

Sỏi mật

Sỏi hình thành trong túi mật có thể gây đau ở vùng bụng trên bên phải hoặc vùng thượng vị, đặc biệt khi sỏi gây tắc nghẽn đường thoát của mật.

Cơn đau do sỏi mật thường xuất hiện đột ngột, có thể kéo dài từ vài chục phút đến vài giờ và lan ra sau lưng hoặc vai phải. Một số người còn bị buồn nôn và nôn.

Viêm túi mật

Viêm túi mật thường xảy ra khi sỏi làm tắc ống túi mật. Bệnh có thể gây đau liên tục ở vùng hạ sườn phải, đau tăng khi hít sâu và có thể lan lên vai phải hoặc lưng.

Ngoài đau bụng, người bệnh có thể bị sốt, buồn nôn và nôn. Viêm túi mật cấp cần được thăm khám và điều trị tại cơ sở y tế.

Bệnh lý về gan

Gan nằm chủ yếu ở vùng bụng trên bên phải. Vì vậy, một số bệnh lý ở gan như viêm gan hoặc áp xe gan có thể gây đau hoặc cảm giác nặng tức tại vùng hạ sườn phải.

Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể xuất hiện thêm mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, sốt, vàng da hoặc vàng mắt. Tuy nhiên, nhiều bệnh gan ở giai đoạn đầu có thể không gây đau rõ rệt.

Đau bụng bên phải có thể là dấu hiệu của bệnh lý về gan mật

Sỏi thận và sỏi niệu quản

Sỏi trong thận hoặc di chuyển xuống niệu quản bên phải có thể gây đau vùng hông lưng phải. Cơn đau do sỏi niệu quản thường rất dữ dội, xuất hiện từng cơn và có thể lan xuống bụng dưới, vùng bẹn hoặc cơ quan sinh dục.

Các triệu chứng đi kèm có thể bao gồm tiểu buốt, tiểu rắt, buồn nôn hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu.

Viêm thận – bể thận

Đây là tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu ảnh hưởng đến thận. Khi thận phải bị viêm, người bệnh có thể đau vùng hông lưng bên phải kèm sốt, rét run, mệt mỏi, buồn nôn, tiểu buốt hoặc tiểu nhiều lần.

Bệnh cần được điều trị sớm bởi nhiễm trùng nặng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

Các bệnh lý đường tiêu hóa

Không phải mọi trường hợp đau bụng bên phải đều bắt nguồn từ gan, mật hay ruột thừa. Một số vấn đề của hệ tiêu hóa cũng có thể gây triệu chứng này, chẳng hạn:

• Đầy hơi, khó tiêu.

• Táo bón.

• Viêm dạ dày – tá tràng.

• Viêm đường ruột.

• Hội chứng ruột kích thích.

• Bệnh Crohn.

• Một số dạng viêm túi thừa.

Triệu chứng đi kèm có thể là đầy bụng, tiêu chảy, táo bón, buồn nôn hoặc thay đổi thói quen đại tiện tùy từng nguyên nhân.

Bệnh phụ khoa ở nữ giới

Ở phụ nữ, đau bụng dưới bên phải còn có thể liên quan đến buồng trứng, vòi trứng và những cơ quan sinh sản khác.

Một số nguyên nhân có thể gặp gồm đau khi rụng trứng, u nang buồng trứng, xoắn buồng trứng, viêm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung và thai ngoài tử cung.

Trong đó, xoắn buồng trứng và thai ngoài tử cung có thể trở thành tình trạng cấp cứu. Phụ nữ bị đau bụng một bên dữ dội, đặc biệt khi có chậm kinh, ra máu âm đạo, chóng mặt hoặc ngất, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay.

Vị trí đau bụng bên phải nói lên điều gì?

Xác định chính xác khu vực xuất hiện cơn đau có thể giúp định hướng cơ quan liên quan.

Đau bụng trên bên phải

Đau vùng hạ sườn phải thường khiến bác sĩ xem xét các vấn đề liên quan đến gan, túi mật và đường mật. Ngoài ra, một số bệnh ở dạ dày – tá tràng, tụy, ruột, phổi hoặc thành ngực cũng có thể gây đau tại khu vực này.

Nếu đau xuất hiện sau ăn, đặc biệt sau bữa ăn nhiều chất béo, kèm buồn nôn hoặc lan lên vai phải, cần lưu ý đến các bệnh lý túi mật.

Đau ngang bụng hoặc hông bên phải

Cơn đau ở vùng hông phải, nhất là khi lan ra sau lưng hoặc xuống vùng bẹn, có thể liên quan đến thận và niệu quản.

Nếu đau kèm sốt, rét run, tiểu buốt, tiểu rắt hoặc tiểu ra máu, người bệnh nên đi khám để kiểm tra hệ tiết niệu.

Đau bụng dưới bên phải

Đau bụng dưới bên phải thường được chú ý do đây là vị trí điển hình của đau do viêm ruột thừa. Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể xuất phát từ ruột, đường tiết niệu hoặc cơ quan sinh sản ở nữ giới.

Do đó, không nên tự kết luận viêm ruột thừa chỉ dựa vào vị trí đau.

Vị trí đau bụng dưới bên phải có thể là dấu hiệu của viêm ruột thừa

Đau bụng bên phải khi nào cần đi khám?

Những cơn đau nhẹ, thoáng qua do đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám nếu đau kéo dài, tái phát nhiều lần, ngày càng tăng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Đặc biệt, cần được đánh giá y tế sớm nếu có một trong những biểu hiện sau:

• Đau bụng dữ dội hoặc xuất hiện đột ngột.

• Cơn đau tăng nhanh hoặc kéo dài không giảm.

• Bụng cứng hoặc rất đau khi chạm vào.

• Sốt cao, rét run.

• Nôn liên tục, không thể ăn uống.

• Vàng da hoặc vàng mắt.

• Nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu.

• Tiểu ra máu hoặc khó tiểu.

• Chóng mặt, ngất hoặc khó thở.

• Đang hoặc có khả năng mang thai và xuất hiện đau bụng một bên kèm ra máu âm đạo, chóng mặt hoặc choáng.

Chẩn đoán nguyên nhân đau bụng bên phải như thế nào?

Để xác định nguyên nhân, bác sĩ thường hỏi về vị trí, thời điểm xuất hiện, mức độ, tính chất và hướng lan của cơn đau. Các triệu chứng đi kèm như sốt, nôn, tiêu chảy, rối loạn tiểu tiện, vàng da hoặc bất thường kinh nguyệt cũng cung cấp thông tin quan trọng.

Sau khi khám lâm sàng, tùy trường hợp bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm máu.

• Xét nghiệm nước tiểu.

• Siêu âm ổ bụng.

• Siêu âm phụ khoa.

• Chụp CT hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.

• Xét nghiệm thai ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản khi phù hợp.

Kết quả thăm khám và xét nghiệm giúp phân biệt các bệnh có triệu chứng tương tự, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Người bệnh nên đi khám nếu thường xuyên gặp tình trạng đau bụng bên phải

Đau bụng bên phải nên làm gì?

Khi đau nhẹ và chưa có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên nghỉ ngơi, theo dõi vị trí và diễn biến của cơn đau, đồng thời chú ý các triệu chứng đi kèm.

Không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các thuốc điều trị khác để xử lý những cơn đau bụng chưa rõ nguyên nhân. Việc dùng thuốc không phù hợp có thể làm che lấp triệu chứng hoặc trì hoãn chẩn đoán.

Nếu đau không thuyên giảm, thường xuyên tái phát hoặc kèm các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.