Đột Quỵ Thầm Lặng Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Phòng Tránh
Nội dung
Kích thước chữ
Đột quỵ thầm lặng là dạng tổn thương não do thiếu máu nhưng không gây triệu chứng rõ ràng. Người bệnh thường không nhận biết mình mắc bệnh, tuy nhiên nguy cơ suy giảm trí nhớ và đột quỵ nặng vẫn tăng cao. Hiểu rõ nguyên nhân và cách phòng ngừa giúp bảo vệ sức khỏe não bộ hiệu quả.
Đột quỵ thầm lặng (Silent Stroke hay Silent Cerebral Infarction) là tình trạng một vùng nhỏ của não bị thiếu máu cục bộ, khiến các tế bào não bị tổn thương hoặc chết đi nhưng không gây ra các triệu chứng thần kinh rõ rệt như ở đột quỵ thông thường.
Phần lớn các trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi người bệnh chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT) não vì một lý do khác.
Mặc dù không biểu hiện cấp tính, đột quỵ thầm lặng vẫn để lại các tổn thương não vĩnh viễn. Nếu xảy ra nhiều lần, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến trí nhớ, khả năng tư duy và làm tăng nguy cơ đột quỵ có triệu chứng sau này.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở triệu chứng lâm sàng.
|
Đột quỵ thầm lặng |
Đột quỵ có triệu chứng |
|
Không có hoặc rất ít triệu chứng rõ ràng |
Xuất hiện đột ngột các triệu chứng thần kinh |
|
Thường phát hiện qua MRI hoặc CT |
Có thể chẩn đoán ngay dựa vào triệu chứng và chẩn đoán hình ảnh |
|
Tổn thương não vẫn xảy ra |
Tổn thương não thường lan rộng hơn |
|
Làm tăng nguy cơ đột quỵ trong tương lai |
Cần cấp cứu ngay lập tức |
Do không có dấu hiệu rõ ràng, nhiều người chỉ phát hiện bệnh sau nhiều năm hoặc khi đã xuất hiện các biến chứng về nhận thức.
Đột quỵ thầm lặng chủ yếu xảy ra do tắc nghẽn các mạch máu nhỏ nuôi não, làm giảm hoặc ngừng cung cấp oxy và dưỡng chất cho tế bào não.
Một số nguyên nhân thường gặp bao gồm:
Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và làm tăng nguy cơ tắc các mạch máu nhỏ trong não.
Mảng xơ vữa khiến lòng động mạch hẹp dần hoặc hình thành cục máu đông, cản trở dòng máu đến não.
Rung nhĩ có thể tạo huyết khối trong tim. Các cục máu đông này có thể di chuyển lên não và gây nhồi máu não, kể cả những tổn thương nhỏ không có triệu chứng rõ rệt.
Đường huyết tăng kéo dài làm tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ và làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Cholesterol và triglycerid tăng cao góp phần hình thành mảng xơ vữa, làm giảm lưu lượng máu đến não.
Các chất độc trong thuốc lá làm tổn thương nội mạc mạch máu, thúc đẩy hình thành huyết khối và tăng nguy cơ đột quỵ.

Nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở những người:
Trên 60 tuổi.
Bệnh mạch vành.
Rung nhĩ.
Suy tim.
Bệnh thận mạn.
Béo phì.
Ít vận động.
Hút thuốc lá.
Uống nhiều rượu bia.
Có tiền sử đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA).
Đúng như tên gọi, phần lớn người bệnh không có triệu chứng điển hình.
Tuy nhiên, ở một số trường hợp, có thể xuất hiện các biểu hiện nhẹ như:
Giảm trí nhớ.
Khó tập trung.
Hay quên.
Chậm xử lý thông tin.
Mất thăng bằng nhẹ.
Dáng đi thay đổi.
Thay đổi tâm trạng hoặc cảm xúc.
Suy giảm khả năng thực hiện các hoạt động phức tạp.
Do các triệu chứng tiến triển từ từ và không đặc hiệu, nhiều người dễ nhầm lẫn với quá trình lão hóa bình thường.

Mặc dù không gây triệu chứng cấp tính, đột quỵ thầm lặng vẫn là một tình trạng nghiêm trọng.
Các nghiên cứu cho thấy người từng bị đột quỵ thầm lặng có nguy cơ cao hơn mắc:
Đột quỵ não có triệu chứng.
Sa sút trí tuệ do mạch máu.
Suy giảm nhận thức.
Rối loạn trí nhớ.
Mất khả năng tự chăm sóc.
Giảm chất lượng cuộc sống.
Nguy cơ càng tăng nếu người bệnh có nhiều ổ tổn thương não hoặc không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Đa số các yếu tố nguy cơ của đột quỵ thầm lặng đều có thể kiểm soát được thông qua thay đổi lối sống và điều trị bệnh nền.
Các biện pháp phòng ngừa bao gồm:
Kiểm soát huyết áp theo mục tiêu điều trị.
Điều trị tốt đái tháo đường.
Kiểm soát cholesterol máu.
Không hút thuốc lá.
Hạn chế rượu bia.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế muối, chất béo bão hòa.
Điều trị rung nhĩ và các bệnh tim mạch theo hướng dẫn của bác sĩ.
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người trên 50 tuổi hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ.
Bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra nếu:
Có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rung nhĩ.
Trí nhớ suy giảm nhanh.
Khó tập trung hoặc thay đổi nhận thức.
Mất thăng bằng không rõ nguyên nhân.
Từng có cơn thiếu máu não thoáng qua.
Gia đình có tiền sử đột quỵ.
Ngoài ra, nếu xuất hiện đột ngột các dấu hiệu như méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó hoặc mất thị lực, cần gọi cấp cứu ngay vì đây có thể là đột quỵ cấp, không phải đột quỵ thầm lặng.
Các tổn thương tế bào não do đột quỵ thầm lặng thường không thể phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, việc điều trị đúng và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể giúp ngăn ngừa tổn thương mới và giảm nguy cơ đột quỵ trong tương lai.
Bản thân đột quỵ thầm lặng thường không gây triệu chứng cấp tính. Tuy nhiên, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu liệt hoặc nói khó, cần đến bệnh viện ngay để được cấp cứu kịp thời.
Có. Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và điều trị tốt các bệnh tim mạch là những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
Đột quỵ thầm lặng là tình trạng tổn thương não do thiếu máu cục bộ nhưng không gây ra các triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người không biết mình đã từng mắc bệnh. Mặc dù diễn tiến âm thầm, bệnh vẫn có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ, suy giảm nhận thức và đột quỵ nghiêm trọng trong tương lai.
Chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch, duy trì lối sống khoa học và khám sức khỏe định kỳ là những giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ đột quỵ.
Nguồn tham khảo:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/dot-quy-tham-lang-nhung-dieu-can-biet-vi
https://benhviendakhoatinhphutho.vn/dot-quy-tham-lang/
Xem hệ thống nhà thuốc đối tác của YWAY toàn quốc